SAMENVATTING FISCAAL
ONDERNEMINGSRECHT VOOR
NIET FISCALISTEN
RIJKSUNVERSITEIT GRONINGEN 2021-2022
,Inhoudsopgave
Les 1: Hoofdstuk 2 2.2.3 t/m 2.2.3.2: Onderneming, ondernemer...................................................................2
Les 2: Hoofdstuk 6 & H3 t/m 3.3.5: CV, tbs, totale winst, gkg..........................................................................3
Les 3: Hoofdstuk 3 t/m 3.8.5: Staking........................................................................................................... 21
Les 5: Hoofdstuk 5: Inbreng in BV/Aanmerkelijk belang................................................................................27
Les 6: Hoofdstuk 8: Vpb-winst, deelnemingsvrijstelling.................................................................................36
Les 8: Hoofdstuk 9: Deelnemingsvrijstelling + Fiscale eenheid.......................................................................44
Les 9: Hoofdstuk 10 en 14: Herstructurering en bedrijfsopvolging.................................................................58
Les 13: Hoofdstuk 7 en 12: Overige VPB-onderwerpen.................................................................................80
SCHEMA’S:................................................................................................................................................... 98
De lessen die ontbroken zijn lessen waarin hoofdstukken worden behandeld die al zijn
samengevat.
1
, Les 1: Hoofdstuk 2 2.2.3 t/m 2.2.3.2: Onderneming,
ondernemer
§2.2.3 Het begrip ondernemer en onderneming
I. De NV en de BV vallen niet onder de heffing van de inkomstenbelasting, maar onder de
vennootschapsbelasting.
II. Alleen de natuurlijk persoon die zelf of in een samenwerkingsverband een onderneming
drijft, wordt voor de inkomstenbelasting aangemerkt als ondernemer.
– Natuurlijk persoon die voor zichzelf onderneming drijft = eenmanszaak
– Natuurlijk persoon die samenwerkt met andere personen en een onderneming drijft =
maatschap, vof of cv.
De bron winst uit onderneming behoort tot het inkomen uit werk en woning (box 1).
§2.2.3.1 Wie is ondernemer?
Ondernemer (art. 3.4 Wet IB): de belastingplichtige voor rekening van wie een onderneming
wordt gedreven en die rechtstreeks wordt verbonden voor verbintenissen betreffende die
onderneming.
– Iemand is ondernemer als er een onderneming aanwezig is (art. 3.2 Wet IB).
– De medegerechtigde tot het vermogen van een onderneming is niet een ondernemer.
– De beoefenaar van een zelfstandig beroep wordt gelijkgesteld met een ondernemer
(art. 3.5 Wet IB).
3 soorten belastbare winst uit onderneming:
Belastbare winst uit onderneming van een • Persoon die onderneming feitelijk zelf drijft;
ondernemer (art. 3.2 Wet IB) alsmede
• Persoon die de onderneming feitelijk door anderen,
maar voor zijn rekening, laat drijven
Belastbare winst uit onderneming van een persoon, • Diegene die medegerechtigd is tot het
die medegerechtigd is tot het vermogen van een ondernemingsvermogen en geen ondernemer is,
onderneming (art. 3.3 lid 1 onderdeel a Wet IB) geniet toch winst uit onderneming. bijv.
commanditaire vennoten.
• De medegerechtigde geniet wel winst uit
onderneming, maar hij krijgt niet bepaalde
ondernemingsfaciliteiten en de
ondernemersfaciliteiten.
Belastbare winst uit onderneming met betrekking Het moet gaan om geldleningen die in feite als eigen
tot een schuldvordering op een ondernemer ten vermogen kunnen worden aangemerkt of waarvan de
behoeve van een voor zijn rekening gedreven vergoeding grotendeels afhankelijk is van de winst van
onderneming (art. 3.3 lid 1 onderdeel b Wet IB) de onderneming.
Het begrip ondernemer is met de Wet IB 2001 gewijzigd: een natuurlijk persoon is alleen
ondernemer indien hij rechtstreeks wordt verbonden voor verbintenissen betreffende de
onderneming.
– Meer doen dan ter beschikking stellen van kapitaal aan een onderneming.
– Aansprakelijk zijn voor de schulden van de onderneming tegenover de zakelijke
crediteuren.
– Verbondenheid moet rechtstreeks zijn verbondenheid door deelgerechtigdheid in
een huwelijksgemeenschap of nalatenschap is onvoldoende.
2
, • Reden: commanditaire vennoot in besloten cv uitsluiten van
ondernemersbegrip ex art. 3.4 Wet IB.
Onderneming: een duurzame organisatie van kapitaal en arbeid, met behulp waarvan wordt
beoogd door middel van deelname aan het economische verkeer winst te behalen.
– Of er sprake is van een onderneming hangt niet af van de wil van de natuurlijk
persoon.
– ‘Winst moet worden beoogd’
I. Als het wordt beoogd, maar niet is te verwachten geen onderneming
II. Als het niet wordt beoogd, maar wel te verwacht is wel onderneming
– Deelname aan het economische verkeer: niet de kapper die familieleden knipt.
– Organisatie van kapitaal en arbeid wordt vrij snel aangenomen.
Art. 3.3 lid 2 Wet IB bepaalt dat de medegerechtigdheid zich niet hoeft uit te strekken tot een
eventueel liquidatiesaldo.
§2.2.3.2 Maatschap, vennootschap onder firma (vof) en commanditaire vennootschap (cv):
fiscale transparantie
I. Alle 3 de vormen berusten op een overeenkomst: een overeenkomst waarbij twee of meer
personen zich verbinden arbeid en/of vermogen in te brengen om gezamenlijk winst te
behalen.
II. Bij de vof verbinden de partijen zich voorts een bedrijf uit te oefenen onder een
gemeenschappelijke naam.
III. Vereist is steeds dat de activiteiten van de samenwerkingsvorm als een onderneming
kunnen worden gekwalificeerd.
Maatschap VOF CV
- Maten niet hoofdelijk - Vennoten hoofdelijk - Speciale vorm van een vof
aansprakelijk voor schulden van aansprakelijk voor schulden - Beherende vennoten zijn hoofdelijk
de maatschap vof aansprakelijk
- Geen afgescheiden vermogen: - Wel afgescheiden vermogen - Wel afgescheiden vermogen
schuldeisers maatschap geen - Verdeling winsten en - Commanditaire vennoten niet verder
voorrang verliezen wordt bepaald naar aansprakelijk dan inbreng van zijn gelden
- Verdeling winsten en verliezen verhouding van ieders - De commanditaire vennoten mogen geen
wordt bepaald naar verhouding inbreng, tenzij in de beheersdaden verrichten en hun naam mag
van ieders inbreng, tenzij in de overeenkomst anders is niet vermeld worden; zo wel dan
overeenkomst anders is bepaald bepaald hoofdelijk aansprakelijk.
Indien sprake is van een onderneming in fiscale zin bij een van deze samenwerkingsvormen,
genieten de deelnemers winst uit onderneming. De samenwerkingsvorm is niet zelf
belastingplichtig, maar hun deelnemers wel. Iedere deelnemer heeft zijn eigen fiscale balans
en verlies-en-winstrekening.
– Niet alle deelnemers zijn ondernemer ex art. 3.4 Wet IB.
Les 2: Hoofdstuk 6 & H3 t/m 3.3.5: CV, tbs, totale winst,
gkg
Hoofdstuk 6 Resultaat uit overige werkzaamheden
Onder resultaat uit overige werkzaamheden zijn ook de terbeschikkingstellingsregeling en de
heffing over lucratieve belangen gebracht.
3
ONDERNEMINGSRECHT VOOR
NIET FISCALISTEN
RIJKSUNVERSITEIT GRONINGEN 2021-2022
,Inhoudsopgave
Les 1: Hoofdstuk 2 2.2.3 t/m 2.2.3.2: Onderneming, ondernemer...................................................................2
Les 2: Hoofdstuk 6 & H3 t/m 3.3.5: CV, tbs, totale winst, gkg..........................................................................3
Les 3: Hoofdstuk 3 t/m 3.8.5: Staking........................................................................................................... 21
Les 5: Hoofdstuk 5: Inbreng in BV/Aanmerkelijk belang................................................................................27
Les 6: Hoofdstuk 8: Vpb-winst, deelnemingsvrijstelling.................................................................................36
Les 8: Hoofdstuk 9: Deelnemingsvrijstelling + Fiscale eenheid.......................................................................44
Les 9: Hoofdstuk 10 en 14: Herstructurering en bedrijfsopvolging.................................................................58
Les 13: Hoofdstuk 7 en 12: Overige VPB-onderwerpen.................................................................................80
SCHEMA’S:................................................................................................................................................... 98
De lessen die ontbroken zijn lessen waarin hoofdstukken worden behandeld die al zijn
samengevat.
1
, Les 1: Hoofdstuk 2 2.2.3 t/m 2.2.3.2: Onderneming,
ondernemer
§2.2.3 Het begrip ondernemer en onderneming
I. De NV en de BV vallen niet onder de heffing van de inkomstenbelasting, maar onder de
vennootschapsbelasting.
II. Alleen de natuurlijk persoon die zelf of in een samenwerkingsverband een onderneming
drijft, wordt voor de inkomstenbelasting aangemerkt als ondernemer.
– Natuurlijk persoon die voor zichzelf onderneming drijft = eenmanszaak
– Natuurlijk persoon die samenwerkt met andere personen en een onderneming drijft =
maatschap, vof of cv.
De bron winst uit onderneming behoort tot het inkomen uit werk en woning (box 1).
§2.2.3.1 Wie is ondernemer?
Ondernemer (art. 3.4 Wet IB): de belastingplichtige voor rekening van wie een onderneming
wordt gedreven en die rechtstreeks wordt verbonden voor verbintenissen betreffende die
onderneming.
– Iemand is ondernemer als er een onderneming aanwezig is (art. 3.2 Wet IB).
– De medegerechtigde tot het vermogen van een onderneming is niet een ondernemer.
– De beoefenaar van een zelfstandig beroep wordt gelijkgesteld met een ondernemer
(art. 3.5 Wet IB).
3 soorten belastbare winst uit onderneming:
Belastbare winst uit onderneming van een • Persoon die onderneming feitelijk zelf drijft;
ondernemer (art. 3.2 Wet IB) alsmede
• Persoon die de onderneming feitelijk door anderen,
maar voor zijn rekening, laat drijven
Belastbare winst uit onderneming van een persoon, • Diegene die medegerechtigd is tot het
die medegerechtigd is tot het vermogen van een ondernemingsvermogen en geen ondernemer is,
onderneming (art. 3.3 lid 1 onderdeel a Wet IB) geniet toch winst uit onderneming. bijv.
commanditaire vennoten.
• De medegerechtigde geniet wel winst uit
onderneming, maar hij krijgt niet bepaalde
ondernemingsfaciliteiten en de
ondernemersfaciliteiten.
Belastbare winst uit onderneming met betrekking Het moet gaan om geldleningen die in feite als eigen
tot een schuldvordering op een ondernemer ten vermogen kunnen worden aangemerkt of waarvan de
behoeve van een voor zijn rekening gedreven vergoeding grotendeels afhankelijk is van de winst van
onderneming (art. 3.3 lid 1 onderdeel b Wet IB) de onderneming.
Het begrip ondernemer is met de Wet IB 2001 gewijzigd: een natuurlijk persoon is alleen
ondernemer indien hij rechtstreeks wordt verbonden voor verbintenissen betreffende de
onderneming.
– Meer doen dan ter beschikking stellen van kapitaal aan een onderneming.
– Aansprakelijk zijn voor de schulden van de onderneming tegenover de zakelijke
crediteuren.
– Verbondenheid moet rechtstreeks zijn verbondenheid door deelgerechtigdheid in
een huwelijksgemeenschap of nalatenschap is onvoldoende.
2
, • Reden: commanditaire vennoot in besloten cv uitsluiten van
ondernemersbegrip ex art. 3.4 Wet IB.
Onderneming: een duurzame organisatie van kapitaal en arbeid, met behulp waarvan wordt
beoogd door middel van deelname aan het economische verkeer winst te behalen.
– Of er sprake is van een onderneming hangt niet af van de wil van de natuurlijk
persoon.
– ‘Winst moet worden beoogd’
I. Als het wordt beoogd, maar niet is te verwachten geen onderneming
II. Als het niet wordt beoogd, maar wel te verwacht is wel onderneming
– Deelname aan het economische verkeer: niet de kapper die familieleden knipt.
– Organisatie van kapitaal en arbeid wordt vrij snel aangenomen.
Art. 3.3 lid 2 Wet IB bepaalt dat de medegerechtigdheid zich niet hoeft uit te strekken tot een
eventueel liquidatiesaldo.
§2.2.3.2 Maatschap, vennootschap onder firma (vof) en commanditaire vennootschap (cv):
fiscale transparantie
I. Alle 3 de vormen berusten op een overeenkomst: een overeenkomst waarbij twee of meer
personen zich verbinden arbeid en/of vermogen in te brengen om gezamenlijk winst te
behalen.
II. Bij de vof verbinden de partijen zich voorts een bedrijf uit te oefenen onder een
gemeenschappelijke naam.
III. Vereist is steeds dat de activiteiten van de samenwerkingsvorm als een onderneming
kunnen worden gekwalificeerd.
Maatschap VOF CV
- Maten niet hoofdelijk - Vennoten hoofdelijk - Speciale vorm van een vof
aansprakelijk voor schulden van aansprakelijk voor schulden - Beherende vennoten zijn hoofdelijk
de maatschap vof aansprakelijk
- Geen afgescheiden vermogen: - Wel afgescheiden vermogen - Wel afgescheiden vermogen
schuldeisers maatschap geen - Verdeling winsten en - Commanditaire vennoten niet verder
voorrang verliezen wordt bepaald naar aansprakelijk dan inbreng van zijn gelden
- Verdeling winsten en verliezen verhouding van ieders - De commanditaire vennoten mogen geen
wordt bepaald naar verhouding inbreng, tenzij in de beheersdaden verrichten en hun naam mag
van ieders inbreng, tenzij in de overeenkomst anders is niet vermeld worden; zo wel dan
overeenkomst anders is bepaald bepaald hoofdelijk aansprakelijk.
Indien sprake is van een onderneming in fiscale zin bij een van deze samenwerkingsvormen,
genieten de deelnemers winst uit onderneming. De samenwerkingsvorm is niet zelf
belastingplichtig, maar hun deelnemers wel. Iedere deelnemer heeft zijn eigen fiscale balans
en verlies-en-winstrekening.
– Niet alle deelnemers zijn ondernemer ex art. 3.4 Wet IB.
Les 2: Hoofdstuk 6 & H3 t/m 3.3.5: CV, tbs, totale winst,
gkg
Hoofdstuk 6 Resultaat uit overige werkzaamheden
Onder resultaat uit overige werkzaamheden zijn ook de terbeschikkingstellingsregeling en de
heffing over lucratieve belangen gebracht.
3
