MBRT Samenvatting Medische Vakken OP1.1
1.1a Inleiding/algemeen
Organisatieniveaus lichaam:
- Cel: De kleinste levende eenheid in het menselijk lichaam. Hartspiercellen (myocardiocyten).
- Weefsel: Een verzameling van gespecialiseerde cellen en celproducten die een specifieke
functie vervullen. Hartspierweefsel (myocard).
- Orgaan: Combinaties van twee of meer verschillende weefsels die samenwerken om een
specifieke functie uit te voeren. Hart (cor).
- Orgaanstelselniveau: Samenwerken tussen verschillende organen. Bloedvatenstelsel (tractus
circulatorius).
Belangrijkste functies beenderenstelsel
1. Ondersteuning
2. Opslag (mineralen en vetten)
3. Vorming bloedcellen (rood beenmerg)
4. Bescherming
5. Hefboomwerking
Verschillende botvormen
- Lange beenderen (femur, ulna)
- Korte beenderen (teenkootje, middenhandsbeentje)
- Platte beenderen (schedel, rib)
- Onregelmatige beenderen (wervel, handwortelbeentje)
De sterkte van een bot wordt mede bepaald door de hoeveelheid calciumzouten in het weefsel. Hoe
meer calcium, hoe sterker het bot. Er bevinden zich osteocyten (volwassen botcellen) in bot.
Osteoclasten zijn bot resorberende cellen en osteoblasten zijn botvormende cellen.
Schedel
Bestaat uit een neurocranium (hersenschedel) en een viscerocranium
(aangezichtsschedel). Viscerocranium bestaat uit de maxilla (bovenkaak) en
mandibula (onderkaak). De orbita (oogkas) bevindt zich op de grens.
Foramen magnum (achterhoofdsgat).
Thorax
Ware ribben: 1 t/m 7
Valse ribben: 8 t/m 10
Zwevende ribben: 11 en 12
De costae (ribben) zijn aan het sternum (borstbeen) bevestigd met kraakbeen, en aan de vertebrae
(wervels) met gewrichten. De scapulae (schouderbladen) zijn door middel van spieren verbonden
met de wervelkolom.
Wervelkolom
Vertebrae cervicale (halswervels): 7
Vertebrae thoracale (borstwervels): 12
Vertebrae lumbales (lendenwervels): 5
, Pelvis
Bestaat uit de ossa coxae (heupbeenderen), het os sacrum (heiligbeen)
en het os coccygis (staartbeen). Het SI-gewricht (sacro-iliacale gewricht)
en de symphysis (schaambeenvoeg) bevindt zich ook in het bekken.
Bovenste extremiteiten
Humerus, ulna, radius, scapula, clavicula.
Onderdelen hand = Ossa carpi, ossa metacarpi en ossa digitorum
Onderste extremiteiten
Femur, tibia, fibula.
Onderdelen voet = Ossa tarsi, ossa metatarsi en ossa digitorum (pes)
Begrippenlijst
Diafyse = Centrale schacht die de mergholte van een lang bot omgeeft.
Epifyse = Brede delen aan het uiteinde van een lang bot.
Metafyse = Het relatief brede deel van de diafyse, dat grenst aan de epifyse.
Periost = Buitenste laag van het bot, bestaande uit een netwerk van botbalkjes
(trabekels) waartussen het beenmerg zich bevindt.
- Isoleert het bot van aangrenzend weefsel
- Biedt plaats aan verbinding met bloedvaten en zenuwen
- Speelt rol bij groei en herstel
Endost = Binnenste laag van het bot, dat het spongieus beenweefsel bekleedt.
- Actief tijdens botgroei
- Herstel of hermodellering
Spongieus beenweefsel = Beenweefsel dat bestaat uit een netwerk van botbalkjes
(trabekels), waartussen het beenmerg zich bevindt. (epifyse)
Compact beenweefsel = Vast beenweefsel dat wordt opgebouwd door osteonen.
Dit zit aan de buitenkant ten opzichte van het spongieus botweefsel
Volkmann-kanalen (verbindingskanalen) = Horizontale kanalen die de
verschillende osteonen verbinden, waardoor er een verbinding is tussen het
spongieus botweefsel, het compact botweefsel en het periost.
Kanaal van Havers = Verticale kanalen die centraal in het osteon liggen. Om het kanaal liggen de
osteocyten in een cirkelvormig patroon.
Bot bestaat 2/3de uit calciumfosfaat en 1/3de uit
collagne vezels. Als er meer collageen dan calcium
zou zijn, zouden botten niet kunnen groeien.
Calcium zorgt voor de soepelheid. Er bevinden
zich
Osteocyten = Volwassen botcellen.
Osteoclasten = Bot resorberende cellen.
Osteoblasten = Botvormende cellen.
1.1a Inleiding/algemeen
Organisatieniveaus lichaam:
- Cel: De kleinste levende eenheid in het menselijk lichaam. Hartspiercellen (myocardiocyten).
- Weefsel: Een verzameling van gespecialiseerde cellen en celproducten die een specifieke
functie vervullen. Hartspierweefsel (myocard).
- Orgaan: Combinaties van twee of meer verschillende weefsels die samenwerken om een
specifieke functie uit te voeren. Hart (cor).
- Orgaanstelselniveau: Samenwerken tussen verschillende organen. Bloedvatenstelsel (tractus
circulatorius).
Belangrijkste functies beenderenstelsel
1. Ondersteuning
2. Opslag (mineralen en vetten)
3. Vorming bloedcellen (rood beenmerg)
4. Bescherming
5. Hefboomwerking
Verschillende botvormen
- Lange beenderen (femur, ulna)
- Korte beenderen (teenkootje, middenhandsbeentje)
- Platte beenderen (schedel, rib)
- Onregelmatige beenderen (wervel, handwortelbeentje)
De sterkte van een bot wordt mede bepaald door de hoeveelheid calciumzouten in het weefsel. Hoe
meer calcium, hoe sterker het bot. Er bevinden zich osteocyten (volwassen botcellen) in bot.
Osteoclasten zijn bot resorberende cellen en osteoblasten zijn botvormende cellen.
Schedel
Bestaat uit een neurocranium (hersenschedel) en een viscerocranium
(aangezichtsschedel). Viscerocranium bestaat uit de maxilla (bovenkaak) en
mandibula (onderkaak). De orbita (oogkas) bevindt zich op de grens.
Foramen magnum (achterhoofdsgat).
Thorax
Ware ribben: 1 t/m 7
Valse ribben: 8 t/m 10
Zwevende ribben: 11 en 12
De costae (ribben) zijn aan het sternum (borstbeen) bevestigd met kraakbeen, en aan de vertebrae
(wervels) met gewrichten. De scapulae (schouderbladen) zijn door middel van spieren verbonden
met de wervelkolom.
Wervelkolom
Vertebrae cervicale (halswervels): 7
Vertebrae thoracale (borstwervels): 12
Vertebrae lumbales (lendenwervels): 5
, Pelvis
Bestaat uit de ossa coxae (heupbeenderen), het os sacrum (heiligbeen)
en het os coccygis (staartbeen). Het SI-gewricht (sacro-iliacale gewricht)
en de symphysis (schaambeenvoeg) bevindt zich ook in het bekken.
Bovenste extremiteiten
Humerus, ulna, radius, scapula, clavicula.
Onderdelen hand = Ossa carpi, ossa metacarpi en ossa digitorum
Onderste extremiteiten
Femur, tibia, fibula.
Onderdelen voet = Ossa tarsi, ossa metatarsi en ossa digitorum (pes)
Begrippenlijst
Diafyse = Centrale schacht die de mergholte van een lang bot omgeeft.
Epifyse = Brede delen aan het uiteinde van een lang bot.
Metafyse = Het relatief brede deel van de diafyse, dat grenst aan de epifyse.
Periost = Buitenste laag van het bot, bestaande uit een netwerk van botbalkjes
(trabekels) waartussen het beenmerg zich bevindt.
- Isoleert het bot van aangrenzend weefsel
- Biedt plaats aan verbinding met bloedvaten en zenuwen
- Speelt rol bij groei en herstel
Endost = Binnenste laag van het bot, dat het spongieus beenweefsel bekleedt.
- Actief tijdens botgroei
- Herstel of hermodellering
Spongieus beenweefsel = Beenweefsel dat bestaat uit een netwerk van botbalkjes
(trabekels), waartussen het beenmerg zich bevindt. (epifyse)
Compact beenweefsel = Vast beenweefsel dat wordt opgebouwd door osteonen.
Dit zit aan de buitenkant ten opzichte van het spongieus botweefsel
Volkmann-kanalen (verbindingskanalen) = Horizontale kanalen die de
verschillende osteonen verbinden, waardoor er een verbinding is tussen het
spongieus botweefsel, het compact botweefsel en het periost.
Kanaal van Havers = Verticale kanalen die centraal in het osteon liggen. Om het kanaal liggen de
osteocyten in een cirkelvormig patroon.
Bot bestaat 2/3de uit calciumfosfaat en 1/3de uit
collagne vezels. Als er meer collageen dan calcium
zou zijn, zouden botten niet kunnen groeien.
Calcium zorgt voor de soepelheid. Er bevinden
zich
Osteocyten = Volwassen botcellen.
Osteoclasten = Bot resorberende cellen.
Osteoblasten = Botvormende cellen.
