MBRT Samenvatting Radiodiagnostiek OP1.1
1.1a Algemeen
Specialisme dat zich bezighoudt met het afbeelden van zowel het skelet als de organen in het
lichaam, door gebruik te maken van röntgenstraling.
Bot absorbeert veel röntgenstraling, weke delen absorberen minder, lucht absorbeert weinig.
Hierdoor veranderen de intensiteiten in de uittredende röntgenbundel die door de detector
opgevangen wordt. Bot wordt wit afgebeeld, weke delen (hart) worden grijs afgebeeld, lucht zwart.
Het beeld wordt verdeeld in pixels. Elke pixel krijgt een eigen grijstint toegewezen.
In de detector vindt de omzetting plaats van het röntgencontrast ‘beeld’ (de uit de patiënt tredende
bundel met verschillende intensiteiten) naar een digitaal ‘beeld’ en de computer zet dit digitale
‘beeld’ om in een zichtbaar beeld met grijswaarden.
Het ALARA principe is het hoofduitgangspunt als het gaat om toedienen van straling aan een patiënt.
Dit staat voor As Low As Reasonable Accepteble. Dit kan je toepassen door:
- Beoordelen of een onderzoek ook op een andere manier kan (zonder röntgenstraling, echo)
- Veldgrenzen zo klein mogelijk houden
- De dosis zo klein mogelijk houden
Gemiddelde helderheid = Uittredende intensiteiten op de detector.
Contrast = Verschil tussen uittredende intensiteiten op de detector.
Röntgenstraling gaat voor een deel door het lichaam heen en wordt voor een groot deel door het
lichaam geabsorbeerd. Daarnaast wordt röntgenstraling voor een deel door het lichaam verstrooit.
Door de botsing van röntgenstraling met het lichaam wordt er naar alle richtingen röntgenstraling
uitgezonden. Zowel buiten als binnen de patiënt.
- Hoe groter het gefotografeerde volume, hoe meer strooistraling in de patiënt, dus hoe hoger
de stralenbelasting voor de patiënt.
- Strooistraling buiten de patiënt kan iemand die naast de patiënt staat bereiken. Daarom
staat de MBB’er achter een loodscherm.
- Strooistraling die op de detector valt verstoort a.h.w. het röntgencontrastbeeld. Dat
betekent dat strooistalen contrast bedervend zijn.
We willen zo min mogelijk strooistraling. Dit kunnen we o.a. bereiken door het röntgenveld op de
patiënt zo klein mogelijk te houden
Beoordelingscriteria:
- Controle technische aspecten
o Beeld, contrast scherpte
- Controle stralingshygiënische aspecten
o Veldgrootteen loodafdekking
- Controle van instelling
o Volledige afbeelding, correcte projectie, correcte letterplaatsing
Letterplaatsing:
AP (appel) Lateraal Proximaal
Lateraal (lavendel) Ventraal Distaal
, 1.1b Röntgenbuis en röntgenstraling
1. Anode
2. Cathode
3. Focusseringscup
4. Stator
5. Rotor
6. Aansluitbuis anodekabel
7. Vacuümruimte inzetbuis
8. Olie tussen inzetbuis en buisomhulling
9. Buisomhulling
10. Omhullingsvenster
11. Buisfilter
12. Aansluitbus kathodekabel
13. Expansievat
14. Anodesteel
15. Buisvenster
Het doel van een röntgenbuis is het opwekken van röntgenstraling. De cathode, heeft een
gloeispiraaltje wat verwarmd wordt. Op deze lijn komen elektronen vrij. Als de buisstroom aan wordt
gezet vliegen de elektronen naar de anode. Hier worden de elektronen omgezet in fotonen dan
zullen ze de buis verlaten met lichtsnelheid. De fotonen worden gezien als röntgenstraling. Als je de
knop half indrukt begint de gloeispanning van de cathode en begint de anode met draaien.
Er is ook veel zwakke straling, dit is niet genoeg om door de patiënt te komen en de detector te
bereiken. Deze straling zal dus onnodig in de patiënt blijven zitten. De laag energetische
röntgenstraling wordt tegengehouden door de olie rondom de buis, het buisvenster en het buisfilter.
Anode materiaal: Wolfraam en Molybdeen
Bescherming tegen oververhitting röntgenbuis:
- Draaien van de anode
- Anodemateriaal met een hoge Z (atoomnummer) en hoge smelttemperatuur
- Goede warmteregeling (vloeistoflager en olieomhulling van de buis)
- Grootte van de anode
Elektromagnetisch spectrum is verschillend in frequentie en golflengte
- Hoe hoger de frequentie, hoe hoger de energie van de foton (meer
penetratiespanning)
- Frequentie omhoog, is golflengte omlaag
Energie-eenheid
Omdat de eenheid Joule te groot is binnen de stralingsfysica
is hierbinnen gekozen voor de:
- Elektron-volt (eV)
- Kilo-elektron-volt (keV)
- Mega-elektron-volt (MeV)
1 eV is de energie die er vrijkomt als 1 elektron zich verplaatst in een spanningsveld van 1 volt.
E = eV = 1,6 * 10-19 Joule
Constante van planck = 6,6 * 10
Voor alle fotonenstraling geldt:
1.1a Algemeen
Specialisme dat zich bezighoudt met het afbeelden van zowel het skelet als de organen in het
lichaam, door gebruik te maken van röntgenstraling.
Bot absorbeert veel röntgenstraling, weke delen absorberen minder, lucht absorbeert weinig.
Hierdoor veranderen de intensiteiten in de uittredende röntgenbundel die door de detector
opgevangen wordt. Bot wordt wit afgebeeld, weke delen (hart) worden grijs afgebeeld, lucht zwart.
Het beeld wordt verdeeld in pixels. Elke pixel krijgt een eigen grijstint toegewezen.
In de detector vindt de omzetting plaats van het röntgencontrast ‘beeld’ (de uit de patiënt tredende
bundel met verschillende intensiteiten) naar een digitaal ‘beeld’ en de computer zet dit digitale
‘beeld’ om in een zichtbaar beeld met grijswaarden.
Het ALARA principe is het hoofduitgangspunt als het gaat om toedienen van straling aan een patiënt.
Dit staat voor As Low As Reasonable Accepteble. Dit kan je toepassen door:
- Beoordelen of een onderzoek ook op een andere manier kan (zonder röntgenstraling, echo)
- Veldgrenzen zo klein mogelijk houden
- De dosis zo klein mogelijk houden
Gemiddelde helderheid = Uittredende intensiteiten op de detector.
Contrast = Verschil tussen uittredende intensiteiten op de detector.
Röntgenstraling gaat voor een deel door het lichaam heen en wordt voor een groot deel door het
lichaam geabsorbeerd. Daarnaast wordt röntgenstraling voor een deel door het lichaam verstrooit.
Door de botsing van röntgenstraling met het lichaam wordt er naar alle richtingen röntgenstraling
uitgezonden. Zowel buiten als binnen de patiënt.
- Hoe groter het gefotografeerde volume, hoe meer strooistraling in de patiënt, dus hoe hoger
de stralenbelasting voor de patiënt.
- Strooistraling buiten de patiënt kan iemand die naast de patiënt staat bereiken. Daarom
staat de MBB’er achter een loodscherm.
- Strooistraling die op de detector valt verstoort a.h.w. het röntgencontrastbeeld. Dat
betekent dat strooistalen contrast bedervend zijn.
We willen zo min mogelijk strooistraling. Dit kunnen we o.a. bereiken door het röntgenveld op de
patiënt zo klein mogelijk te houden
Beoordelingscriteria:
- Controle technische aspecten
o Beeld, contrast scherpte
- Controle stralingshygiënische aspecten
o Veldgrootteen loodafdekking
- Controle van instelling
o Volledige afbeelding, correcte projectie, correcte letterplaatsing
Letterplaatsing:
AP (appel) Lateraal Proximaal
Lateraal (lavendel) Ventraal Distaal
, 1.1b Röntgenbuis en röntgenstraling
1. Anode
2. Cathode
3. Focusseringscup
4. Stator
5. Rotor
6. Aansluitbuis anodekabel
7. Vacuümruimte inzetbuis
8. Olie tussen inzetbuis en buisomhulling
9. Buisomhulling
10. Omhullingsvenster
11. Buisfilter
12. Aansluitbus kathodekabel
13. Expansievat
14. Anodesteel
15. Buisvenster
Het doel van een röntgenbuis is het opwekken van röntgenstraling. De cathode, heeft een
gloeispiraaltje wat verwarmd wordt. Op deze lijn komen elektronen vrij. Als de buisstroom aan wordt
gezet vliegen de elektronen naar de anode. Hier worden de elektronen omgezet in fotonen dan
zullen ze de buis verlaten met lichtsnelheid. De fotonen worden gezien als röntgenstraling. Als je de
knop half indrukt begint de gloeispanning van de cathode en begint de anode met draaien.
Er is ook veel zwakke straling, dit is niet genoeg om door de patiënt te komen en de detector te
bereiken. Deze straling zal dus onnodig in de patiënt blijven zitten. De laag energetische
röntgenstraling wordt tegengehouden door de olie rondom de buis, het buisvenster en het buisfilter.
Anode materiaal: Wolfraam en Molybdeen
Bescherming tegen oververhitting röntgenbuis:
- Draaien van de anode
- Anodemateriaal met een hoge Z (atoomnummer) en hoge smelttemperatuur
- Goede warmteregeling (vloeistoflager en olieomhulling van de buis)
- Grootte van de anode
Elektromagnetisch spectrum is verschillend in frequentie en golflengte
- Hoe hoger de frequentie, hoe hoger de energie van de foton (meer
penetratiespanning)
- Frequentie omhoog, is golflengte omlaag
Energie-eenheid
Omdat de eenheid Joule te groot is binnen de stralingsfysica
is hierbinnen gekozen voor de:
- Elektron-volt (eV)
- Kilo-elektron-volt (keV)
- Mega-elektron-volt (MeV)
1 eV is de energie die er vrijkomt als 1 elektron zich verplaatst in een spanningsveld van 1 volt.
E = eV = 1,6 * 10-19 Joule
Constante van planck = 6,6 * 10
Voor alle fotonenstraling geldt:
