MBRT Samenvatting Radiotherapie OP1.1
1.1a Algemeen
Radiotherapie = Behandeling door ioniserende straling. Je beschadigd hiermee weefsel en DNA. De
celdeling stopt hierdoor tumor groeit niet meer door. De celdeling sterft de tumor sterft.
Behandeling kan dienen als curatief (genezing) of palliatief (behandeling van klachten).
- Teletherapie = Uitwendige bestraling. Op afstand wek je straling op, dit gaat vervolgens door
de patiënt heen.
- Brachytherapie = Inwendige bestraling
- IORT = Intra operatieve bestraling
Indicaties bij kwaadaardige afwijkingen:
- Tumoren
- Primaire behandeling
- Adjudvant (aanvullende behandeling)
- Concurrent (gelijktijdige behandeling)
Stadiering Gebaseerd op de TNM-classificatie
T = Tumor
N = Nodus (lymfeklier)
M = Metastasen
Route van de patiënt:
Intake Moulage (optioneel) CT-scan Planning Bestraling Follow up
Taken MBB’er:
- Geeft patiënt uitleg en instructies over de CT en de bestraling
- Biedt een luisterend oor en is alert op klachten/voortgang van de patiënt
- De patiënt wordt door de MBB’er gepositioneerd voor de bestraling
- Zorgt voor de kwaliteitsborging van de behandeling
- Weet de juiste collega’s te vinden en tijdig in te schakelen
Lineaire versneller:
- Gantry = Bestralingsarm van het bestralingstoestel. In de gantry wordt de stralingsbundel
opgewekt. De arm zorgt er ook voor dat het toestel om u heen gedraaid kan worden.
- Collimator = Veldgrenzen bepalen
- Veldgrootte = Bestaat uit de laterale en de longitudinale richting.
- Tafel = Wordt ook couch genoemd. Hierop ligt de patiënt tijdens de bestraling. Tafel kan
verplaatst worden in laterale en longitudinale richting.
- Laserlijnen = Om de tumor op de juiste plek te bestralen en de patiënt op de juiste plek neer
te leggen. Worden laserlijnen gebruikt. Deze laserlijnen komen uit de zijkant en voorkant uit
de muur en kruisen elkaar in het midden.
- Isocentrum = Een punt wat vast ligt in de ruimte, onder het toestel, meestal is dit het
middelpunt van het bestralingsgebied.
- FIA (focus-isocentrum-afstand) = De afstand van het focus tot het isocentrum.
- FHA (focus-huid-afstand), SSD (skin-source-distance) = De afstand van het focus van de huid
van de patiënt.
- ITA (isocentrum-tafel-afstand) = De afstand van het isocentrum tot de tafel.
, In de kop van het toestel ligt de stralingsbundel, in de focus begint de stralingsbundel.
De target bestaat uit wolfraam. In de radiotherapie gebruiken we 1.000.000 volt. Het bed wordt ook
wel de couch genoemd, deze kun je bedienen met meerdere parameters. De lengterichting wordt
longitudinaal genoemd en de breedterichting lateraal. Voorafgaand aan het bestralen wordt er een
CT-scan gemaakt.
Om de tumor elke keer opnieuw juist te lokaliseren, en te zorgen dat de patiënt op de juiste plek
komt te liggen bij elke behandeling worden er laserlijnen gebruikt. De lasers komen vanuit de zijkant
en voorkant en kruisen elkaar in het midden. Er is een Y, X en Z as. In het midden daarvan zit het
isocentrum. Het isocentrum is een punt wat vast ligt in de ruimte. Focus isocentrum afstand (FHA,
Focus Huid Afstand) is 100 cm. Het isocentrum wordt midplain gelegd (midden in de patiënt).
In de collimator liggen blokken waarmee de stralingsbundel kan worden afgeschermd/verkleind. De
stralingsbundel wordt ingeperkt. Het doelvolume, de tumor, wil je de hoogst mogelijke dosis geven.
Het weefsel wat er om heen zit wil je niet beschadigen. Dit wil je een zo laag mogelijke dosis geven.
Onder de collimatenblokken zit een MLC. Dit zijn lamellen, en die lamellen kun je onafhankelijk van
elkaar in je bestralingsveld zetten. Zo kun je het gezonde weefsel afblokken.
Techniek A: Een veld wordt bestraald: FHA= 100 cm
Techniek B: Twee velden: FIA= 100 cm
Techniek C: Twee velden lateraal: FIA = 100 cm
Behandelingsopzet Radiotherapie
Curatief = Gericht op genezing
Palliatief = Behandeling van klachten
Afdeling Radiotherapie
- MBB’er (de laborant)
- Radiotherapeut
- Klinisch fysicus
- Versnellerstechnici
- Dosimetristen
- Doktersassistent
- Diëtiste
- Administratief medewerkster
- Maatschappelijk werkster
- Manager
1.1b Procentuele dieptedosis (PDD)
Ioniserende straling = Straling die voldoende energetisch is om een elektron uit de buitenste schil
van een atoom weg te slaan.
Ionisatie = Het vrijmaken van een of meerdere elektronen uit een atoom, waardoor een ion ontstaat.
Dit is schadelijk als het in DNA plaatsvindt.
Effecten radicaal:
- Indirecte schade vrijgemaakt elektronen vormen radicalen
- Directe schade vrijgemaakte elektronen
PDD = Procentuele dieptedosis langs de centrale as.
1.1a Algemeen
Radiotherapie = Behandeling door ioniserende straling. Je beschadigd hiermee weefsel en DNA. De
celdeling stopt hierdoor tumor groeit niet meer door. De celdeling sterft de tumor sterft.
Behandeling kan dienen als curatief (genezing) of palliatief (behandeling van klachten).
- Teletherapie = Uitwendige bestraling. Op afstand wek je straling op, dit gaat vervolgens door
de patiënt heen.
- Brachytherapie = Inwendige bestraling
- IORT = Intra operatieve bestraling
Indicaties bij kwaadaardige afwijkingen:
- Tumoren
- Primaire behandeling
- Adjudvant (aanvullende behandeling)
- Concurrent (gelijktijdige behandeling)
Stadiering Gebaseerd op de TNM-classificatie
T = Tumor
N = Nodus (lymfeklier)
M = Metastasen
Route van de patiënt:
Intake Moulage (optioneel) CT-scan Planning Bestraling Follow up
Taken MBB’er:
- Geeft patiënt uitleg en instructies over de CT en de bestraling
- Biedt een luisterend oor en is alert op klachten/voortgang van de patiënt
- De patiënt wordt door de MBB’er gepositioneerd voor de bestraling
- Zorgt voor de kwaliteitsborging van de behandeling
- Weet de juiste collega’s te vinden en tijdig in te schakelen
Lineaire versneller:
- Gantry = Bestralingsarm van het bestralingstoestel. In de gantry wordt de stralingsbundel
opgewekt. De arm zorgt er ook voor dat het toestel om u heen gedraaid kan worden.
- Collimator = Veldgrenzen bepalen
- Veldgrootte = Bestaat uit de laterale en de longitudinale richting.
- Tafel = Wordt ook couch genoemd. Hierop ligt de patiënt tijdens de bestraling. Tafel kan
verplaatst worden in laterale en longitudinale richting.
- Laserlijnen = Om de tumor op de juiste plek te bestralen en de patiënt op de juiste plek neer
te leggen. Worden laserlijnen gebruikt. Deze laserlijnen komen uit de zijkant en voorkant uit
de muur en kruisen elkaar in het midden.
- Isocentrum = Een punt wat vast ligt in de ruimte, onder het toestel, meestal is dit het
middelpunt van het bestralingsgebied.
- FIA (focus-isocentrum-afstand) = De afstand van het focus tot het isocentrum.
- FHA (focus-huid-afstand), SSD (skin-source-distance) = De afstand van het focus van de huid
van de patiënt.
- ITA (isocentrum-tafel-afstand) = De afstand van het isocentrum tot de tafel.
, In de kop van het toestel ligt de stralingsbundel, in de focus begint de stralingsbundel.
De target bestaat uit wolfraam. In de radiotherapie gebruiken we 1.000.000 volt. Het bed wordt ook
wel de couch genoemd, deze kun je bedienen met meerdere parameters. De lengterichting wordt
longitudinaal genoemd en de breedterichting lateraal. Voorafgaand aan het bestralen wordt er een
CT-scan gemaakt.
Om de tumor elke keer opnieuw juist te lokaliseren, en te zorgen dat de patiënt op de juiste plek
komt te liggen bij elke behandeling worden er laserlijnen gebruikt. De lasers komen vanuit de zijkant
en voorkant en kruisen elkaar in het midden. Er is een Y, X en Z as. In het midden daarvan zit het
isocentrum. Het isocentrum is een punt wat vast ligt in de ruimte. Focus isocentrum afstand (FHA,
Focus Huid Afstand) is 100 cm. Het isocentrum wordt midplain gelegd (midden in de patiënt).
In de collimator liggen blokken waarmee de stralingsbundel kan worden afgeschermd/verkleind. De
stralingsbundel wordt ingeperkt. Het doelvolume, de tumor, wil je de hoogst mogelijke dosis geven.
Het weefsel wat er om heen zit wil je niet beschadigen. Dit wil je een zo laag mogelijke dosis geven.
Onder de collimatenblokken zit een MLC. Dit zijn lamellen, en die lamellen kun je onafhankelijk van
elkaar in je bestralingsveld zetten. Zo kun je het gezonde weefsel afblokken.
Techniek A: Een veld wordt bestraald: FHA= 100 cm
Techniek B: Twee velden: FIA= 100 cm
Techniek C: Twee velden lateraal: FIA = 100 cm
Behandelingsopzet Radiotherapie
Curatief = Gericht op genezing
Palliatief = Behandeling van klachten
Afdeling Radiotherapie
- MBB’er (de laborant)
- Radiotherapeut
- Klinisch fysicus
- Versnellerstechnici
- Dosimetristen
- Doktersassistent
- Diëtiste
- Administratief medewerkster
- Maatschappelijk werkster
- Manager
1.1b Procentuele dieptedosis (PDD)
Ioniserende straling = Straling die voldoende energetisch is om een elektron uit de buitenste schil
van een atoom weg te slaan.
Ionisatie = Het vrijmaken van een of meerdere elektronen uit een atoom, waardoor een ion ontstaat.
Dit is schadelijk als het in DNA plaatsvindt.
Effecten radicaal:
- Indirecte schade vrijgemaakt elektronen vormen radicalen
- Directe schade vrijgemaakte elektronen
PDD = Procentuele dieptedosis langs de centrale as.
