Scriptieplan
Herziening ten nadele
Naam: Angela Jans
Studentnummer: 2507826
Docent: Mw. mr. Fanny de Graaf
Vak: Bachelor scriptie strafrecht
Onderwerp: Herziening ten nadele en ne bis in idem
Inleverdatum: 13 april 2014
Inleiding tot de onderzoeksvraag
, In oktober 2013 is de Wet herziening ten nadele ingevoerd. Waar voorheen alleen de
mogelijkheid van herziening ten voordele bestond, is daar nu ook de mogelijkheid van
herziening ten nadele bijgekomen. Deze wet heeft voor nogal wat bezwaren gezorgd ten
aanzien van het ne bis in idem-beginsel. Het ne bis in idem-beginsel houdt in dat iemand niet
tweemaal voor hetzelfde feit mag worden veroordeeld. De Wet herziening ten nadele kan hier
inbreuk op maken, omdat een vrijgesprokene opnieuw kan worden berecht als er sprake is van
een novum. Een tweede probleem met de Wet herziening ten nadele heeft betrekking op het
legaliteitsbeginsel. De wet heeft onmiddellijke werking waardoor herziening ten nadele ook
gaat gelden voor ‘oude’ gevallen, terwijl daar ten tijde van de vrijspraak geen rekening mee
gehouden hoefde te worden door de verdachte.
Op grond van artikel 482a Wetboek van Strafvordering (hierna: 482a Sv) kunnen
onherroepelijke vrijspraken en ontslagen van alle rechtsvervolging worden herzien wanneer
dit in het belang is van een goede rechtsbedeling. Het gaat om een algehele vrijspraak van een
bepaald feit. Als iemand veroordeeld is voor doodslag terwijl hij vrijgesproken is van moord,
dan kan er geen herziening volgen omdat diegene is veroordeeld voor doodslag. Belangrijk is
om op te merken dat herziening ten nadele alleen mogelijk is als de verdachte opzet heeft
gehad op de dood van een ander, grofweg in geval van moord of doodslag. Andere misdrijven
komen onder deze wet niet voor herziening ten nadele in aanmerking, tenzij er sprake is van
een falsum.1
Onderzoeksvraag
In hoeverre maakt de wet herziening ten nadele inbreuk op de rechtszekerheidspositie van de
gewezen verdachte?
Toelichting bij de probleemstelling (circa 250 woorden)
In deze scriptie zal ik gaan onderzoeken in hoeverre de Wet herziening ten nadele inbreuk
maakt op de rechtszekerheidspositie van de gewezen verdachte. Om deze vraag te
beantwoorden zullen het legaliteitsbeginsel en ne bis in idem-beginsel uitvoerig worden
getoetst aan de nieuwe wet. Al mijn deelonderwerpen zullen stuk voor stuk bijdragen aan het
in kaart brengen van de rechtszekerheidspositie van de gewezen verdachte. Ten eerste het ne
bis in idem-beginsel, omdat herziening in strijd kan zijn met dit beginsel vanwege het feit dat
iemand tweemaal voor eenzelfde feit wordt vervolgd. Over deze problemen zijn de meningen
echter wel verdeeld. Zo menen sommigen dat een verdachte in geval van herziening niet
tweemaal voor eenzelfde feit wordt veroordeeld, terwijl anderen menen dat dit wel het geval
is.2 Ten tweede zal ik kijken naar het legaliteitsbeginsel van artikel 7 EVRM en artikel 1 Sv.
De nieuwe wet heeft onmiddellijke werking en kan dus ook alle gevallen betreffen die zich
1 Een falsum ontstaat door strafbaar gedrag van de gewezen verdachte
2 F.A. te Water Mulder, ‘Herziening ten nadele van de vrijgesprokenen: een inbreuk op het ne bis in idem-
beginsel’, DD 2008, 50.
Herziening ten nadele
Naam: Angela Jans
Studentnummer: 2507826
Docent: Mw. mr. Fanny de Graaf
Vak: Bachelor scriptie strafrecht
Onderwerp: Herziening ten nadele en ne bis in idem
Inleverdatum: 13 april 2014
Inleiding tot de onderzoeksvraag
, In oktober 2013 is de Wet herziening ten nadele ingevoerd. Waar voorheen alleen de
mogelijkheid van herziening ten voordele bestond, is daar nu ook de mogelijkheid van
herziening ten nadele bijgekomen. Deze wet heeft voor nogal wat bezwaren gezorgd ten
aanzien van het ne bis in idem-beginsel. Het ne bis in idem-beginsel houdt in dat iemand niet
tweemaal voor hetzelfde feit mag worden veroordeeld. De Wet herziening ten nadele kan hier
inbreuk op maken, omdat een vrijgesprokene opnieuw kan worden berecht als er sprake is van
een novum. Een tweede probleem met de Wet herziening ten nadele heeft betrekking op het
legaliteitsbeginsel. De wet heeft onmiddellijke werking waardoor herziening ten nadele ook
gaat gelden voor ‘oude’ gevallen, terwijl daar ten tijde van de vrijspraak geen rekening mee
gehouden hoefde te worden door de verdachte.
Op grond van artikel 482a Wetboek van Strafvordering (hierna: 482a Sv) kunnen
onherroepelijke vrijspraken en ontslagen van alle rechtsvervolging worden herzien wanneer
dit in het belang is van een goede rechtsbedeling. Het gaat om een algehele vrijspraak van een
bepaald feit. Als iemand veroordeeld is voor doodslag terwijl hij vrijgesproken is van moord,
dan kan er geen herziening volgen omdat diegene is veroordeeld voor doodslag. Belangrijk is
om op te merken dat herziening ten nadele alleen mogelijk is als de verdachte opzet heeft
gehad op de dood van een ander, grofweg in geval van moord of doodslag. Andere misdrijven
komen onder deze wet niet voor herziening ten nadele in aanmerking, tenzij er sprake is van
een falsum.1
Onderzoeksvraag
In hoeverre maakt de wet herziening ten nadele inbreuk op de rechtszekerheidspositie van de
gewezen verdachte?
Toelichting bij de probleemstelling (circa 250 woorden)
In deze scriptie zal ik gaan onderzoeken in hoeverre de Wet herziening ten nadele inbreuk
maakt op de rechtszekerheidspositie van de gewezen verdachte. Om deze vraag te
beantwoorden zullen het legaliteitsbeginsel en ne bis in idem-beginsel uitvoerig worden
getoetst aan de nieuwe wet. Al mijn deelonderwerpen zullen stuk voor stuk bijdragen aan het
in kaart brengen van de rechtszekerheidspositie van de gewezen verdachte. Ten eerste het ne
bis in idem-beginsel, omdat herziening in strijd kan zijn met dit beginsel vanwege het feit dat
iemand tweemaal voor eenzelfde feit wordt vervolgd. Over deze problemen zijn de meningen
echter wel verdeeld. Zo menen sommigen dat een verdachte in geval van herziening niet
tweemaal voor eenzelfde feit wordt veroordeeld, terwijl anderen menen dat dit wel het geval
is.2 Ten tweede zal ik kijken naar het legaliteitsbeginsel van artikel 7 EVRM en artikel 1 Sv.
De nieuwe wet heeft onmiddellijke werking en kan dus ook alle gevallen betreffen die zich
1 Een falsum ontstaat door strafbaar gedrag van de gewezen verdachte
2 F.A. te Water Mulder, ‘Herziening ten nadele van de vrijgesprokenen: een inbreuk op het ne bis in idem-
beginsel’, DD 2008, 50.
