Samenvatting Acute en Intensieve zorg
Inhoud
Samenvatting Acute en Intensieve zorg ........................................................................................................................... 1
1. Intoxicaties ................................................................................................................................................................ 3
1.1 HC Intoxicaties .................................................................................................................................................. 3
1.2 ZSO Intoxicaties ................................................................................................................................................. 7
1.3 ZSO Adviseren bij intoxicaties ......................................................................................................................... 13
1.4 WC Adviseren bij intoxicaties.......................................................................................................................... 17
1.5 HC Adviseren bij intoxicaties ........................................................................................................................... 20
1.6 Monografieën toxicologie ............................................................................................................................... 26
2. Klinische Chemie ..................................................................................................................................................... 34
2.1 HC Klinische Chemie deel 1 ............................................................................................................................. 34
2.2 HC Klinische Chemie deel 2 ............................................................................................................................. 40
2.3 WC Klinische Chemie....................................................................................................................................... 45
3. Acute cardiovasculaire aandoeningen ........................................................................................................................ 48
3.1 Acuut Coronair Syndroom............................................................................................................................... 48
3.2 HC Longembolie en Diep-Veneuze Trombose ................................................................................................ 51
3.3 ZSO Longembolie en Diep-Veneuze Trombose............................................................................................... 54
3.4 WC Diep-veneuze trombose ........................................................................................................................... 57
3.5 Herhaling HVZ ................................................................................................................................................. 60
3.6 HC Bloeding en stolling in de operatiekamer (couperen) ............................................................................... 65
3.7 ZSO Toegepaste farmacokinetiek op IC .......................................................................................................... 68
.................................................................................................................................................................................... 73
4 Shock & Sepsis......................................................................................................................................................... 74
4.1 HC Shock en Sepsis.......................................................................................................................................... 74
4.2 ZSO Shock en Sepsis ........................................................................................................................................ 80
4.3 WC Shock en Sepsis......................................................................................................................................... 83
5 Productzorg ............................................................................................................................................................. 90
5.1 ZSO Chemische en fysische achtergrond bij medicatie in acute en intensieve zorg ...................................... 90
5.2 WC Chemische en fysische achtergrond bij medicatie in acute en intensieve zorg ....................................... 92
5.3 WC Bereidingsprotocollen beoordelen en bereidingsprotocol opstellen ...................................................... 93
5.4 ZSO Bereidingsaanvraag beoordelen en bereidingsprotocol opstellen ......................................................... 94
5.5 Infuuskatheters en onverenigbaarheden ..................................................................................................... 100
5.6 Analysevoorschrift opstellen en vrijgifte ...................................................................................................... 105
6. Operatiekamer .......................................................................................................................................................... 112
6.1 Dialyse ........................................................................................................................................................... 112
6.2 Voeding ......................................................................................................................................................... 116
1
, 6.3 Analysemethoden op het laboratorium bij klinische toxicologie ................................................................. 119
6.4 Medicatie rondom operatie .......................................................................................................................... 122
6. Methodologie........................................................................................................................................................ 128
6.1 Proportie ....................................................................................................................................................... 128
6.2 Twee proporties ............................................................................................................................................ 130
6.3 Meerdere proporties .................................................................................................................................... 133
6.4 Twee afhankelijke proporties ....................................................................................................................... 135
6.5 Data transformatie ........................................................................................................................................ 136
6.6 Non-parametrische toetsen .......................................................................................................................... 138
7. Overig .................................................................................................................................................................... 142
7.1 Psychiatrische achtergrond bij auto-intoxicatie ........................................................................................... 142
7.2 Acute dagen .................................................................................................................................................. 147
2
, 1. Intoxicaties
1.1 HC Intoxicaties
Dr. Fogteloo
Typen - Auto-intoxicatie (zelf-vergiftiging), intoxicatie met recreatieve middelen, iatrogene intoxicatie
intoxicaties (veroorzaakt door medicijnen), ongevallen en rampen
Hoe komt de Respiratoir Sufficiënt Insufficiënt
patiënt binnen? Circulatie Hemodynamisch stabiel Shock
Bewustzijn Helder Soporeus Comateus Onrust Delier
Wat wil je weten? - Wat? Hoeveel? Hoe laat? Andere toxines?
- Co-morbiditeit?
- Andere medicatie?
- Als de patient deze informatie niet weet → familie, huisarts, ambulance
Vitale organen - Organen die een organisme in leven houden: bloeddruk, hartslag, ademhalingsfrequentie,
saturatie
Eerste Vitale signalen Mentale status (zie Pulse oximetrie: hartslag en
maatregelen - Lichaamstemperatuur bewustzijn) saturatie
- Ademhalingsfrequentie Pupil grootte Continue hart monitoring, ECG
- Hartfrequentie Huid temperatuur en vocht Intubatie
- Bloeddruk Verkrijgen IV toegang Glucose meting
Systematische A. Airway stabilization (intunatie?)
beoordeling: B. Breathing (zuurstof?)
C. Circulatie
o Asystole en ventriculaire fibrillatie, hypotensie, bradycardie, polymorfe ventriculaire
tachycardie, nauw complex tachycardie
D. Disability en neurologische stabilisatie
E. Exposure en elimination
Luchtweg - Er kan sprake zijn van verstikking veroorzaakt door de tong. Wanneer een persoon slap is, kan de
tong naar achter hangen en de luchtweg dichtdrukken
- Aspiratie
o Braken (door alcohol intoxicatie) → aspireren
o Opïoid-intoxicatie met bedreigde luchtweg: geven van naloxon → wakker worden → zelf
in staat om goed te ademen
o Verstikken in kunst gebit
- Bij twijfel: mayo-tube of intuberen (geen bewustzijn)
Breathing - In samenhang met bewustzijn: Frequentie, Bewegen thorax, Long-geluiden, Saturatie
- Coma → Guedel tube
- Bij dreigende respiratoire insufficiëntie (let op aspiratie) → intubatie
➔ Wanneer een patiënt een insufficiënte ademhaling heeft moet er snel gehandeld worden en
geïntubeerd worden (door anesthesist). Dit is dus de eerste stabilisatie actie die je uitvoert
wanneer iemand met slechte toestand binnen komt en waarbij je twijfelt over de stabiliteit
van ademhaling.
Circulation - Capillary refil: indrukken van vingers en kijken hoe snel de vinger doorbloed is (<2 sec).
- > 2 sec: indicatie voor slechte circulatie (met name perifeer) → cyanotisch (blauw worden)
Toxinen die Disability
specifiek zijn voor
intoxicaties
3
, Exposure and - Verwijder kleding - Identificeer zelf aangedaan of - Meet lichaamstemperatuur,
elimination - Transdermale incident behandel hypo / hyperthermie
(Onderzoek maar medicatie - Vergroot eliminatie: - Hyperthermie: paralyse, sedatie,
verklaring) pleisters maaglediging, hemodialyse ijsbad
Maagspoeling - Eliminatie bevorderen kan o.a. door maagspoeling. Hierbij verwijder je alleen stoffen die nog in
de maag aanwezig zijn. Dit moet binnen 1 uur gebeuren, anders is de stof de maag al gepasseerd
en heeft het geen nut.
IC indicatie PaCO2 >45 mmHg Post-ingestion seizures Non-sinus cardiac rhythm
Need for emergency Unresponsiveness to verbal Second- or third-degree
intubation stimuli atrioventricular block
Systolic blood pressure < 80 QRS duration ≥0.12 seconds
mmHg
- PaCO2 >45 mmHg: Hier wordt niet naar de zuurstof gekeken, maar naar het koolzuur (PA Co2> 45
mmhg). Het slechtste teken voor insufficiënte ademhaling is niet hypoxemie, maar het niet
uitscheiden van CO2 → beademing vereist
Decontaminatie - Gebeurt tegenwoordig niet meer
Antidotum - Niet als diagnostica Intoxicatie Antidotum
- Naloxon, flumazemil: korte halfwaardetijd, dus IV Opioïden Naloxon
- Met-Hb: Minder in staat om zuurstof te Benzodiazepines Flumazemil
transporteren Paracetamol Acetylcysteïne
Met-Hb Methyleen blauw
Toxidromen - Bepaald klinisch beeld,
combinatie
symptomen,
aanwijzend voor
toxicatie
- Op basis van lichamelijk
onderzoek kan er met
behulp van toxidromen
bepaald worden om
welke intoxicatie het
gaat
Sympathisch - Fight-or-flight response, arousal and energy generation, and inhibits digestion
zenuwstelsel - Diverts blood flow away from the gastro-intestinal (GI) tract and skin via vasoconstriction
- Blood flow to skeletal muscles and the lungs is enhanced
- Dilates bronchioles of the lung (circulating epinephrine)
- Increases heart rate and the contractility of cardiac cells
- Dilates pupils and relaxes the ciliary muscle to the lens, allowing more light to enter the eye and
enhances far vision
- Provides vasodilation for the coronary vessels of the heart
- Constricts all the intestinal sphincters and the urinary sphincter
- Inhibits peristalsis
- Stimulates orgasm
Parasympatisch - Dilating blood vessels leading to the GI tract
zenuwstelsel - Constricting the bronchiolar diameter
- Dedicated cardiac branches of the vagus and thoracic spinal accessory nerves impart
parasympathetic control of the heart (myocardium)
- Constriction of the pupil and contraction of the ciliary muscles, facilitating accommodation and
allowing for closer vision
- Stimulating salivary gland secretion, and accelerates peristalsis, mediating digestion of food and,
indirectly, the absorption of nutrients
- Sexual, responsible for stimulating sexual arousal
4
Inhoud
Samenvatting Acute en Intensieve zorg ........................................................................................................................... 1
1. Intoxicaties ................................................................................................................................................................ 3
1.1 HC Intoxicaties .................................................................................................................................................. 3
1.2 ZSO Intoxicaties ................................................................................................................................................. 7
1.3 ZSO Adviseren bij intoxicaties ......................................................................................................................... 13
1.4 WC Adviseren bij intoxicaties.......................................................................................................................... 17
1.5 HC Adviseren bij intoxicaties ........................................................................................................................... 20
1.6 Monografieën toxicologie ............................................................................................................................... 26
2. Klinische Chemie ..................................................................................................................................................... 34
2.1 HC Klinische Chemie deel 1 ............................................................................................................................. 34
2.2 HC Klinische Chemie deel 2 ............................................................................................................................. 40
2.3 WC Klinische Chemie....................................................................................................................................... 45
3. Acute cardiovasculaire aandoeningen ........................................................................................................................ 48
3.1 Acuut Coronair Syndroom............................................................................................................................... 48
3.2 HC Longembolie en Diep-Veneuze Trombose ................................................................................................ 51
3.3 ZSO Longembolie en Diep-Veneuze Trombose............................................................................................... 54
3.4 WC Diep-veneuze trombose ........................................................................................................................... 57
3.5 Herhaling HVZ ................................................................................................................................................. 60
3.6 HC Bloeding en stolling in de operatiekamer (couperen) ............................................................................... 65
3.7 ZSO Toegepaste farmacokinetiek op IC .......................................................................................................... 68
.................................................................................................................................................................................... 73
4 Shock & Sepsis......................................................................................................................................................... 74
4.1 HC Shock en Sepsis.......................................................................................................................................... 74
4.2 ZSO Shock en Sepsis ........................................................................................................................................ 80
4.3 WC Shock en Sepsis......................................................................................................................................... 83
5 Productzorg ............................................................................................................................................................. 90
5.1 ZSO Chemische en fysische achtergrond bij medicatie in acute en intensieve zorg ...................................... 90
5.2 WC Chemische en fysische achtergrond bij medicatie in acute en intensieve zorg ....................................... 92
5.3 WC Bereidingsprotocollen beoordelen en bereidingsprotocol opstellen ...................................................... 93
5.4 ZSO Bereidingsaanvraag beoordelen en bereidingsprotocol opstellen ......................................................... 94
5.5 Infuuskatheters en onverenigbaarheden ..................................................................................................... 100
5.6 Analysevoorschrift opstellen en vrijgifte ...................................................................................................... 105
6. Operatiekamer .......................................................................................................................................................... 112
6.1 Dialyse ........................................................................................................................................................... 112
6.2 Voeding ......................................................................................................................................................... 116
1
, 6.3 Analysemethoden op het laboratorium bij klinische toxicologie ................................................................. 119
6.4 Medicatie rondom operatie .......................................................................................................................... 122
6. Methodologie........................................................................................................................................................ 128
6.1 Proportie ....................................................................................................................................................... 128
6.2 Twee proporties ............................................................................................................................................ 130
6.3 Meerdere proporties .................................................................................................................................... 133
6.4 Twee afhankelijke proporties ....................................................................................................................... 135
6.5 Data transformatie ........................................................................................................................................ 136
6.6 Non-parametrische toetsen .......................................................................................................................... 138
7. Overig .................................................................................................................................................................... 142
7.1 Psychiatrische achtergrond bij auto-intoxicatie ........................................................................................... 142
7.2 Acute dagen .................................................................................................................................................. 147
2
, 1. Intoxicaties
1.1 HC Intoxicaties
Dr. Fogteloo
Typen - Auto-intoxicatie (zelf-vergiftiging), intoxicatie met recreatieve middelen, iatrogene intoxicatie
intoxicaties (veroorzaakt door medicijnen), ongevallen en rampen
Hoe komt de Respiratoir Sufficiënt Insufficiënt
patiënt binnen? Circulatie Hemodynamisch stabiel Shock
Bewustzijn Helder Soporeus Comateus Onrust Delier
Wat wil je weten? - Wat? Hoeveel? Hoe laat? Andere toxines?
- Co-morbiditeit?
- Andere medicatie?
- Als de patient deze informatie niet weet → familie, huisarts, ambulance
Vitale organen - Organen die een organisme in leven houden: bloeddruk, hartslag, ademhalingsfrequentie,
saturatie
Eerste Vitale signalen Mentale status (zie Pulse oximetrie: hartslag en
maatregelen - Lichaamstemperatuur bewustzijn) saturatie
- Ademhalingsfrequentie Pupil grootte Continue hart monitoring, ECG
- Hartfrequentie Huid temperatuur en vocht Intubatie
- Bloeddruk Verkrijgen IV toegang Glucose meting
Systematische A. Airway stabilization (intunatie?)
beoordeling: B. Breathing (zuurstof?)
C. Circulatie
o Asystole en ventriculaire fibrillatie, hypotensie, bradycardie, polymorfe ventriculaire
tachycardie, nauw complex tachycardie
D. Disability en neurologische stabilisatie
E. Exposure en elimination
Luchtweg - Er kan sprake zijn van verstikking veroorzaakt door de tong. Wanneer een persoon slap is, kan de
tong naar achter hangen en de luchtweg dichtdrukken
- Aspiratie
o Braken (door alcohol intoxicatie) → aspireren
o Opïoid-intoxicatie met bedreigde luchtweg: geven van naloxon → wakker worden → zelf
in staat om goed te ademen
o Verstikken in kunst gebit
- Bij twijfel: mayo-tube of intuberen (geen bewustzijn)
Breathing - In samenhang met bewustzijn: Frequentie, Bewegen thorax, Long-geluiden, Saturatie
- Coma → Guedel tube
- Bij dreigende respiratoire insufficiëntie (let op aspiratie) → intubatie
➔ Wanneer een patiënt een insufficiënte ademhaling heeft moet er snel gehandeld worden en
geïntubeerd worden (door anesthesist). Dit is dus de eerste stabilisatie actie die je uitvoert
wanneer iemand met slechte toestand binnen komt en waarbij je twijfelt over de stabiliteit
van ademhaling.
Circulation - Capillary refil: indrukken van vingers en kijken hoe snel de vinger doorbloed is (<2 sec).
- > 2 sec: indicatie voor slechte circulatie (met name perifeer) → cyanotisch (blauw worden)
Toxinen die Disability
specifiek zijn voor
intoxicaties
3
, Exposure and - Verwijder kleding - Identificeer zelf aangedaan of - Meet lichaamstemperatuur,
elimination - Transdermale incident behandel hypo / hyperthermie
(Onderzoek maar medicatie - Vergroot eliminatie: - Hyperthermie: paralyse, sedatie,
verklaring) pleisters maaglediging, hemodialyse ijsbad
Maagspoeling - Eliminatie bevorderen kan o.a. door maagspoeling. Hierbij verwijder je alleen stoffen die nog in
de maag aanwezig zijn. Dit moet binnen 1 uur gebeuren, anders is de stof de maag al gepasseerd
en heeft het geen nut.
IC indicatie PaCO2 >45 mmHg Post-ingestion seizures Non-sinus cardiac rhythm
Need for emergency Unresponsiveness to verbal Second- or third-degree
intubation stimuli atrioventricular block
Systolic blood pressure < 80 QRS duration ≥0.12 seconds
mmHg
- PaCO2 >45 mmHg: Hier wordt niet naar de zuurstof gekeken, maar naar het koolzuur (PA Co2> 45
mmhg). Het slechtste teken voor insufficiënte ademhaling is niet hypoxemie, maar het niet
uitscheiden van CO2 → beademing vereist
Decontaminatie - Gebeurt tegenwoordig niet meer
Antidotum - Niet als diagnostica Intoxicatie Antidotum
- Naloxon, flumazemil: korte halfwaardetijd, dus IV Opioïden Naloxon
- Met-Hb: Minder in staat om zuurstof te Benzodiazepines Flumazemil
transporteren Paracetamol Acetylcysteïne
Met-Hb Methyleen blauw
Toxidromen - Bepaald klinisch beeld,
combinatie
symptomen,
aanwijzend voor
toxicatie
- Op basis van lichamelijk
onderzoek kan er met
behulp van toxidromen
bepaald worden om
welke intoxicatie het
gaat
Sympathisch - Fight-or-flight response, arousal and energy generation, and inhibits digestion
zenuwstelsel - Diverts blood flow away from the gastro-intestinal (GI) tract and skin via vasoconstriction
- Blood flow to skeletal muscles and the lungs is enhanced
- Dilates bronchioles of the lung (circulating epinephrine)
- Increases heart rate and the contractility of cardiac cells
- Dilates pupils and relaxes the ciliary muscle to the lens, allowing more light to enter the eye and
enhances far vision
- Provides vasodilation for the coronary vessels of the heart
- Constricts all the intestinal sphincters and the urinary sphincter
- Inhibits peristalsis
- Stimulates orgasm
Parasympatisch - Dilating blood vessels leading to the GI tract
zenuwstelsel - Constricting the bronchiolar diameter
- Dedicated cardiac branches of the vagus and thoracic spinal accessory nerves impart
parasympathetic control of the heart (myocardium)
- Constriction of the pupil and contraction of the ciliary muscles, facilitating accommodation and
allowing for closer vision
- Stimulating salivary gland secretion, and accelerates peristalsis, mediating digestion of food and,
indirectly, the absorption of nutrients
- Sexual, responsible for stimulating sexual arousal
4
