Kennisclip:
Speeksel en mondvloeistof
Speeksel: puur vloeistof die uit verschillende speekselklieren komt.
Mondvloeistof is meer vermengd met andere aanwezige vloeistof, zoals vocht dat uit het tandvlees
naar boven komt maar misschien ook afkomstig uit voedselresten.
Speekselklieren:
- 1 liter speeksel per dag
- Halve milliliter per minuut
- Speeksel heeft niet een constante stroom-> Speeksel wordt meer als t gestimuleerd wordt,
bijvoorbeeld door het kauwen (op voedsel)
- Speeksel heeft niet altijd dezelfde samenstelling (wordt veranderd als je op iets kauwt)
- Al heb je iets zonder smaak wordt speeksel gestimuleerd door de kauwbewegingen (kauwen
op kauwgom zonder smaak onderzoek) je hebt dan een ander soort speeksel dan wanneer je
mond in rust is. Meer speeksel is een hoge ph en heeft al een bufferende werking. Er zit ook
meer bicarbonaat-> bufferende werking
Behalve door het stimuleren van speeksel door de kauwbeweging, dat is een mechanische prikkel,
kun je ook door chemische prikkel of psychische prikkels meer of minder speeksel krijgen.
Lekker eten? Meer speekselproductie (ruikt lekker, aan lekker eten denken) (psychisch)
Alsje gespannen bent produceer je minder speeksel.
Chemische prikkel: iets eten wat scherp is-> meer speeksel (bv: scherp gekruid)
Het doel van zoveel speeksel is om dat zo snel mogelijk te neutraliseren zodat je schade voorkomt
aan het slijmvlies in de mond.
DUS Speeksel kan je stimuleren door:
1. Mechanische prikkel: iets kauwen
2. Chemische prikkel: iets eten wat bv pittig is, wat scherp is.
3. Psychische prikkel: Denken dat iets lekker is of juist wat niet lekker is en of door stress en
spanning.
Functie speeksel die belangrijk is voor de mondzorg:
Alle eiwitten die in speeksel voorkomen vormen de pellicle (hecht zich aan het tandoppervlak)
Pellicle functie:
, Voordeel:
Tanden glad maken zodat het fijner voelt.
Bescherming tegen zuur, voorkomen van het beschadigen van tandglazuur.
Nadeel:
Hele goeie binding met bacteriën. Plaque bacteriën hebben goeie binding met die eiwit laag. Plaque
kan je wel wegpoetsen. Pellicle is niet weg te spoelen of we te poetsen. Je oet het laten polijsten bij
de tandarts.
Je hebt verschillende speekselklieren:
Oor speekselklier: Glandula parotis
Glandula= klier
Onderkaakspeekselklier: glandula submandibularis
Tongspeekselklier: glandula sublingualis: