Samenvatting Hoorcolleges 1A2 week 9

Week 9



HC Beroepsethiek
Wat is beroepsethiek?  verantwoordelijkheid
 Vorm van ideologie die met het beroep van een professional gepaard gaat
 Het geheel van waarden, normen, gedragingen en verhoudingen met de samenleving dat het
vertrouwen van mensen in artsen ondersteunt en rechtvaardigt
 Medische beroepsethiek gaat over de goede manieren van handelen van artsen in de
gezondheidszorg
 Beroepsethiek komt tot uitdrukking onder andere opleidingen, beroepsverenigingen,
beroepsopvatting, richtlijnen, wetten en de artseneed

Professionele verantwoordelijkheid
 Beroepsgroep
 Gedragscodes
 Professionele standaard
 Collega’s
 Collectieve moraal

Functionele verantwoordelijkheid
 Instituut
 Instelling
 Collegialiteit
 Werkrelatie
 Huisregels

Persoonlijke verantwoordelijkheid
 Relaties
 Persoonlijke opvattingen

Eed van Hippocrates
 Hippocrates: circa 460-370 voor Christus
 Herkomst tekst onzeker
 Periode van weinig regulering en beperkingen van genezers
 Eed was vooral bedoeld om te onderscheiden tussen kwakzalvers en echte genezers die het
vertrouwen van patiënten verdienden
 Scheiding mythologie en geneeskunde
 Beoefening van de geneeskunst stelt morele eisen aan de beoefenaar
 Arts als deugdzaam mens
 Nadruk op relaties, collegiale verhoudingen

Artseneed: vervolg 1878
 1865: Wet Uitoefening Geneeskunst
 Eed vooral bedoeld om monopolie op geneeskunst te rechtvaardigen
 Alleen beroepsgeheim behouden
 Opvattingen van de patiënt zijn niet relevant
 Gevaren en grenzen geneeskunde niet erkend

Artseneed: vervolg (20e eeuw)
 Meer aandacht voor slachtoffers medische technische macht

, Week 9


 Meer aandacht voor gevaren geneeskunde
 Meer aandacht voor gevaren wetenschappelijk onderzoek: verklaring van Helsinki
 Van medische macht naar erkenning grenzen

Artseneed (2003)
 Geen wet meer: vrijwillig  symbool
 Patiënt speelt centrale rol
 Belangrijke symbolische waarde: formele toetreding tot gemeenschap
 Geeft weinig praktische houvast
 Weldoen
 Respect voor autonomie
 Niet schaden
 Rechtvaardigheid
 Vertrouwensrelatie

Beroepsethiek is meer dan de eed…
 Algemene wetten (bijv wetboek van strafrecht); beroepswetten (BIG, WGBO), specifieke wetten
(euthanasie, orgaandonatie)
 Algemene beroepsnormen over het gedrag van artsen: bijv KNMG gedragsregels, gedragscodes,
internationale verdragen
 Normen over gedrag bij specifieke ethische vraagstukken: bijv KNMG-richtlijnen over euthanasie,
gunstbeloon, kindermishandeling,…
 Medisch-wetenschappelijke normen: evidence based wetenschappelijke richtlijnen over de
behandeling van een specifieke ziekte of klacht: bijv bij borstkanker doen onderzoek X en
behandel met Y
 Collectieve moraal  professionele verantwoordelijkheid
 Als beroepsgroep voor verantwoordelijkheid
 Artsenorganisaties
 Toezicht door de inspectie
 Tuchtrechter
 Professionele standaard
 Algemeen aanvaarde opvattingen over een (bepaald deel van ) de geneeskunde: ‘handelen zoals
van een gemiddeld ervaren en bekwame groepsgenoot in gelijke omstandigheden had mogen
worden verwacht’
 Wet- en regelgeving  onderdeel van de beroepsethiek

Beroepsethiek  wet- en regelgeving
 Wetten en beroepsnormen geven zorgprofessional houvast: uitgangspunten
 Bij de criteria, mitsen en maren…komt de ethiek direct om de hoek kijken
 Wet en regelgeving geeft niet het antwoord in concrete arts-patiëntrelatie!
 Hoe gedetailleerd moet/kan een wet/regel zijn?
 Gezondheidszorg en maatschappij veranderen

Beroepsethiek is meer dan normen…
 Maar met normen/regels zijn we er niet…
 Moderne geneeskunde vraagt om artsen die verschillende competenties hebben

Beroepsethiek is meer dan competenties…
 Cultuur
 Veilig werk- en leerklimaat

, Week 9


 Integriteit
 Samenwerken
 Elkaar durven aanspreken
 Toetsbaar opstellen

Samenleving heeft verwachtingen
 Hooggespannen verwachtingen
 Veranderende opvattingen in de maatschappij
 Samenleving voert druk op/arts ervaart druk


HC darmmotoriek en secretie
Hoofdfuncties spijsverteringskanaal
 Motoriek
 Secretie
 Digestie
 Resorptie
 Productie faeces

Opbouw darmwand (duodenum)
 Mucosa
 Epitheellaag (slijmvlies)
 Lamina propria
 Lamina muscularie mucosae
 Submucosa
 Muscularis externa (circulaire en longitudinale laag van gladde spieren)
 Serosa

Opbouw darmepitheel (dunne darm) Opbouw darmepitheel (dikke
darm)




Contractie van gladde spiercellen
 Ca2+ bindt en fosforylatie van myosine
 Voor eindiging contractie daling Ca2+ en defosforylatie nodig