1 De Russische Revolutie
WO I -> Rusland + Frankrijk + Groot-Brittannië vs. Duitsland + Oostenrijk-Hongarije +Italië
Romanovs: Tsaren/Keizers
Sinds 1613 besturen zij Rusland
Alleenheersers. Zeiden dat hun macht van God kwam
Breidden grondgebied flink uit
economisch en sociaal gebied geen veranderingen
Tot ver eind 19e eeuw, 80% van de 130 miljoen Russen= 104 Miljoen Russen leefden als boer.
Eind 19e eeuw, Rusland begon te industrialiseren
3 miljoen Russen worden arbeiders in industriegebieden. Hier waren beroerde arbeids- en
leefomstandigheden.
Regelmatig opstanden van Socialisten, Liberalen, Arbeiders, Boeren, Bolsjewieken= SLABB
Karl Marx= Grondlegger socialisme
-ideeën waren bekend in Rusland
-voorspeldde klassenstrijd bij voldoende aantal arbeiders in Rusland
-klassenstrijd zou eind maken aan uitbuiting arbeiders
-vond Rusland nog niet toe aan klassenstrijd wegens veel boeren, weinig arbeiders
Vladimir Iljitsj Oeljanov (Lenin):
paste Marxs’ leer aan de Russische situatie
Stelde dat klassenstrijd kon worden gewonnen door een strak georganiseerde partij
aanhangers -> Bolsjewieken
Bolsjewieken dat bolsjewistische partij Rusland naar communisme zou leiden.
Andere socialisten hielden vast aan ideeën Marx, en gingen samenwerken met andere partijen, zoals
Liberalen.
1904-1905 Russisch – Japanse oorlog werd onverwacht verslagen in oorlog met Japan -> Verzet
richting tsaar
Januari 1905, paleiswachten schieten op ongewapende demonstrerende burgers -> Bloedige Zondag
Golf van stakingen, opstanden en muiterijen na Bloedige Zondag
Tsaar Nicolaas II stond volksvertegenwoordiging/Doema toe.
Doema had amper macht, Tsaar bleef zelf regeren.
Arbeiders en Soldaten richtten de SOVJETS op: plaatselijke raden van arbeiders, boeren en soldaten.
Bij vergaderingen werden betere werkomstandigheden en werktijden besproken.
Februari 1915, oostfront WO I verandert van loopgraven- naar bewegingsoorlog.
Russische leger had tekort aan alles en er was slechte medische verzorging.
De tsaar, met geen militaire ervaring, nam de leiding over het leger. Dramatische gevolgen:
12 maanden later waren 4 miljoen Russische soldaten gestorven
Steeds meer boeren werden namens dienstplicht opgeroepen.
Vluchtelingen verstopten de wegen
23 februari 1917, hongeroproer breekt uit in Sint-Petersburg. Vrouwen uit de Poetilov-
machinefabrieken trokken de straat op. Ze eisten brood, hogere lonen en regering door Doema.
Doema ging verzet steunen nadat legerofficieren weigerden de opstand neer te slaan, ondanks het
bevel van de tsaar.
2 maart 1917, tsaar Nicolaas II doet afstand van de troon. Zijn positie was onhoudbaar. Dit was
de Februarirevolutie.
Na troonafstand koos Doema een Voorlopige Regering. Deze regering beloofde verkiezingen en een
nieuwe grondwet.
Oorlog ging gewoon door. Bolsjewieken en Sovjets waren het er niet mee eens. Sovjets van Sint-
Petersburg riep op om oorlog te stoppen.
April 1917, Lenin komt terug uit ballingschap. De leider van Bolsjewieken maakte ‘aprilstellingen’ zie
aantekeningen over aprilstellingen bekend. Hij eiste o.a. vredesonderhandeling met Duitsland, en
herverdeling van de grond.
, Oktober 1917, na zomer vol chaos en nederlagen, namen de Bolsjewieken in de nacht van 25 op 26
oktober de regering gevangen. Dezelfde nacht zette het Congres van Sovjets de Voorlopige Regering
af.
Door deze Oktoberrevolutie, kregen de Bolsjewieken o.l.v. Lenin de macht. Hierdoor had één partij
de macht en werden andere groepen buitengesloten.
Maart 1918, Lenin sloot vrede van Brest-Litovsk met Duitsland.
1918-1922, Russische burgeroorlog breekt uit. Rode Leger (Bolsjewieken) vocht tegen de ‘Witten’
(legeronderdelen die de tsaar trouw bleven). Witten kregen steun van Westerse landen, die tegen
het communisme waren.
Op bevel van Lenin, werd de keizerlijke familie geëxecuteerd, nadat de Witten de Tsarenfamilie
dreigden te bevrijden.
Na overwinning Rode Leger, veranderde Rusland in communistische staat.
1922, Unie van Socialistische Sovjet-Republikeinen (Sovjet-Unie) werd opgericht.
Bolsjewieken hadden macht stevig in handen. Alle landgoederen, fabrieken en buitenlandse
eigendommen kwamen in bezit van de staat. Grondbezitters kregen geen
compensatie.: nationalisatie
De communistische partij had alle macht in de nieuwe staat.
Rusland was een eenpartijstaat.
De Communistische partij van de SU had een Partijcongres voor partijleden. Dit kwam één keer per
jaar samen.
Partijcongres koos een Centraal Comité( Secretariaat), geleid door de Secretaris-Generaal. Secretaris-
Generaal was de spil in het bestuur van partij en staat. De eerste SG was Lenin.
Centraal Comité koos ook dagelijks bestuur; Politbureau, waarin SG van de Communistische Partij
samen zat met minister President en President.
Staat werd bestuurd door Presidium, geleid door President en Raad van
Volkscommissarissen(ministerraad) o.l.v. Minister-President. Zij konden deze functies alleen
bekleden als ze lid waren van de Communistische Partij.
Communistische machtsovername leidden tot ingrijpende veranderingen in dagelijks leven van
Russen.
Gehele samenleving werd gecontroleerd door Communistische Partij.
Vakbonden, sportclubs en scholen moest zich houden aan regels Communistische
Partij,
Communistische Partij bepaalde wat in kranten werd geschreven/wat op radio werd
uitgezonden.
Felle propaganda werd gevoerd tegen godsdiensten.
Alle Russen waren gelijk; vrouw/man, hoog/laagopgeleid. Er was één aanspreektitel;
’Kameraad’.
Onderwijs en gezondheidszorg waren gratis.
Na schooltijd werden kinderen gratis opgevangen op school/ crèches.
Mannen & Vrouwen werden uitsluitend als arbeidskracht gezien met dezelfde lonen.
Lonen waren laag om goedkope producten te kunnen produceren.
Prijzen voedingsmiddelen waren ook laag, net zoals de huren.
Presteren op school en werk was belangrijk. Overal heerste ijzeren discipline.
Te laat komen werd als een misdaad beschouwd.
§2 Een Arbeidsparadijs
Lenin kwam zijn belofte, Vrede en Land!, half na, nadat hij de Brest-Litovsk vrede met Duitsland had
gesloten. Dit betekende wel dat hij grond verloor. Maar de onteigening van grootgrondbezit leidde
tot veel onrust.
Lenin dacht dat gewone mensen, arbeiders, best een staat konden besturen.
WO I -> Rusland + Frankrijk + Groot-Brittannië vs. Duitsland + Oostenrijk-Hongarije +Italië
Romanovs: Tsaren/Keizers
Sinds 1613 besturen zij Rusland
Alleenheersers. Zeiden dat hun macht van God kwam
Breidden grondgebied flink uit
economisch en sociaal gebied geen veranderingen
Tot ver eind 19e eeuw, 80% van de 130 miljoen Russen= 104 Miljoen Russen leefden als boer.
Eind 19e eeuw, Rusland begon te industrialiseren
3 miljoen Russen worden arbeiders in industriegebieden. Hier waren beroerde arbeids- en
leefomstandigheden.
Regelmatig opstanden van Socialisten, Liberalen, Arbeiders, Boeren, Bolsjewieken= SLABB
Karl Marx= Grondlegger socialisme
-ideeën waren bekend in Rusland
-voorspeldde klassenstrijd bij voldoende aantal arbeiders in Rusland
-klassenstrijd zou eind maken aan uitbuiting arbeiders
-vond Rusland nog niet toe aan klassenstrijd wegens veel boeren, weinig arbeiders
Vladimir Iljitsj Oeljanov (Lenin):
paste Marxs’ leer aan de Russische situatie
Stelde dat klassenstrijd kon worden gewonnen door een strak georganiseerde partij
aanhangers -> Bolsjewieken
Bolsjewieken dat bolsjewistische partij Rusland naar communisme zou leiden.
Andere socialisten hielden vast aan ideeën Marx, en gingen samenwerken met andere partijen, zoals
Liberalen.
1904-1905 Russisch – Japanse oorlog werd onverwacht verslagen in oorlog met Japan -> Verzet
richting tsaar
Januari 1905, paleiswachten schieten op ongewapende demonstrerende burgers -> Bloedige Zondag
Golf van stakingen, opstanden en muiterijen na Bloedige Zondag
Tsaar Nicolaas II stond volksvertegenwoordiging/Doema toe.
Doema had amper macht, Tsaar bleef zelf regeren.
Arbeiders en Soldaten richtten de SOVJETS op: plaatselijke raden van arbeiders, boeren en soldaten.
Bij vergaderingen werden betere werkomstandigheden en werktijden besproken.
Februari 1915, oostfront WO I verandert van loopgraven- naar bewegingsoorlog.
Russische leger had tekort aan alles en er was slechte medische verzorging.
De tsaar, met geen militaire ervaring, nam de leiding over het leger. Dramatische gevolgen:
12 maanden later waren 4 miljoen Russische soldaten gestorven
Steeds meer boeren werden namens dienstplicht opgeroepen.
Vluchtelingen verstopten de wegen
23 februari 1917, hongeroproer breekt uit in Sint-Petersburg. Vrouwen uit de Poetilov-
machinefabrieken trokken de straat op. Ze eisten brood, hogere lonen en regering door Doema.
Doema ging verzet steunen nadat legerofficieren weigerden de opstand neer te slaan, ondanks het
bevel van de tsaar.
2 maart 1917, tsaar Nicolaas II doet afstand van de troon. Zijn positie was onhoudbaar. Dit was
de Februarirevolutie.
Na troonafstand koos Doema een Voorlopige Regering. Deze regering beloofde verkiezingen en een
nieuwe grondwet.
Oorlog ging gewoon door. Bolsjewieken en Sovjets waren het er niet mee eens. Sovjets van Sint-
Petersburg riep op om oorlog te stoppen.
April 1917, Lenin komt terug uit ballingschap. De leider van Bolsjewieken maakte ‘aprilstellingen’ zie
aantekeningen over aprilstellingen bekend. Hij eiste o.a. vredesonderhandeling met Duitsland, en
herverdeling van de grond.
, Oktober 1917, na zomer vol chaos en nederlagen, namen de Bolsjewieken in de nacht van 25 op 26
oktober de regering gevangen. Dezelfde nacht zette het Congres van Sovjets de Voorlopige Regering
af.
Door deze Oktoberrevolutie, kregen de Bolsjewieken o.l.v. Lenin de macht. Hierdoor had één partij
de macht en werden andere groepen buitengesloten.
Maart 1918, Lenin sloot vrede van Brest-Litovsk met Duitsland.
1918-1922, Russische burgeroorlog breekt uit. Rode Leger (Bolsjewieken) vocht tegen de ‘Witten’
(legeronderdelen die de tsaar trouw bleven). Witten kregen steun van Westerse landen, die tegen
het communisme waren.
Op bevel van Lenin, werd de keizerlijke familie geëxecuteerd, nadat de Witten de Tsarenfamilie
dreigden te bevrijden.
Na overwinning Rode Leger, veranderde Rusland in communistische staat.
1922, Unie van Socialistische Sovjet-Republikeinen (Sovjet-Unie) werd opgericht.
Bolsjewieken hadden macht stevig in handen. Alle landgoederen, fabrieken en buitenlandse
eigendommen kwamen in bezit van de staat. Grondbezitters kregen geen
compensatie.: nationalisatie
De communistische partij had alle macht in de nieuwe staat.
Rusland was een eenpartijstaat.
De Communistische partij van de SU had een Partijcongres voor partijleden. Dit kwam één keer per
jaar samen.
Partijcongres koos een Centraal Comité( Secretariaat), geleid door de Secretaris-Generaal. Secretaris-
Generaal was de spil in het bestuur van partij en staat. De eerste SG was Lenin.
Centraal Comité koos ook dagelijks bestuur; Politbureau, waarin SG van de Communistische Partij
samen zat met minister President en President.
Staat werd bestuurd door Presidium, geleid door President en Raad van
Volkscommissarissen(ministerraad) o.l.v. Minister-President. Zij konden deze functies alleen
bekleden als ze lid waren van de Communistische Partij.
Communistische machtsovername leidden tot ingrijpende veranderingen in dagelijks leven van
Russen.
Gehele samenleving werd gecontroleerd door Communistische Partij.
Vakbonden, sportclubs en scholen moest zich houden aan regels Communistische
Partij,
Communistische Partij bepaalde wat in kranten werd geschreven/wat op radio werd
uitgezonden.
Felle propaganda werd gevoerd tegen godsdiensten.
Alle Russen waren gelijk; vrouw/man, hoog/laagopgeleid. Er was één aanspreektitel;
’Kameraad’.
Onderwijs en gezondheidszorg waren gratis.
Na schooltijd werden kinderen gratis opgevangen op school/ crèches.
Mannen & Vrouwen werden uitsluitend als arbeidskracht gezien met dezelfde lonen.
Lonen waren laag om goedkope producten te kunnen produceren.
Prijzen voedingsmiddelen waren ook laag, net zoals de huren.
Presteren op school en werk was belangrijk. Overal heerste ijzeren discipline.
Te laat komen werd als een misdaad beschouwd.
§2 Een Arbeidsparadijs
Lenin kwam zijn belofte, Vrede en Land!, half na, nadat hij de Brest-Litovsk vrede met Duitsland had
gesloten. Dit betekende wel dat hij grond verloor. Maar de onteigening van grootgrondbezit leidde
tot veel onrust.
Lenin dacht dat gewone mensen, arbeiders, best een staat konden besturen.
