Inhoud
Psychologische ontwikkeling van volwassenen ...................................................................................... 2
Psychosociale stadia van Erik Erikson ................................................................................................. 2
Vroege volwassenheid..................................................................................................................... 2
Middelbare volwassenheid ............................................................................................................. 3
Late volwassenheid ......................................................................................................................... 3
Stress & coping ........................................................................................................................................ 5
3 processen die gevolg zijn van ziekte................................................................................................. 5
Stress ................................................................................................................................................... 5
Stressoren ........................................................................................................................................ 5
Moderatoren ................................................................................................................................... 6
Algemeen aanpassingssyndroom .................................................................................................... 7
Coping.................................................................................................................................................. 7
Positieve psychologie, gezondheid en verpleegkunde ........................................................................... 9
Positieve psychologie .......................................................................................................................... 9
Maslow & Rogers............................................................................................................................. 9
Csikszentmihaly & Seligman ............................................................................................................ 9
Broaden-and-build theorie; Barbara Fredrickson ......................................................................... 10
Positieve emoties .......................................................................................................................... 10
Positieve gezondheid en positieve verpleegkunde ........................................................................... 11
Positieve gezondheid in relatie tot duurzame inzetbaarheid en participatiesamenleving........... 12
Positieve verpleegkunde ............................................................................................................... 14
, Psychologische ontwikkeling van volwassenen
Psychosociale stadia van Erik Erikson
De volwassenheid is een lange periode van ons leven, het bestrijkt zo’n 40 jaren.
Gedurende deze periode ontwikkelt een mens zich verder. De ontwikkeling is dus niet
afgerond na de adolescentie.
❖ Vroege volwassenheid
o 18 tot 35 jaar
o Intimiteit versus isolement
❖ Middelbare volwassenheid
o 35 tot 55 – 65 jaar
o Generativiteit versus stagnatie
❖ Late volwassenheid
o 55 – 65 tot de dood
o Ego-integriteit versus wanhoop
Vroege volwassenheid
De tussenfase
• Intimiteit tegenover isolement
o Intimiteit = het vermogen om een volledige, seksuele emotionele en morele verbintenis
aan te gaan met een ander.
▪ bij het aangaan van zo’n relatie botst het verlangen naar nabijheid met de angst
voor risico’s en opoffering die met het realiseren van zo’n nabijheid gepaard
gaan.
▪ Als je als jongvolwassene geen intieme verbintenissen weet aan te gaan, leidt dat
tot isolement.
▪ Erikson: je moet weten wie en wat je bent voordat je van een ander kunt houden
en je leven met hem/haar kunt delen.
• Eerst een identiteit ontwikkelen voordat je tot intimiteit in staat bent.
o Nabijheid, onafhankelijkheid, gewaardeerd worden, identiteit, experimenterend (→ niet
meer zo erg als in de puberteit), roekeloosheid, aangaan verantwoordelijkheden.
• Moderne benaderingen van intimiteit
o Seksualiteit, relaties/scheidingen