Samenvatting financiering en verslaggeving klas 6 vwo

Tijdvak 1 – tijd van jagers en boeren
Tot 3000 voor Christus
Prehistorie

KA1 = De levenswijze van jagers-verzamelaars

Geen geschreven bronnen, dus we weten heel weinig
Archeologie houdt zich bezig met prehistorie

Levenswijze:
Overleven door:



o Jagen à mannen?
o Verzamelen à vrouwen?
 Nomaden (geen vaste woonplaats)
 Leven in niet al te grote groepen (10 personen)
 Weinig bezit
 Maken zelf gebruiksvoorwerpen en kunst
 Godsdienst?



KA2 = het ontstaan van landbouw en landbouwsamenlevingen



 Neolithische revolutie: de ontdekking van de landbouw
 Landbouw = akkerbouw én veeteelt
 Begint in het Midden-Oosten (de vruchtbare halve maan genoemd)
 Verspreiding duurt duizenden jaren, maar het effect is groot,
vandaar dat het een revolutie genoemd wordt



Kenmerken landbouwsamenleving:



 Vaste woonplaats (nomadische levenswijze à “sedentaire”)

, Stevigere huizen
 Grote groepen à dorpen (50 mensen)
 Nieuwe uitvindingen werden gedaan om landbouw te verbeteren à
voorbeeld = de ploeg
 Er kwam meer bezit à steeds meer potten = om eten te bewaren
 Doden werden op een vaste plaats begraven à begraafplaats zoals
hunebedden
 Leven na de dood? Godsdienst?



KA3 = het ontstaan van de eerste stedelijke gemeenschappen



 Langs het water (meestal rivieren) ontstaan de eerste steden



Kenmerken landbouwstedelijke samenleving:



 Grootste gedeelte van de bevolking woont op het platteland, maar
er zijn steden en daarom wordt het een
landbouwstedelijkesamenleving genoemd
 Specialisatie à taken worden verdeeld: eerst meer ieder voor
zichzelf, nu is dit minder
 Hiërarchie/grote sociale verschillen
 Bestuur/complexe organisatie
 Handel en nijverheid = grootste verschil tussen
landbouwsamenleving en landbouwstedelijke samenleving



Uiteindelijk: ontstaan van het schrift. De uitvinding van het schrift is
het einde van de prehistorie en het begin van de oudheid. De
prehistorie eindigde dus in het Midden-Oosten veel eerder dan hier
in Nederland. Omdat de verspreiding van het schrift natuurlijk niet
erg snel ging.

, Tijdvak 2 – de tijd van Grieken en Romeinen
3000 voor Christus – 500
De oudheid

KA4 = De ontwikkeling van wetenschappelijk denken en het
denken over burgerschap en politiek in de Griekse stadstaat

Wetenschappelijk denken:



 Polytheïsme
 Filosofen gingen wetenschappelijk denken
o Beredeneren met verstand
o Systematisch vragen stellen
o Rationele verklaringen zoeken
 Er ontstond steeds meer wetenschap


Let op: filosofie was destijds meer een verzamelterm voor alle
wetenschap

3 filosofen:

Plato: ethiek (“Wat is goed?”)


 Aristoteles: “hoe komt kennis tot stand?” (hij was meer een
wetenschapper)
 Socrates: “ik weet slechts één ding en dat is dat ik niets weet”


Het oude Griekenland:



 Grieken woonden in verschillende stadstaten (polis/poleis) deze
lagen ook buiten Griekenland (bijv. Napels/Marseille)
 Kenmerken:
o Stad en het omliggende land