Aardrijkskunde H2.
ZOA economie en maatschappij
, 2.1. Koloniale invloed in ZOA
Hoe zit het met koloniale geschiedenis:
Land Voormalige Soort Koloniale tijd
kolonie van kolonie
Vietnam Frankrijk Exploitatie- - vruchtbaar, + veel natuurlijke hulpbronnen >aantrekkelijk
(onderdeel kolonie - vooral in Zuiden; delta van de Mekong: land vruchtbaar.
Indochina) - Fransen hebben: wegen verhard
- spoorwegen gebouwd
- onderwijs in de steden
- export van rijst (70%), rubber en mijnproducten
- In Noorden bleef het arm
- In midden en zuiden hoge rijstopbrengsten
- afhankelijkheidsrelaties waren met Frankrijk groot: veel
koloniale uitbuiting: boeren profiteerde niet van opbrengst.
- Daarbovenop is de Vietnam oorlog niet voordelig geweest voor
de Vietnamese economie.
Laos en Frankrijk Minder - Om Mekong als handels/vaar-route naar China te gebruiken
Cambodja belangrijke veroverden ze Laos en Cambodja.
(onderdeel deel van de - Weinig natuurlijke hulpbronnen
Indo-china) exploitatie- - Fransen gaven mensen van Laos en Cambodja niet de kans te
kolonie. ontwikkelen
- Er werd niet veel in onderwijs geïnvesteerd.
- tijdens WOII nog 90% in zelfvoorzienende landbouw
- hoge belastingen
>> economisch niet goed ontwikkeld
Myanmar/ GB Exploitatie- - vooral strategisch en commercieel belang.
Birma kolonie - Export van rijst, mineralen en teakhout naar GB
- dempten moerassen en bracht onderwijs
- vanaf de militaire coup wordt het nu geregeerd door één
socialistische partij. Weinig mensenrechten. Veel corruptie.
Maleisië GB Exploitatie- - tinindustrie
kolonie - vooral veel rubberproductie (2/3 van gecultiveerd
land hiervoor gereserveerd)
- in de rubberindustrie kwamen veel migranten uit
India werken
Brunei GB Exploitatie- - veel winst uit gas- en olie-voorraden
kolonie - Vooral veel olie-exploitatie
Singapore GB Exploitatie- - een kroonkolonie van Engelsen
kolonie - lag gunstig en strategisch aan de Staat Malakka
e
- Als in de 19 eeuw Financieel- en Handelscentrum
- Singapore was een Europese stad
- Behalve Britse ook veel Chinese bedrijven
- Ondanks Brits onderwijssysteem is er een dominante Chinese
cultuur
Thailand Nooit kolonie - -
geweest
Indonesië Nederland - VOC kwam in Jakarta (belangrijkste havenstad Java), en Coen
noemde het ‘Batavia’.
- Na failliet gaan van VOC neemt Nederlandse regering gezag
over.
- efficient geregeerd
- alles centraal geleid vanuit Batavia
- voorheen was er bevolkingslandbouw, maar Nederlanders
stelden cultuurstelsel in, om te concurreren met GB.
- Met al de winst werd ook in Indonesië geïnvesteerd: in bouw
infrastructuur en industrie
Filippijnen Spanje
, • Vestigingskolonie = Waar mensen van het moederland zich kunnen vestigen.
• Exploitatiekolonie = kolonie gebruikt voor grondstoffen voor moederland.
Toch zien we NU ook een soort moderne vorm van kolonialisme, waarbij een land
misschien politiek en economisch wel onafhankelijk is, maar nog steeds een grote
afhankelijkheid heeft van het vroegere moederland.
De afhankelijkheidsrelaties tussen voormalig kolonie en voormalig moederland hebben
te maken met wereldmodel:
WERELDMODEL
Wat óók veel gebeurt is dat multinationals van centrumlanden zich in lagelonenlanden
(perifere of semiperifere landen) vestigen. Door kinderarbeid, slechte
arbeidsomstandigheden en slecht georganiseerde arbeiders kunnen lonen laag gehouden
worden. Dit gaat ten koste van gezondheid en opleidingsmogelijkheden van de plaatselijke
bevolking. Maar ook het milieu lijdt eronder. Sommigen vinden dat multinationals deze
landen behandelen “als vroegere koloniën”: het zogenaamde ‘neokolonialisme’.
Gevolgen van globalisatie voor landen ZOA
- in sommige landen: snelle economische groei ! staat controleert economie
- in sommige landen: neokolonialisme
- grote regionale differenties en tegenstellingen in welvaart
ZOA economie en maatschappij
, 2.1. Koloniale invloed in ZOA
Hoe zit het met koloniale geschiedenis:
Land Voormalige Soort Koloniale tijd
kolonie van kolonie
Vietnam Frankrijk Exploitatie- - vruchtbaar, + veel natuurlijke hulpbronnen >aantrekkelijk
(onderdeel kolonie - vooral in Zuiden; delta van de Mekong: land vruchtbaar.
Indochina) - Fransen hebben: wegen verhard
- spoorwegen gebouwd
- onderwijs in de steden
- export van rijst (70%), rubber en mijnproducten
- In Noorden bleef het arm
- In midden en zuiden hoge rijstopbrengsten
- afhankelijkheidsrelaties waren met Frankrijk groot: veel
koloniale uitbuiting: boeren profiteerde niet van opbrengst.
- Daarbovenop is de Vietnam oorlog niet voordelig geweest voor
de Vietnamese economie.
Laos en Frankrijk Minder - Om Mekong als handels/vaar-route naar China te gebruiken
Cambodja belangrijke veroverden ze Laos en Cambodja.
(onderdeel deel van de - Weinig natuurlijke hulpbronnen
Indo-china) exploitatie- - Fransen gaven mensen van Laos en Cambodja niet de kans te
kolonie. ontwikkelen
- Er werd niet veel in onderwijs geïnvesteerd.
- tijdens WOII nog 90% in zelfvoorzienende landbouw
- hoge belastingen
>> economisch niet goed ontwikkeld
Myanmar/ GB Exploitatie- - vooral strategisch en commercieel belang.
Birma kolonie - Export van rijst, mineralen en teakhout naar GB
- dempten moerassen en bracht onderwijs
- vanaf de militaire coup wordt het nu geregeerd door één
socialistische partij. Weinig mensenrechten. Veel corruptie.
Maleisië GB Exploitatie- - tinindustrie
kolonie - vooral veel rubberproductie (2/3 van gecultiveerd
land hiervoor gereserveerd)
- in de rubberindustrie kwamen veel migranten uit
India werken
Brunei GB Exploitatie- - veel winst uit gas- en olie-voorraden
kolonie - Vooral veel olie-exploitatie
Singapore GB Exploitatie- - een kroonkolonie van Engelsen
kolonie - lag gunstig en strategisch aan de Staat Malakka
e
- Als in de 19 eeuw Financieel- en Handelscentrum
- Singapore was een Europese stad
- Behalve Britse ook veel Chinese bedrijven
- Ondanks Brits onderwijssysteem is er een dominante Chinese
cultuur
Thailand Nooit kolonie - -
geweest
Indonesië Nederland - VOC kwam in Jakarta (belangrijkste havenstad Java), en Coen
noemde het ‘Batavia’.
- Na failliet gaan van VOC neemt Nederlandse regering gezag
over.
- efficient geregeerd
- alles centraal geleid vanuit Batavia
- voorheen was er bevolkingslandbouw, maar Nederlanders
stelden cultuurstelsel in, om te concurreren met GB.
- Met al de winst werd ook in Indonesië geïnvesteerd: in bouw
infrastructuur en industrie
Filippijnen Spanje
, • Vestigingskolonie = Waar mensen van het moederland zich kunnen vestigen.
• Exploitatiekolonie = kolonie gebruikt voor grondstoffen voor moederland.
Toch zien we NU ook een soort moderne vorm van kolonialisme, waarbij een land
misschien politiek en economisch wel onafhankelijk is, maar nog steeds een grote
afhankelijkheid heeft van het vroegere moederland.
De afhankelijkheidsrelaties tussen voormalig kolonie en voormalig moederland hebben
te maken met wereldmodel:
WERELDMODEL
Wat óók veel gebeurt is dat multinationals van centrumlanden zich in lagelonenlanden
(perifere of semiperifere landen) vestigen. Door kinderarbeid, slechte
arbeidsomstandigheden en slecht georganiseerde arbeiders kunnen lonen laag gehouden
worden. Dit gaat ten koste van gezondheid en opleidingsmogelijkheden van de plaatselijke
bevolking. Maar ook het milieu lijdt eronder. Sommigen vinden dat multinationals deze
landen behandelen “als vroegere koloniën”: het zogenaamde ‘neokolonialisme’.
Gevolgen van globalisatie voor landen ZOA
- in sommige landen: snelle economische groei ! staat controleert economie
- in sommige landen: neokolonialisme
- grote regionale differenties en tegenstellingen in welvaart
