deel A: college aantekeningen
deel B: boek aantekeningen
deel C: staat van het onderwijs
- 1.1.1
- 1.2 (niet 28-32)
- 1.4
- 1.1.2 ™ 1.1.5
- 1.3
- 1.2 (28-32)
deel D: ‘avond van tevoren’ samenvatting
deel A: college aantekeningen
College 1: Neuropedagogiek en ontwikkelingsstoornissen (H16: interveniëren in de
opvoeding bij gedragsproblemen van kinderen en adolescenten. H19: antisociaal gedrag bij
kinderen en jeugdigen)
orthopedagogiek
- orthopedagogiek: ortho → komt van orthos= recht, juist, goed. pedagogiek
→ afgeleid van paidagoogdie = opvoeding
- orthopedagogiek: rechten van de opvoeding
kortom: bij een niet normatief verlopend opvoedingsproces óf een dreiging daartoe, kan de
hulp van een orthopedagoog ingeschakeld worden
wat is opvoeden?
- grootbrengen
Prof Kok
- wederzijdse beïnvloeding van opvoeder en kind
- het is een dynamisch proces, dus niet alleen opvoeder doet dit
- kind ontwikkeld zich vanuit innerlijke g=drang en opvoeder speelt in op de
opvoedingsbehoefte
orthopedagogiek
- de wetenschap van de bijzondere of specifieke opvoeding en het in de
ontwikkeling belemmerde kinderen → dus kind kan niet meer ontwikkelen
en daarom speciale hulp
, - gericht op opvoedingsproblemen (speciale opvoedings opdracht bij problemen van
kinderen)
- voorkomen en terugdringen van problemen:
stagnerende ontwikkeling op gang brengen en
“herstel van het gewone leven”
orthopedagogiek is voor kinderen → perspectief
bij geheel van de opvoeding dynamiek
- ontwikkelingspsychologie: heel erg vanuit het
kind
- de medische wetenschap: problemen als
ziektes en stoornissen, orthopedagogiek kijkt
naar problemen vanuit het perspectief van de
opvoeding dynamiek
orthopedagogiek is heel divers , breed en heeft veel raakvlakken met andere disciplines
waar richt de wetenschap zich op?
de problematische opvoedingssituatie
- de situatie tussen opvoeders en kind, die perspectiefloos wordt ervaren en waarbij
hulp van buitenaf nodig is om weer perspectief te bieden
- opvoedings is het middel om weer tot positieve ontwikkelingsuitkomsten te komen
goodness of fit
- afstemming tussen omgeving en individuele kindkenmerken
- optimaliseren eisen en verwachtingen van omgeving aan temperament kind
- werken op maat→ voor ieder kind is dit anders, eisen en verwachtingen
worden afgesteld per persoon
empirisch analytische benadering
- systematische en methodische manier van kennisvermeerdering
- evidence based: op basis van theorieën en effectiviteit van theorieën is getoetst
orthopedagogiek is een handelingswetenschap die met haar kennis het handelen van
opvoeders en hulpverleners moet ondersteunen
het is een praktische en empirische wetenschap
externaliserende gedragsproblematiek
wat is externaliserend gedrag? → opstandig, dwars, uitdagend. Dit wordt gezien
als onwenselijk storend, schadelijk.
normaal onderdeel van ontwikkeling is dit gedrag
- soms sprake van een stoornis
→ oppositioneel opstandige gedragsstoornis (ODD)
→ normoverschrijdend gedragsstoornis (CD) → kind overschrijdt de rechten
van andere mensen, of wetten overschrijden (diefstal), meestal stabiele
stoornis
bronfenbrenner: probleemsituatie kan alleen begrepen worden in de context van de
omgeving van het kind
1. microsysteem: de onmiddellijke omgeving
2. mesosysteem: alle microsystemen samen en hun verbindingen
, 3. exosysteem: indirecte invloeden, bijvoorbeeld het zorgstelsel
4. macrosysteem: culturele invloeden (politiek, economie, normen en waarden)
5. chronosysteem: tijd, historische gebeurtenissen
→ risicofactoren: verminderen of neutraliseren is gewenst
→ beschermingsfactoren: meer maken is gewenst
sociale leertheorie (Bandura)
- operante conditionering:
de kans op gedrag neem toe na positieve bekrachtiging
- observationeel leren:
imitatie & observationele bekrachtiging
temperament als voorspeller van gedragsproblemen
- negatieve emotionaliteit, irriteerbaarheid, lage zelfcontrole
heeft een bepaalde persoonlijkheid meer kans op gedragsproblemen?persoonlijkheid - big
five personality traits
- extraversie
- welwillendheid → empathie level
- consciëntieusheid (nauwgezetheid) → de mate van zelfcontrole (studenten
meestal wel consciëntieus)
- emotionele stabiliteit → zelfvertrouwen
- openheid / vindingrijkheid
→ lage welwillendheid (weinig empathie) en lage nauwgezetheid gerelateerd aan
externaliserend gedrag (jones, Miller en Lynam)
→ orthopedagogen kijken naar kind en omgevingsfactoren
→ Lange studie van jaren, 600 kinderen van 4-20 jaar. Antisociaal gedrag komt
door disfunctioneel ouderschap en persoonlijkheid. De grafiek laat zien dat de
empathische kinderen minder externaliserend gedrag laat zien. Overreactivitiet
(hard straffen) is ook gerelateer → hoe meer straffen, hoe meer externaliserend
gedrag. Het laat zien dat het effect voor opvoeding niet voor elk kind hetzelfde
is. Weinig externaliserend gedrag door empathische kinderen ook al zijn de
ouders veel- of weinig straffend.
interventies bij externaliserende gedragsproblematiek
- evidence-based
→ effectiviteit van interventies systematisch onderzoeken
- verbeteren van instrumenten → waarom iets werkt of niet
- veranderingsmechanismen vaststellen
databank Effectieve Jeugdinterventies (NJI)
→ unieke databank waar informatie is gebracht over de aard en werkzaamheid
van interventies
→ unieke databank alleen in Nederland. Houdt alle informatie bij elkaar.
→ veel oudertrainingen
oudertrainingen (om effectief op te voeden)
, - ;eren sensitief reageren op signalen kind
- duidelijke regels en grenzen en deze consequent doorvoeren
- prijzen van goed gedrag en negeren van ongewenst gedrag
- positieve interacties stimuleren,
communicatie verbeteren
---> succesvol in vernaderen
opvoeding en gedrag kind
het ziet opvoeding als mediator
→ opvoeding als middel zien om tot
positieve ontwikkelingsuitkomsten te
komen
therapie (MST)
- gebaseerd op Bronfenbrenner's
sociaal-ecologische gedragstheorie
- - verschillende lagen van systemen rondom de jongere
→ verminderen risicofactoren (negatieve invloeden)
→ versterken beschermende factoren (versterken om de draagkracht
vergroten)
verschillende methoden
- gezinstherapie
- individuele cognitieve gedragstherapie
- praktische hulp (bij zoeken van woning)
- in natuurlijke omgeving en gepersonaliseerd (werken op maat)
- aan het begin worden duidelijk gedefinieerde behandelingsdoelen gesteld
→ daardoor is het flexibel → gevaar is daarom is het niet gestructureerd
→ MST is gestructureerd aan de hand van duidelijk beschreven protocollen
→ supervisie en intervisie ter controle dat de behandeling goed wordt
uitgevoerd (integriteit bewaken)
een studie dekovic
kinderen en ouders werden random aan verschillende interventiegroepen werd geplaatst
- randomized control
- vergelijk deze MST met gebruikelijke behandeling (TAU), en kijken of er verandering
plaatsvindt en waar de verandering het grootste is. Tussenmetingen deed dekovic
omdat hij geïnteresseerd was in de mechanismen die deze verandering veroorzaakt
- MST leidt direct tot groter gevoel van invloed van ouders op kind (competentie van
ouders). Later had dat invloed op de mate waarin ze positieve discipline gingen
toevoegen. Daarom verbeterde de relaties tussen ouder en kind. Dit zorgt voor
vermindering van externaliserend gedrag. De verbetering in positieve disciplinering
zorgde voornamelijk voor deze vermindering van externaliserend gedrag
→ ouderlijke gevoel voor competentie en positieve disciplinering hebben
het meeste invloed op externaliserend gedrag
antisociaal gedrag is het gevolg van complexe interacties tussen persoons- en
omgevingsfactoren (onderzoek van prins, niet alleen verklaren vanuit omgeving of
alleen uit persoonlijkheid)
deel B: boek aantekeningen
deel C: staat van het onderwijs
- 1.1.1
- 1.2 (niet 28-32)
- 1.4
- 1.1.2 ™ 1.1.5
- 1.3
- 1.2 (28-32)
deel D: ‘avond van tevoren’ samenvatting
deel A: college aantekeningen
College 1: Neuropedagogiek en ontwikkelingsstoornissen (H16: interveniëren in de
opvoeding bij gedragsproblemen van kinderen en adolescenten. H19: antisociaal gedrag bij
kinderen en jeugdigen)
orthopedagogiek
- orthopedagogiek: ortho → komt van orthos= recht, juist, goed. pedagogiek
→ afgeleid van paidagoogdie = opvoeding
- orthopedagogiek: rechten van de opvoeding
kortom: bij een niet normatief verlopend opvoedingsproces óf een dreiging daartoe, kan de
hulp van een orthopedagoog ingeschakeld worden
wat is opvoeden?
- grootbrengen
Prof Kok
- wederzijdse beïnvloeding van opvoeder en kind
- het is een dynamisch proces, dus niet alleen opvoeder doet dit
- kind ontwikkeld zich vanuit innerlijke g=drang en opvoeder speelt in op de
opvoedingsbehoefte
orthopedagogiek
- de wetenschap van de bijzondere of specifieke opvoeding en het in de
ontwikkeling belemmerde kinderen → dus kind kan niet meer ontwikkelen
en daarom speciale hulp
, - gericht op opvoedingsproblemen (speciale opvoedings opdracht bij problemen van
kinderen)
- voorkomen en terugdringen van problemen:
stagnerende ontwikkeling op gang brengen en
“herstel van het gewone leven”
orthopedagogiek is voor kinderen → perspectief
bij geheel van de opvoeding dynamiek
- ontwikkelingspsychologie: heel erg vanuit het
kind
- de medische wetenschap: problemen als
ziektes en stoornissen, orthopedagogiek kijkt
naar problemen vanuit het perspectief van de
opvoeding dynamiek
orthopedagogiek is heel divers , breed en heeft veel raakvlakken met andere disciplines
waar richt de wetenschap zich op?
de problematische opvoedingssituatie
- de situatie tussen opvoeders en kind, die perspectiefloos wordt ervaren en waarbij
hulp van buitenaf nodig is om weer perspectief te bieden
- opvoedings is het middel om weer tot positieve ontwikkelingsuitkomsten te komen
goodness of fit
- afstemming tussen omgeving en individuele kindkenmerken
- optimaliseren eisen en verwachtingen van omgeving aan temperament kind
- werken op maat→ voor ieder kind is dit anders, eisen en verwachtingen
worden afgesteld per persoon
empirisch analytische benadering
- systematische en methodische manier van kennisvermeerdering
- evidence based: op basis van theorieën en effectiviteit van theorieën is getoetst
orthopedagogiek is een handelingswetenschap die met haar kennis het handelen van
opvoeders en hulpverleners moet ondersteunen
het is een praktische en empirische wetenschap
externaliserende gedragsproblematiek
wat is externaliserend gedrag? → opstandig, dwars, uitdagend. Dit wordt gezien
als onwenselijk storend, schadelijk.
normaal onderdeel van ontwikkeling is dit gedrag
- soms sprake van een stoornis
→ oppositioneel opstandige gedragsstoornis (ODD)
→ normoverschrijdend gedragsstoornis (CD) → kind overschrijdt de rechten
van andere mensen, of wetten overschrijden (diefstal), meestal stabiele
stoornis
bronfenbrenner: probleemsituatie kan alleen begrepen worden in de context van de
omgeving van het kind
1. microsysteem: de onmiddellijke omgeving
2. mesosysteem: alle microsystemen samen en hun verbindingen
, 3. exosysteem: indirecte invloeden, bijvoorbeeld het zorgstelsel
4. macrosysteem: culturele invloeden (politiek, economie, normen en waarden)
5. chronosysteem: tijd, historische gebeurtenissen
→ risicofactoren: verminderen of neutraliseren is gewenst
→ beschermingsfactoren: meer maken is gewenst
sociale leertheorie (Bandura)
- operante conditionering:
de kans op gedrag neem toe na positieve bekrachtiging
- observationeel leren:
imitatie & observationele bekrachtiging
temperament als voorspeller van gedragsproblemen
- negatieve emotionaliteit, irriteerbaarheid, lage zelfcontrole
heeft een bepaalde persoonlijkheid meer kans op gedragsproblemen?persoonlijkheid - big
five personality traits
- extraversie
- welwillendheid → empathie level
- consciëntieusheid (nauwgezetheid) → de mate van zelfcontrole (studenten
meestal wel consciëntieus)
- emotionele stabiliteit → zelfvertrouwen
- openheid / vindingrijkheid
→ lage welwillendheid (weinig empathie) en lage nauwgezetheid gerelateerd aan
externaliserend gedrag (jones, Miller en Lynam)
→ orthopedagogen kijken naar kind en omgevingsfactoren
→ Lange studie van jaren, 600 kinderen van 4-20 jaar. Antisociaal gedrag komt
door disfunctioneel ouderschap en persoonlijkheid. De grafiek laat zien dat de
empathische kinderen minder externaliserend gedrag laat zien. Overreactivitiet
(hard straffen) is ook gerelateer → hoe meer straffen, hoe meer externaliserend
gedrag. Het laat zien dat het effect voor opvoeding niet voor elk kind hetzelfde
is. Weinig externaliserend gedrag door empathische kinderen ook al zijn de
ouders veel- of weinig straffend.
interventies bij externaliserende gedragsproblematiek
- evidence-based
→ effectiviteit van interventies systematisch onderzoeken
- verbeteren van instrumenten → waarom iets werkt of niet
- veranderingsmechanismen vaststellen
databank Effectieve Jeugdinterventies (NJI)
→ unieke databank waar informatie is gebracht over de aard en werkzaamheid
van interventies
→ unieke databank alleen in Nederland. Houdt alle informatie bij elkaar.
→ veel oudertrainingen
oudertrainingen (om effectief op te voeden)
, - ;eren sensitief reageren op signalen kind
- duidelijke regels en grenzen en deze consequent doorvoeren
- prijzen van goed gedrag en negeren van ongewenst gedrag
- positieve interacties stimuleren,
communicatie verbeteren
---> succesvol in vernaderen
opvoeding en gedrag kind
het ziet opvoeding als mediator
→ opvoeding als middel zien om tot
positieve ontwikkelingsuitkomsten te
komen
therapie (MST)
- gebaseerd op Bronfenbrenner's
sociaal-ecologische gedragstheorie
- - verschillende lagen van systemen rondom de jongere
→ verminderen risicofactoren (negatieve invloeden)
→ versterken beschermende factoren (versterken om de draagkracht
vergroten)
verschillende methoden
- gezinstherapie
- individuele cognitieve gedragstherapie
- praktische hulp (bij zoeken van woning)
- in natuurlijke omgeving en gepersonaliseerd (werken op maat)
- aan het begin worden duidelijk gedefinieerde behandelingsdoelen gesteld
→ daardoor is het flexibel → gevaar is daarom is het niet gestructureerd
→ MST is gestructureerd aan de hand van duidelijk beschreven protocollen
→ supervisie en intervisie ter controle dat de behandeling goed wordt
uitgevoerd (integriteit bewaken)
een studie dekovic
kinderen en ouders werden random aan verschillende interventiegroepen werd geplaatst
- randomized control
- vergelijk deze MST met gebruikelijke behandeling (TAU), en kijken of er verandering
plaatsvindt en waar de verandering het grootste is. Tussenmetingen deed dekovic
omdat hij geïnteresseerd was in de mechanismen die deze verandering veroorzaakt
- MST leidt direct tot groter gevoel van invloed van ouders op kind (competentie van
ouders). Later had dat invloed op de mate waarin ze positieve discipline gingen
toevoegen. Daarom verbeterde de relaties tussen ouder en kind. Dit zorgt voor
vermindering van externaliserend gedrag. De verbetering in positieve disciplinering
zorgde voornamelijk voor deze vermindering van externaliserend gedrag
→ ouderlijke gevoel voor competentie en positieve disciplinering hebben
het meeste invloed op externaliserend gedrag
antisociaal gedrag is het gevolg van complexe interacties tussen persoons- en
omgevingsfactoren (onderzoek van prins, niet alleen verklaren vanuit omgeving of
alleen uit persoonlijkheid)
