SAMENVATTING ARTIKELEN
Artikelen
De binnenkant van armoede
De buitenkant van armoede
Klantprofielen voor de schuldhulpverleningen
Boek: armoede en bestaansonzekerheid, beleid en sociaal professionele aanpak
,Inhoud
Armoede en bestaansonzekerheid, beleid en sociaal professionele aanpak..........................................2
Hoofdstuk 1: wat is armoede?............................................................................................................2
1.1 Het begrip armoede..................................................................................................................2
1.2 Omvang van armoede...............................................................................................................2
1.3 Gevolgen van armoede.............................................................................................................3
1.4 Principes, kenmerken, taal en paradigma’s..............................................................................4
1.5 Hulpbronnen.............................................................................................................................5
Artikel 1: de binnenkant van armoede...................................................................................................6
Artikel 2: de buitenkant van armoede....................................................................................................7
Klantprofielen voor schuldhulpverlening................................................................................................8
Hoofdstuk 1: inleiding.........................................................................................................................8
1.1 Het veld heeft behoefte aan inzicht in klantprofielen...............................................................8
1.2 Doel en resultaten van het onderzoek......................................................................................8
1.3 Aanpak....................................................................................................................................10
Hoofdstuk 2: klantprofielen: wat zijn dat?........................................................................................10
2.2 Een klantprofiel is een beschrijving van gedragsdimensies....................................................10
2.3 De behoefte aan klantprofielen wordt gevoed door verschillende ontwikkelingen...............11
2.4 Klantprofielen: uitvoering op de automatische piloot?..........................................................11
2.5 De inzet van klantprofielen heeft ook andere functies...........................................................12
Hoofdstuk 3: motivatie- en vaardighedenprofielen..........................................................................12
3.1 Inleiding..................................................................................................................................12
3.2 Alles is gedrag.........................................................................................................................12
3.4 Vaardigheden en vaardighedenprofielen...............................................................................16
, Armoede en bestaansonzekerheid, beleid en sociaal
professionele aanpak
Hoofdstuk 1: wat is armoede?
1.1 Het begrip armoede
Armoede is een relatief en subjectief begrip dat plaats- en tijdgebonden is. In het verleden (voor de
opkomst van de verzorgingsstaat) betekende armoede wat anders dan nu. De omstandigheden
waarin mensen in Nederland in de tweede helft van de 20 e eeuw en het eerste kwart van de 21 e
eeuw leven, zijn als het om armoede gaat onvergelijkbaar met die van de 19 e eeuw en daarvoor.
Relatie armoede en mensenrechten:
Vrijwaring van gebrek is in de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens opgenomen. In
artikel 25 staat dat eenieder recht heeft op een levensstandaard, die hoog genoeg is voor de
gezondheid en welzijn van zichzelf en het gezin. Waaronder inbegrepen voeding, kleding, huisvesting
en geneeskundige verzorging en de noodzakelijke sociale diensten, en ook het recht op voorziening
in geval van werkloosheid, ziekte, invaliditeit, overlijden van echtgenoot, ouderdom of een ander
gemist aan bestaansmiddelen.
Welke maatstaven zijn er om armoede in Nederland vast te stellen?
Sinds 1995 brengen het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) en het Centraal Bureau voor Statistiek
(CBS) het armoedevraagstuk in Nederland cijfermatig in kaart.
Definitie armoede SCP: mensen zijn arm ‘wanneer ze gedurende langere tijd niet de middelen
hebben om te kunnen beschikken over goederen en voorzieningen die in hun samenleving als
minimaal gelden.’ → Financieel en materieel te weinig inkomen hebben om rond te komen en
daardoor onvoldoende voedsel kunnen kopen en over een goedkope woning kunnen beschikken.
Brede definitie omdat er een brede kijk is op de noodzakelijke goederen/voorzieningen.
Armoedegrens: grens van het SCP bepaald door een lijst van goederen en voorzieningen met
bijbehorende prijzen die samen het minimale budget vormen om in het levensonderhoud te voorzien
(o.a. op basis van het Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting, NIBUD). Het wordt gemeten op
basis van het jaarinkomen.
Definitie CBS: op basis van het netto maandinkomen van een lage-inkomensgrens, waarbij de kans
op armoede toeneemt zodra een persoon/gezin onder die grens valt. Deze grens verschilt per
huishouden en gaat over netto per maand: alleenstaande (circa 1100 euro), eenoudergezin met twee
minderjarige kinderen (circa 1600 euro) en tweeoudergezinnen met twee minderjarige kinderen
(circa 2000 euro).
De definitie van SCP en de lage-inkomensgrens van het CBS zeggen niks over de werkelijk ervaren
armoede.
1.2 Omvang van armoede
Sinds 1995 (start jaarlijks monitoren) schommelen de cijfers en statistieken in Nederland rond
hetzelfde niveau. Dit betekent dat armoede een structureel verschijnsel en vraagstuk is. Het is een
blijvend en complex probleem met veel samenhang, oorzaken en gevolgen die niet eenvoudig zijn op
te lossen.
In 2016 bleek dat ruim een miljoen Nederlanders een inkomen heeft onder de armoedegrens.
300.000 kinderen groeien op in armoede en 40% van de Nederlanders zijn langdurig arm (minstens
vier jaar). 64% van deze groep is bijstandsontvanger. De uitgebroken coronapandemie heeft op
korte en middellange termijn nadelige gevolgen, het risico op verschillen tussen groepen dreigt
groter te worden en de voorspelling is dat als er niks veranderd, de armoede groeit met een kwart %.
Artikelen
De binnenkant van armoede
De buitenkant van armoede
Klantprofielen voor de schuldhulpverleningen
Boek: armoede en bestaansonzekerheid, beleid en sociaal professionele aanpak
,Inhoud
Armoede en bestaansonzekerheid, beleid en sociaal professionele aanpak..........................................2
Hoofdstuk 1: wat is armoede?............................................................................................................2
1.1 Het begrip armoede..................................................................................................................2
1.2 Omvang van armoede...............................................................................................................2
1.3 Gevolgen van armoede.............................................................................................................3
1.4 Principes, kenmerken, taal en paradigma’s..............................................................................4
1.5 Hulpbronnen.............................................................................................................................5
Artikel 1: de binnenkant van armoede...................................................................................................6
Artikel 2: de buitenkant van armoede....................................................................................................7
Klantprofielen voor schuldhulpverlening................................................................................................8
Hoofdstuk 1: inleiding.........................................................................................................................8
1.1 Het veld heeft behoefte aan inzicht in klantprofielen...............................................................8
1.2 Doel en resultaten van het onderzoek......................................................................................8
1.3 Aanpak....................................................................................................................................10
Hoofdstuk 2: klantprofielen: wat zijn dat?........................................................................................10
2.2 Een klantprofiel is een beschrijving van gedragsdimensies....................................................10
2.3 De behoefte aan klantprofielen wordt gevoed door verschillende ontwikkelingen...............11
2.4 Klantprofielen: uitvoering op de automatische piloot?..........................................................11
2.5 De inzet van klantprofielen heeft ook andere functies...........................................................12
Hoofdstuk 3: motivatie- en vaardighedenprofielen..........................................................................12
3.1 Inleiding..................................................................................................................................12
3.2 Alles is gedrag.........................................................................................................................12
3.4 Vaardigheden en vaardighedenprofielen...............................................................................16
, Armoede en bestaansonzekerheid, beleid en sociaal
professionele aanpak
Hoofdstuk 1: wat is armoede?
1.1 Het begrip armoede
Armoede is een relatief en subjectief begrip dat plaats- en tijdgebonden is. In het verleden (voor de
opkomst van de verzorgingsstaat) betekende armoede wat anders dan nu. De omstandigheden
waarin mensen in Nederland in de tweede helft van de 20 e eeuw en het eerste kwart van de 21 e
eeuw leven, zijn als het om armoede gaat onvergelijkbaar met die van de 19 e eeuw en daarvoor.
Relatie armoede en mensenrechten:
Vrijwaring van gebrek is in de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens opgenomen. In
artikel 25 staat dat eenieder recht heeft op een levensstandaard, die hoog genoeg is voor de
gezondheid en welzijn van zichzelf en het gezin. Waaronder inbegrepen voeding, kleding, huisvesting
en geneeskundige verzorging en de noodzakelijke sociale diensten, en ook het recht op voorziening
in geval van werkloosheid, ziekte, invaliditeit, overlijden van echtgenoot, ouderdom of een ander
gemist aan bestaansmiddelen.
Welke maatstaven zijn er om armoede in Nederland vast te stellen?
Sinds 1995 brengen het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) en het Centraal Bureau voor Statistiek
(CBS) het armoedevraagstuk in Nederland cijfermatig in kaart.
Definitie armoede SCP: mensen zijn arm ‘wanneer ze gedurende langere tijd niet de middelen
hebben om te kunnen beschikken over goederen en voorzieningen die in hun samenleving als
minimaal gelden.’ → Financieel en materieel te weinig inkomen hebben om rond te komen en
daardoor onvoldoende voedsel kunnen kopen en over een goedkope woning kunnen beschikken.
Brede definitie omdat er een brede kijk is op de noodzakelijke goederen/voorzieningen.
Armoedegrens: grens van het SCP bepaald door een lijst van goederen en voorzieningen met
bijbehorende prijzen die samen het minimale budget vormen om in het levensonderhoud te voorzien
(o.a. op basis van het Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting, NIBUD). Het wordt gemeten op
basis van het jaarinkomen.
Definitie CBS: op basis van het netto maandinkomen van een lage-inkomensgrens, waarbij de kans
op armoede toeneemt zodra een persoon/gezin onder die grens valt. Deze grens verschilt per
huishouden en gaat over netto per maand: alleenstaande (circa 1100 euro), eenoudergezin met twee
minderjarige kinderen (circa 1600 euro) en tweeoudergezinnen met twee minderjarige kinderen
(circa 2000 euro).
De definitie van SCP en de lage-inkomensgrens van het CBS zeggen niks over de werkelijk ervaren
armoede.
1.2 Omvang van armoede
Sinds 1995 (start jaarlijks monitoren) schommelen de cijfers en statistieken in Nederland rond
hetzelfde niveau. Dit betekent dat armoede een structureel verschijnsel en vraagstuk is. Het is een
blijvend en complex probleem met veel samenhang, oorzaken en gevolgen die niet eenvoudig zijn op
te lossen.
In 2016 bleek dat ruim een miljoen Nederlanders een inkomen heeft onder de armoedegrens.
300.000 kinderen groeien op in armoede en 40% van de Nederlanders zijn langdurig arm (minstens
vier jaar). 64% van deze groep is bijstandsontvanger. De uitgebroken coronapandemie heeft op
korte en middellange termijn nadelige gevolgen, het risico op verschillen tussen groepen dreigt
groter te worden en de voorspelling is dat als er niks veranderd, de armoede groeit met een kwart %.
