Maakonderwijs
Een stimulatie voor de techniek
Door: Masha Lamers
Klas: VR1E
Datum: 18-1-2021
Docent: Ester Alake
,Samenvatting
De huidige vorm van onderwijs is heel programmatisch, waardoor de kennis van techniek en het creatief vermogen
van leerlingen minder goed is ontwikkeld. Hierdoor zijn leerlingen steeds minder gemotiveerd voor techniek en
kiezen steeds minder kinderen voor een opleiding in de technische sector. Dit is een groot probleem en
onderzoekers hebben geconstateerd dat ontdekkend leren een oplossing kan zijn. In dit onderzoek wordt er
gekeken hoe maakonderwijs dit probleem kan verhelpen. In hoofdstuk 1 wordt aan de hand van literatuuronderzoek
vastgesteld dat maakonderwijs een vorm is van ontdekkend leren waarbij leerlingen hun talenten kunnen
ontplooien. Hierna worden er een aantal oorzaken genoemd, waarom de techniek minder interessant is voor
leerlingen. Verder is er gekeken wat precies onder motivatie wordt verstaan en hoe je leerlingen gemotiveerd krijgt.
Ook wordt er gekeken naar wat ontdekkend leren precies inhoudt en hoe een makerspace kan bijdragen aan goede
vormen van maakonderwijs.
In hoofdstuk 2 wordt de praktijksituatie bekeken. Om meer inzicht te krijgen van deze problemen binnen de praktijk,
zijn er twee ervaringsdeskundigen geïnterviewd. Het gaat om een medewerker van het CIVON in Ulft, hij ontvangt
wekelijks basisschoolklassen die daar kennismaken met verschillende vormen van maakonderwijs. Het tweede
interview is afgenomen met een leerkracht van Iselinge hogeschool, hij geeft al enkele jaren maakonderwijs aan
leerkrachten in opleiding en heeft ook werkervaring in het basisonderwijs.
In deze interviews is hun gevraagd wat zij verstaan onder maakonderwijs en ontdekkend leren, wat volgens hun de
redenen zijn voor de tekorten in de technische sector, hoe zij leerlingen gemotiveerd krijgen en hoe maakonderwijs
kan worden gestimuleerd in een makerspace.
Nadat het theoretisch hoofdstuk is vergeleken met het praktijkhoofdstuk, kan de conclusie worden getrokken dat
maakonderwijs inderdaad een oplossing kan zijn voor de tekorten in de techniek. Leerlingen raken dan veel meer
gemotiveerd en maken kennis met de nieuwste technieken. Wel moet erbij vermeld worden dat leerkrachten beter
moeten worden opgeleid, om kinderen op een leuke en effectieve manier kennis te laten maken met techniek. Ook
zouden basisscholen betere materialen moeten aanschaffen en vaker een ruimte moeten inrichten, waar leerlingen
kennis kunnen maken met de nieuwste ontwikkeling op het gebied van techniek.
1
,Inhoudsopgave
Inleiding 3
Literatuuronderzoek
1.1 MAAKONDERWIJS .................................................................................................................... 4
1.2 DE VOORDELEN VAN MAAKONDERWIJS ....................................................................................... 4
1.3 MOTIVATIE .............................................................................................................................. 5
1.4 WAT IS ONTDEKKEND LEREN? ................................................................................................... 6
1.5 MAKERSPACES ....................................................................................................................... 6
Praktijkonderzoek
2.1 INLEIDING ............................................................................................................................... 7
2.2 METHODE ............................................................................................................................... 7
2.3 RESULTATEN .......................................................................................................................... 8
2.4 CONCLUSIE .......................................................................................................................... 10
Conclusie & aanbevelingen
3.1 CONCLUSIE .......................................................................................................................... 11
3.2 AANBEVELINGEN ................................................................................................................... 12
Literatuur
LITERATUURLIJST ........................................................................................................................ 13
Bijlagen
ONDERZOEKSVOORSTEL .............................................................................................................. 14
VOORBEREIDINGSFORMULIER SEMIGESTRUCTUREERD INTERVIEW .................................................... 18
INTERVIEW 1 .............................................................................................................................. 21
INTERVIEW 2 .............................................................................................................................. 27
, Inleiding
Dit onderzoek is geschreven na aanleiding van een artikel waarin de Wetenschappelijke raad voor het
regeringsbeleid heeft geconstateerd, dat de huidige vorm van onderwijs heel programmatisch is (Bomas, Koedijk, &
Lankereijer, 2019). Er is weinig uitdaging voor de leerlingen en er wordt vooral lesgegeven vanuit standaard
methodes. Echter groeien de leerlingen op in een veranderde maatschappij, waarvoor veel creativiteit en kennis van
techniek en ICT wordt gevraagd. Leerlingen krijgen vaak niet de kans om hun creatief vermogen en kennis van
technologie te ontwikkelen, waardoor steeds minder leerlingen kiezen voor een opleiding in de technische sector.
Vijgen en Albers (2018) willen dat meer leerkrachten een vorm van maakonderwijs gaan toepassen in hun lessen.
Door maakonderwijs toe te passen, raken leerlingen steeds meer vertrouwd met de nieuwste vormen van
technologie en ontwikkelen ze hun creatief vermogen, waardoor ze meer motivatie krijgen voor techniek en sneller
voor een opleiding in de technische sector kiezen.
Maar wat is maakonderwijs dan precies? En waarom is de technische sector minder aantrekkelijk? Wat is motivatie?
en de belangrijkste vraag: Hoe kunnen leerkrachten maakonderwijs het beste toepassen, om te zorgen dat
leerlingen meer motivatie krijgen voor de technische sector?
Om deze vragen goed te kunnen beantwoorden, is er eerst literatuuronderzoek gedaan op basis van de volgende
zoektermen:
• Maakonderwijs
• Techniek op de basisschool
• Motivatie
• Ontdekkend leren
• Creativiteit
• Makerspace
Vervolgens wordt er gekeken, naar hoe dit wordt toegepast in de praktijk. Dit gebeurt door middel van twee
semigestructureerde interviews. Een interview wordt afgenomen met een medewerker van het CIVON in Ulft. Dit is
een bedrijf die regelmatig basisschoolklassen ontvangt en leerlingen dan laat kennismaken met de nieuwste vormen
van technologie, door middel van maakonderwijs. Het tweede interview wordt afgenomen met een leerkracht van
Iselinge hogeschool. Hij geeft al enkele jaren maakonderwijs en andere vormen van ontdekkend leren, aan
leerkrachten in opleiding.
Op basis van de resultaten uit het literatuuronderzoek en het praktijkonderzoek worden er conclusies getrokken en
aanbevelingen gedaan.
3
Een stimulatie voor de techniek
Door: Masha Lamers
Klas: VR1E
Datum: 18-1-2021
Docent: Ester Alake
,Samenvatting
De huidige vorm van onderwijs is heel programmatisch, waardoor de kennis van techniek en het creatief vermogen
van leerlingen minder goed is ontwikkeld. Hierdoor zijn leerlingen steeds minder gemotiveerd voor techniek en
kiezen steeds minder kinderen voor een opleiding in de technische sector. Dit is een groot probleem en
onderzoekers hebben geconstateerd dat ontdekkend leren een oplossing kan zijn. In dit onderzoek wordt er
gekeken hoe maakonderwijs dit probleem kan verhelpen. In hoofdstuk 1 wordt aan de hand van literatuuronderzoek
vastgesteld dat maakonderwijs een vorm is van ontdekkend leren waarbij leerlingen hun talenten kunnen
ontplooien. Hierna worden er een aantal oorzaken genoemd, waarom de techniek minder interessant is voor
leerlingen. Verder is er gekeken wat precies onder motivatie wordt verstaan en hoe je leerlingen gemotiveerd krijgt.
Ook wordt er gekeken naar wat ontdekkend leren precies inhoudt en hoe een makerspace kan bijdragen aan goede
vormen van maakonderwijs.
In hoofdstuk 2 wordt de praktijksituatie bekeken. Om meer inzicht te krijgen van deze problemen binnen de praktijk,
zijn er twee ervaringsdeskundigen geïnterviewd. Het gaat om een medewerker van het CIVON in Ulft, hij ontvangt
wekelijks basisschoolklassen die daar kennismaken met verschillende vormen van maakonderwijs. Het tweede
interview is afgenomen met een leerkracht van Iselinge hogeschool, hij geeft al enkele jaren maakonderwijs aan
leerkrachten in opleiding en heeft ook werkervaring in het basisonderwijs.
In deze interviews is hun gevraagd wat zij verstaan onder maakonderwijs en ontdekkend leren, wat volgens hun de
redenen zijn voor de tekorten in de technische sector, hoe zij leerlingen gemotiveerd krijgen en hoe maakonderwijs
kan worden gestimuleerd in een makerspace.
Nadat het theoretisch hoofdstuk is vergeleken met het praktijkhoofdstuk, kan de conclusie worden getrokken dat
maakonderwijs inderdaad een oplossing kan zijn voor de tekorten in de techniek. Leerlingen raken dan veel meer
gemotiveerd en maken kennis met de nieuwste technieken. Wel moet erbij vermeld worden dat leerkrachten beter
moeten worden opgeleid, om kinderen op een leuke en effectieve manier kennis te laten maken met techniek. Ook
zouden basisscholen betere materialen moeten aanschaffen en vaker een ruimte moeten inrichten, waar leerlingen
kennis kunnen maken met de nieuwste ontwikkeling op het gebied van techniek.
1
,Inhoudsopgave
Inleiding 3
Literatuuronderzoek
1.1 MAAKONDERWIJS .................................................................................................................... 4
1.2 DE VOORDELEN VAN MAAKONDERWIJS ....................................................................................... 4
1.3 MOTIVATIE .............................................................................................................................. 5
1.4 WAT IS ONTDEKKEND LEREN? ................................................................................................... 6
1.5 MAKERSPACES ....................................................................................................................... 6
Praktijkonderzoek
2.1 INLEIDING ............................................................................................................................... 7
2.2 METHODE ............................................................................................................................... 7
2.3 RESULTATEN .......................................................................................................................... 8
2.4 CONCLUSIE .......................................................................................................................... 10
Conclusie & aanbevelingen
3.1 CONCLUSIE .......................................................................................................................... 11
3.2 AANBEVELINGEN ................................................................................................................... 12
Literatuur
LITERATUURLIJST ........................................................................................................................ 13
Bijlagen
ONDERZOEKSVOORSTEL .............................................................................................................. 14
VOORBEREIDINGSFORMULIER SEMIGESTRUCTUREERD INTERVIEW .................................................... 18
INTERVIEW 1 .............................................................................................................................. 21
INTERVIEW 2 .............................................................................................................................. 27
, Inleiding
Dit onderzoek is geschreven na aanleiding van een artikel waarin de Wetenschappelijke raad voor het
regeringsbeleid heeft geconstateerd, dat de huidige vorm van onderwijs heel programmatisch is (Bomas, Koedijk, &
Lankereijer, 2019). Er is weinig uitdaging voor de leerlingen en er wordt vooral lesgegeven vanuit standaard
methodes. Echter groeien de leerlingen op in een veranderde maatschappij, waarvoor veel creativiteit en kennis van
techniek en ICT wordt gevraagd. Leerlingen krijgen vaak niet de kans om hun creatief vermogen en kennis van
technologie te ontwikkelen, waardoor steeds minder leerlingen kiezen voor een opleiding in de technische sector.
Vijgen en Albers (2018) willen dat meer leerkrachten een vorm van maakonderwijs gaan toepassen in hun lessen.
Door maakonderwijs toe te passen, raken leerlingen steeds meer vertrouwd met de nieuwste vormen van
technologie en ontwikkelen ze hun creatief vermogen, waardoor ze meer motivatie krijgen voor techniek en sneller
voor een opleiding in de technische sector kiezen.
Maar wat is maakonderwijs dan precies? En waarom is de technische sector minder aantrekkelijk? Wat is motivatie?
en de belangrijkste vraag: Hoe kunnen leerkrachten maakonderwijs het beste toepassen, om te zorgen dat
leerlingen meer motivatie krijgen voor de technische sector?
Om deze vragen goed te kunnen beantwoorden, is er eerst literatuuronderzoek gedaan op basis van de volgende
zoektermen:
• Maakonderwijs
• Techniek op de basisschool
• Motivatie
• Ontdekkend leren
• Creativiteit
• Makerspace
Vervolgens wordt er gekeken, naar hoe dit wordt toegepast in de praktijk. Dit gebeurt door middel van twee
semigestructureerde interviews. Een interview wordt afgenomen met een medewerker van het CIVON in Ulft. Dit is
een bedrijf die regelmatig basisschoolklassen ontvangt en leerlingen dan laat kennismaken met de nieuwste vormen
van technologie, door middel van maakonderwijs. Het tweede interview wordt afgenomen met een leerkracht van
Iselinge hogeschool. Hij geeft al enkele jaren maakonderwijs en andere vormen van ontdekkend leren, aan
leerkrachten in opleiding.
Op basis van de resultaten uit het literatuuronderzoek en het praktijkonderzoek worden er conclusies getrokken en
aanbevelingen gedaan.
3
