De Circulatie
De circulatie heeft de vitale functie om door middel van spierarbeid van het hart het bloed
naar en van de weefsels/organen te laten stromen. De circulatie moet zich voortdurend
aanpassen aan drie variabelen:
- Activiteteitenfactor
bijv. Skeletspieren
- Stressfactor
Infectie, trauma, ziekte
- Lichaamstemperatuur
Koorts en onderkoeling
Het hart is de motor van de bloedsomloop. De arteriën vormen de schakel tussen het hart en
de organen. In de microcirculatie vindt uitwisseling plaats. De venen brengen het bloed terug
naar het hart, maar functioneren ook als opslagplaats voor bloed.
Veneus aanbod
Om het hart te kunnen laten pompen is een voortdurende aanvoer van bloed nodig. Deze
aanvoer noemen we het veneus aanbod.
Veneus compartiment = het geheel aan veneuze bloedvaten.
Functie: Het verzamelen en transporteren van bloed dat naar het hart gaat.
Hypovolemie = Te weinig aanvoer van het veneus bloed is een onder vulling
Een te grote aanvoer kan leiden tot hartfalen. Beide situaties kunnen bestaan voor de linker-
en rechterharthelft.
Totaal bloedvolume
Het is belangrijk dat de circulatie voldoende gevuld is met
bloed. Normaal bloedvolume 7,5% van lichaamsgewicht.
Het bloed wordt verdeeld onder:
Systemische venen
Systemische arteriën
Capillairen
Hart & longen
Flow
De totale bloedvolume is continue in beweging. Bij grote lichamelijke inspanning is er meer
bloed in omloop dan in rust. De stroomsnelheid neemt dan flink toe. Het is uiteindelijk de
behoefte van de organen die bepaalt hoeveel bloed er nodig is.
1
, Voor een functioneel veneus aanbod zijn de volgende mechanismen van belang:
De spierpomp
Als de spieren van de armen en benen zich samentrekken,
drukken zij door deze kracht ook de bloedvaten dicht. Dit bloed
moet ergens naartoe en wordt daardoor richting het hart
gestuwd.
De kleppen in de venen van de armen en benen zorgen ervoor
dat het bloed niet terugstroomt. De contractie van de
skeletspieren draagt zo in een belangrijkrijke mate bij aan het
veneuze aanbod.
De adempomp
Door het vergroten van de borstkas tijdens de inademing ontstaat niet alleen een
vergroting van de longen, maar ook een verwijding van de bloedvaten in de longen.
Het gevolg is een aanzuigende werking. Diep inademen verhoogd dus het veneus
aanbod.
De arteriepomp
De pulsaties van de arterie zorgen voor een zijdelingse kracht op de wanden van de
venen die parallel aan de arteriën liggen. Effect is vergelijkbaar met de spierpomp.
Het kloppen van de arterie stuwt het bloed weg. Een verhoging van de hartfrequentie
heeft dus een direct bevorderende invloed op het veneus aanbod en andersom.
Deze 3 pompen gaan met elkaar op bij inspanning en stress.
o Veneuze kleppen
De werking van al deze factoren wordt ondersteund door de aanwezigheid
van eenrichtingskleppen in de grote venen van de armen en benen. Bloed
dat dus omhooggestuwd wordt, heeft zonder kleppen de neiging om terug
te stromen door de zwaartekracht. De kleppen zorgen ervoor dat dit niet
gebeurd.
Vaattonus
Het capillairen vaatbed van de microcirculatie gaat over in venulen. Deze
venulen gaan op hun beurt over in steeds groter wordende venen. Het veneuze systeem en
de veneuze depots (bijv. milt) kunnen, door de aanwezigheid van glad spierweefsel in de
wanden, sterk contraheren of dilateren en het veneus aanbod daarmee doen toe-of
afnemen.
2
De circulatie heeft de vitale functie om door middel van spierarbeid van het hart het bloed
naar en van de weefsels/organen te laten stromen. De circulatie moet zich voortdurend
aanpassen aan drie variabelen:
- Activiteteitenfactor
bijv. Skeletspieren
- Stressfactor
Infectie, trauma, ziekte
- Lichaamstemperatuur
Koorts en onderkoeling
Het hart is de motor van de bloedsomloop. De arteriën vormen de schakel tussen het hart en
de organen. In de microcirculatie vindt uitwisseling plaats. De venen brengen het bloed terug
naar het hart, maar functioneren ook als opslagplaats voor bloed.
Veneus aanbod
Om het hart te kunnen laten pompen is een voortdurende aanvoer van bloed nodig. Deze
aanvoer noemen we het veneus aanbod.
Veneus compartiment = het geheel aan veneuze bloedvaten.
Functie: Het verzamelen en transporteren van bloed dat naar het hart gaat.
Hypovolemie = Te weinig aanvoer van het veneus bloed is een onder vulling
Een te grote aanvoer kan leiden tot hartfalen. Beide situaties kunnen bestaan voor de linker-
en rechterharthelft.
Totaal bloedvolume
Het is belangrijk dat de circulatie voldoende gevuld is met
bloed. Normaal bloedvolume 7,5% van lichaamsgewicht.
Het bloed wordt verdeeld onder:
Systemische venen
Systemische arteriën
Capillairen
Hart & longen
Flow
De totale bloedvolume is continue in beweging. Bij grote lichamelijke inspanning is er meer
bloed in omloop dan in rust. De stroomsnelheid neemt dan flink toe. Het is uiteindelijk de
behoefte van de organen die bepaalt hoeveel bloed er nodig is.
1
, Voor een functioneel veneus aanbod zijn de volgende mechanismen van belang:
De spierpomp
Als de spieren van de armen en benen zich samentrekken,
drukken zij door deze kracht ook de bloedvaten dicht. Dit bloed
moet ergens naartoe en wordt daardoor richting het hart
gestuwd.
De kleppen in de venen van de armen en benen zorgen ervoor
dat het bloed niet terugstroomt. De contractie van de
skeletspieren draagt zo in een belangrijkrijke mate bij aan het
veneuze aanbod.
De adempomp
Door het vergroten van de borstkas tijdens de inademing ontstaat niet alleen een
vergroting van de longen, maar ook een verwijding van de bloedvaten in de longen.
Het gevolg is een aanzuigende werking. Diep inademen verhoogd dus het veneus
aanbod.
De arteriepomp
De pulsaties van de arterie zorgen voor een zijdelingse kracht op de wanden van de
venen die parallel aan de arteriën liggen. Effect is vergelijkbaar met de spierpomp.
Het kloppen van de arterie stuwt het bloed weg. Een verhoging van de hartfrequentie
heeft dus een direct bevorderende invloed op het veneus aanbod en andersom.
Deze 3 pompen gaan met elkaar op bij inspanning en stress.
o Veneuze kleppen
De werking van al deze factoren wordt ondersteund door de aanwezigheid
van eenrichtingskleppen in de grote venen van de armen en benen. Bloed
dat dus omhooggestuwd wordt, heeft zonder kleppen de neiging om terug
te stromen door de zwaartekracht. De kleppen zorgen ervoor dat dit niet
gebeurd.
Vaattonus
Het capillairen vaatbed van de microcirculatie gaat over in venulen. Deze
venulen gaan op hun beurt over in steeds groter wordende venen. Het veneuze systeem en
de veneuze depots (bijv. milt) kunnen, door de aanwezigheid van glad spierweefsel in de
wanden, sterk contraheren of dilateren en het veneus aanbod daarmee doen toe-of
afnemen.
2
