Handboek groepsdynamica
Bronvermelding
Titel : Handboek groepsdynamica
Druk : 10
Auteur : J. Remmerswaal
Uitgever : Uitgeverij Boom Nelissen
ISBN (boek) : 9789024418121
Aantal hoofdstukken (boek) : 12
Aantal pagina’s (boek) : 402
De inhoud van dit uittreksel is met de grootste zorg samengesteld. Incidentele onjuistheden kunnen niettemin voorkomen. Je
dient niet aan te nemen dat de informatie die Students Only B.V. biedt foutloos is, hoewel Students Only B.V. dat wel nastreeft.
Dit uittreksel is voor persoonlijk gebruik en is bedoeld als wegwijzer bij het originele boek. Wij raden aan altijd het bijbehorende
studieboek te kopen en dit uittreksel als naslagwerk erbij te houden. In dit uittreksel staan diverse verwijzingen naar het studieboek
op basis waarvan dit uittreksel is gemaakt.
Dit uittreksel is een uitgave van Students Only B.V. Copyright © 2012 StudentsOnly B.V. Alle rechten voorbehouden. De uitgever
van het studieboek is op generlei wijze betrokken bij het vervaardigen van dit uittreksel. Voor vragen kun je je per email wenden
tot .
,Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1 Groepsdynamica tussen psychologie en sociologie 3
Hoofdstuk 2 Grondslagen van de groepsdynamica 5
Hoofdstuk 3 Definitie van de groep en soorten groepen 8
Hoofdstuk 4 Niveaus in groepen 10
Hoofdstuk 5 Groepsvorming en groepsontwikkeling 13
Hoofdstuk 6 Communicatie 15
Hoofdstuk 7 Communicatie in groepen 18
Hoofdstuk 8 Feedback in groepen 20
Hoofdstuk 9 Groepsprocessen en groepsfenomenen 22
Hoofdstuk 10 Leiderschap 26
Hoofdstuk 11 Het functioneren van teams 30
Hoofdstuk 12 Grote groepen 32
© Students Only B.V. – Alle rechten voorbehouden.
Bron : Handboek groepsdynamica – J. Remmerswaal
,Hoofdstuk 1 Groepsdynamica tussen psychologie en sociologie
1.1 Groepsdynamica tussen psychologie en sociologie
Groepsdynamica is de studie van menselijk gedrag in kleine groepen. Een groep bestaat uit minimaal
twee personen. De mens is door deel uit te maken van een groep aan de samenleving en cultuur
verbonden (zie: fig. 1.1; p. 13; Handboek groepsdynamica; Remmerswaal). Ook andersom gaat dit
op: groepen zorgen voor cultuuroverdracht aan individuen (zie: fig. 1.2; p. 14; Handboek
groepsdynamica; Remmerswaal). Zoals in beide figuren is af te lezen staat de groep in het midden
waar deze dient als verbindende factor (zie: fig. 1.3; p. 14; Handboek groepsdynamica;
Remmerswaal). Groepsdynamica kan in dezelfde soort figuren worden weergegeven (zie: fig. 1.4;
p. 15; Handboek groepsdynamica; Remmerswaal).
1.2 Enkele weerstanden tegen groepsdynamisch denken
De weerstand tegen groepsdynamisch denken komt uit twee uiteenlopende hoeken, namelijk de
psychoanalyse van Freud en het cultuurhistorisch niveau. De psychoanalyse gaat er vanuit dat een
mens een autonoom individu is. Het cultuurhistorisch niveau geeft weerstand omdat hier de groep
als iets vanzelfsprekend werd beschouwd waar geen vragen over gesteld werden. De combinatie
van het individu in samenhang met de omgeving is een centraal onderwerp in de groepsdynamica.
1.3 De mogelijke brugfunctie van groepsdynamica
Identiteit en maatschappij zijn twee aparte eenheden die door groepsdynamica weer verbonden
dienen te worden. Hoe deze eenheden bekeken worden hangt af van het mensbeeld. Bij een ik-cultuur
staat bijvoorbeeld de identiteit centraal, terwijl bij de wij-cultuur juist het groepsverband centraal
staat. Beide zorgen voor een andere blik op de samenhang tussen de maatschappij en het individu.
Groepsdynamica kan hier een brugfunctie innemen.
1.4 Nadere nuancering van het drietal individu – groep – maatschappij
In deze paragraaf wordt het drietal zoals hierboven benoemd verder beschreven.
1.4.1 Het individu
Het individu heeft rationele kanten en irrationele/emotionele kanten waarin de laatste jaren een
ontwikkeling te zien is naar een meer rationeel individu waarbij het denken een belangrijkere plaats
heeft ingenomen dan het gevoel. Ook wordt hierbij vaak een veronderstelling gemaakt dat mannen
rationeler zijn en vrouwen meer irrationeel zijn.
1.4.2 De groep
Groepen zijn te verdelen in behoeften op het gebied van: rationele behoeften en sociaal-emotionele
behoeften. Bij de maatschappij wordt de deling primair en secundair gemaakt (zie: fig. 1.5; p. 21;
Handboek groepsdynamica; Remmerswaal).
Deze verdeling werd al omstreeks 1900 gemaakt. In hoofdstuk 3 wordt hier uitgebreid op ingegaan.
1.4.3. De maatschappij
Groepen draaien in de context van organisaties zoals onderwijs, politiek, bedrijven, gezondheidszorg
etc. Dit wordt ook wel de maatschappij genoemd, waar zelfs informele groepen zoals
vriendengroepen niet aan ontkomen. Je behoort bijvoorbeeld ook als vriendengroep of gezin tot
een bepaalde sociale klasse (zie: fig. 1.6; p. 22; Handboek groepsdynamica; Remmerswaal).
© Students Only B.V. – Alle rechten voorbehouden. 3
Bron : Handboek groepsdynamica – J. Remmerswaal
, 1.5 Tot besluit
Groepsdynamica is in de voorgaande paragrafen geschetst als een dynamica die opereert tussen de
psychologie en de sociologie met als hoofdonderwerp het individu, de groep en de maatschappij.
Waarin in Nederland sprake is van individualisering moet in acht worden genomen dat ook de
groepsgebondenheid in veel landen de hoofdrol speelt.
© Students Only B.V. – Alle rechten voorbehouden. 4
Bron : Handboek groepsdynamica – J. Remmerswaal
Bronvermelding
Titel : Handboek groepsdynamica
Druk : 10
Auteur : J. Remmerswaal
Uitgever : Uitgeverij Boom Nelissen
ISBN (boek) : 9789024418121
Aantal hoofdstukken (boek) : 12
Aantal pagina’s (boek) : 402
De inhoud van dit uittreksel is met de grootste zorg samengesteld. Incidentele onjuistheden kunnen niettemin voorkomen. Je
dient niet aan te nemen dat de informatie die Students Only B.V. biedt foutloos is, hoewel Students Only B.V. dat wel nastreeft.
Dit uittreksel is voor persoonlijk gebruik en is bedoeld als wegwijzer bij het originele boek. Wij raden aan altijd het bijbehorende
studieboek te kopen en dit uittreksel als naslagwerk erbij te houden. In dit uittreksel staan diverse verwijzingen naar het studieboek
op basis waarvan dit uittreksel is gemaakt.
Dit uittreksel is een uitgave van Students Only B.V. Copyright © 2012 StudentsOnly B.V. Alle rechten voorbehouden. De uitgever
van het studieboek is op generlei wijze betrokken bij het vervaardigen van dit uittreksel. Voor vragen kun je je per email wenden
tot .
,Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1 Groepsdynamica tussen psychologie en sociologie 3
Hoofdstuk 2 Grondslagen van de groepsdynamica 5
Hoofdstuk 3 Definitie van de groep en soorten groepen 8
Hoofdstuk 4 Niveaus in groepen 10
Hoofdstuk 5 Groepsvorming en groepsontwikkeling 13
Hoofdstuk 6 Communicatie 15
Hoofdstuk 7 Communicatie in groepen 18
Hoofdstuk 8 Feedback in groepen 20
Hoofdstuk 9 Groepsprocessen en groepsfenomenen 22
Hoofdstuk 10 Leiderschap 26
Hoofdstuk 11 Het functioneren van teams 30
Hoofdstuk 12 Grote groepen 32
© Students Only B.V. – Alle rechten voorbehouden.
Bron : Handboek groepsdynamica – J. Remmerswaal
,Hoofdstuk 1 Groepsdynamica tussen psychologie en sociologie
1.1 Groepsdynamica tussen psychologie en sociologie
Groepsdynamica is de studie van menselijk gedrag in kleine groepen. Een groep bestaat uit minimaal
twee personen. De mens is door deel uit te maken van een groep aan de samenleving en cultuur
verbonden (zie: fig. 1.1; p. 13; Handboek groepsdynamica; Remmerswaal). Ook andersom gaat dit
op: groepen zorgen voor cultuuroverdracht aan individuen (zie: fig. 1.2; p. 14; Handboek
groepsdynamica; Remmerswaal). Zoals in beide figuren is af te lezen staat de groep in het midden
waar deze dient als verbindende factor (zie: fig. 1.3; p. 14; Handboek groepsdynamica;
Remmerswaal). Groepsdynamica kan in dezelfde soort figuren worden weergegeven (zie: fig. 1.4;
p. 15; Handboek groepsdynamica; Remmerswaal).
1.2 Enkele weerstanden tegen groepsdynamisch denken
De weerstand tegen groepsdynamisch denken komt uit twee uiteenlopende hoeken, namelijk de
psychoanalyse van Freud en het cultuurhistorisch niveau. De psychoanalyse gaat er vanuit dat een
mens een autonoom individu is. Het cultuurhistorisch niveau geeft weerstand omdat hier de groep
als iets vanzelfsprekend werd beschouwd waar geen vragen over gesteld werden. De combinatie
van het individu in samenhang met de omgeving is een centraal onderwerp in de groepsdynamica.
1.3 De mogelijke brugfunctie van groepsdynamica
Identiteit en maatschappij zijn twee aparte eenheden die door groepsdynamica weer verbonden
dienen te worden. Hoe deze eenheden bekeken worden hangt af van het mensbeeld. Bij een ik-cultuur
staat bijvoorbeeld de identiteit centraal, terwijl bij de wij-cultuur juist het groepsverband centraal
staat. Beide zorgen voor een andere blik op de samenhang tussen de maatschappij en het individu.
Groepsdynamica kan hier een brugfunctie innemen.
1.4 Nadere nuancering van het drietal individu – groep – maatschappij
In deze paragraaf wordt het drietal zoals hierboven benoemd verder beschreven.
1.4.1 Het individu
Het individu heeft rationele kanten en irrationele/emotionele kanten waarin de laatste jaren een
ontwikkeling te zien is naar een meer rationeel individu waarbij het denken een belangrijkere plaats
heeft ingenomen dan het gevoel. Ook wordt hierbij vaak een veronderstelling gemaakt dat mannen
rationeler zijn en vrouwen meer irrationeel zijn.
1.4.2 De groep
Groepen zijn te verdelen in behoeften op het gebied van: rationele behoeften en sociaal-emotionele
behoeften. Bij de maatschappij wordt de deling primair en secundair gemaakt (zie: fig. 1.5; p. 21;
Handboek groepsdynamica; Remmerswaal).
Deze verdeling werd al omstreeks 1900 gemaakt. In hoofdstuk 3 wordt hier uitgebreid op ingegaan.
1.4.3. De maatschappij
Groepen draaien in de context van organisaties zoals onderwijs, politiek, bedrijven, gezondheidszorg
etc. Dit wordt ook wel de maatschappij genoemd, waar zelfs informele groepen zoals
vriendengroepen niet aan ontkomen. Je behoort bijvoorbeeld ook als vriendengroep of gezin tot
een bepaalde sociale klasse (zie: fig. 1.6; p. 22; Handboek groepsdynamica; Remmerswaal).
© Students Only B.V. – Alle rechten voorbehouden. 3
Bron : Handboek groepsdynamica – J. Remmerswaal
, 1.5 Tot besluit
Groepsdynamica is in de voorgaande paragrafen geschetst als een dynamica die opereert tussen de
psychologie en de sociologie met als hoofdonderwerp het individu, de groep en de maatschappij.
Waarin in Nederland sprake is van individualisering moet in acht worden genomen dat ook de
groepsgebondenheid in veel landen de hoofdrol speelt.
© Students Only B.V. – Alle rechten voorbehouden. 4
Bron : Handboek groepsdynamica – J. Remmerswaal