Bijeenkomst 1: Het herkennen en beoordelen van de vitaal
bedreigde patiënt via de ABCDE-methode
ABCDE voor verpleegkundigen
1. De gezonde en pathologische veranderingen in anatomie en fysiologie van het
ademhalingsstelsel beschrijven en toelichten
- Anatomie
- Pathologie
Pathologie Lokalisatie
(broncho)pneumonie Alveolen
Interstitiële pneumonitis Interstitium
Status astmaticus-infectie Lage luchtwegen
Corpus alienum-infectie Hoge luchtwegen
Longembolie Longcirculatie
Pleuravocht Pleuraholte
Mediastinumtumor Mediastinum
Fladderthorax-scoliose Thorax-ribben
Spierziekte (myopathie) Ademhalingsspieren
Zenuwontsteking-letsel Ademhalingszenuwen
Coma-intoxicatie Centrale aansturing
Hooggebergte-CO intoxicatie Atmosfeer
- ARDS
1
,2. De definitie van respiratoire insufficiëntie verwoorden, en de verschillende typen
respiratoire insufficiëntie met hun oorzaken onderscheiden
- Respiratoire insufficiëntie = dat de normale uitwisseling van zuurstof en
koolzuurgas tussen het bloed en de omgeving verstoord is, het kan acuut of
chronisch ontstaan
- Typen
o Type 1: probleem met diffusie en/of perfusie
O2 verlaagd
CO2 normaal of verlaagd
Oorzaken
Pneumonie
Atelectase
Pneumothorax
Aspiratie
Longoedeem
ARDS
o Type 2: probleem met ventilatie
O2 verlaagd
CO2 normaal of verhoogd
Oorzaken
Centrale hypopneu
Intoxicatie
Musculaire aandoeningen
Ernstige COPD
Hypoventilatie door obesitas of uitputting
3. De oorzaken en (alarm)symptomen van de belangrijkste acute en chronische
respiratoire insufficiëntie benoemen en de verwachte acties daarop beschrijven
- Oorzaken
o Acuut
COPD en longembolie perfusie en ventilatie raken uit
verhouding
Pneumonie, atelectase en pneumothorax verstoorde ventilatie
waardoor het bloed geen zuurstof opneemt vanuit de long
Medicatie (sedativa en opiaten) afname diepte en frequentie
van ademhaling
Obstructie luchtwegen: tumor, vreemd voorwerp etc.
o Chronisch
Spierziekten
COPD
Slaapapneu
Rug- en borstkasafwijking
Spierziekte: ALS
- Alarmsymptomen
o Respiratoir
Bradypneu te langzaam (< 10/min)
Hypopneu te weinig
2
, Apneu niet
o Circulatoir
Bradycardie te traag (< 60/min)
Asystolie geen activiteit van hart
Hypotensie lage bloeddruk
o Cerebraal
Bewustzijnsdaling
Coma
Convulsies onwillekeurige samentrekkingen
- Symptomen
o Toegenomen of afgenomen ademarbeid
o Afwijkende of afwezige ademgeluiden
o Cyanose of bleekheid
o Gebruik hulpademhalingsspieren
o Tachypneu te snel (> 20/min)
o Tachycardie te snel (>100/min)
o Hypotensie (< 90/< 60 mmHg)
o Transpiratie
o Niet plat willen of kunnen liggen
o Onrustig
o Niet in staat om (volzinnen) te spreken
o Bij chronisch komt vermoeidheid, geheugen- en concentratiestoornissen
vaak voor
- Hypotensie en shock zijn alarmsignalen van respiratoire insufficiëntie, maar
kunnen ook de oorzaak zijn
- Verwachte actie zuurstof geven
4. Bloedgaswaarden van respiratoire insufficiëntie verklaren en beredeneren
- Type 1: probleem met diffusie en/of perfusie
o pO2 verlaagd
o pCO2 normaal tot verlaagd
- Type 2: probleem met ventilatie
o pO2 verlaagd
o pCO2 verhoogd
- Zuur-base evenwicht
3
, - Normaalwaarden bloedgas
5. De oorzaken, symptomen, gevolgen en behandeling en prognose van respiratoire
insufficiëntie beschrijven en toelichten
- Oorzaken
o Zie leerdoel 3
- Symptomen
o Zie leerdoel 3
- Gevolgen
o Hypotensie
o Shock
o Vermindering van het bewustzijn
- Behandeling
o Zuurstof toedienen
o Luchtwegen verwijden (bronchodilatatoren)
o Antibiotica bij infectie
- Prognose
o Acuut prognose positief
o Chronisch prognose negatief
6. De samenhang met de (frequentie) van de ademhaling beschrijven van cardiale,
circulatoire en cerebrale insufficiëntie
- Respiratoir
o Bradypneu te langzaam (< 10/min)
o Hypopneu te weinig
o Apneu niet
- Circulatoir
o Bradycardie te traag (< 60/min)
o Asystolie geen activiteit van hart
o Hypotensie lage bloeddruk
- Cerebraal
o Bewustzijnsdaling
o Coma
o Convulsies onwillekeurige samentrekkingen
7. De neurale en hormonale systemische compensatiemechanismen beschrijven van
stoornissen in de respiratie
- Buffers (intra- en extracellulair): heel snel
- Longen: middellange termijn
- Nieren: lange termijn
- Compensatie
4