BLOK 3
Handelen
Methodisch handelen: Je gaat professioneel en volgens een methodisch cyclus te werk.
Doel van methodisch handelen: In overleg met cliënt verzamel je informatie, formuleer je
problematische vragen en maak je een plan van aanpak.
Systematisch handelen: Je gaat ordelijk en volgens een systeem te werk.
Doel van systematisch handelen: Alle stappen en handelingen horen bij elkaar. De stappen
hebben een logische volgorde en horen bij een uitgewerkt plan.
Doelgericht handelen: Je richt je op het bereiken van een doel.
Doel van doelgericht handelen: Je gaat op zoek naar een oplossing voor een specifiek
probleem. Je richt je op het bereiken van een specifiek doel.
Fasen cyclisch proces
Begeleiden in een cirkelvormig proces noem je een cyclisch proces. Je werk houdt nooit op,
want na het bereiken van een doel vormt zich een ander doel.
Fase 1: Beginsituatie vaststellen
Je zoekt naar informatie om te kijken welk proces nodig is bij het begeleiden.
Je gebruikt de 5 w-vragen. Je kijkt naar sterke en zwakke punten.
Fase 2: Hulpvraag beschrijven
Nadat je de beginsituatie kent, kan je met de informatie die je hebt gekregen achterhalen
wat de hulpvraag is. Dit is een vraag waarin concreet wordt beschreven wat de cliënt nodig
heeft, hoe de cliënt het nodig heeft en binnen welke tijdslimiet.
Fase 3: Doel formuleren
Na het vormen van een hulpvraag, ga je het doel formuleren. Hierin staat wat de cliënt wilt
bereiken en hoe jij daarbij kan ondersteunen.
Fase 4: Plannen maken en uitvoeren
In een plan van aanpak staat hoe de cliënt aan het doel gaat werken. Je beschrijft welke
oplossingen er zijn en de cliënt deze kan gebruiken.
Fase 5: Evalueren en doelen bijstellen
Het einde van een cyclisch proces is de fase waarin je terugkijkt of het doel bereikt is. Als dit
niet het geval is, ga je de plan van aanpak aanpassen. Als er nieuwe problemen bij zijn
gekomen, begin je vanaf het begin opnieuw met een ander doel.
SMART-doel
Specifiek: Je schrijft duidelijk op wat je doel is en hoe je deze wilt bereiken.
Ik wil 10 kilo aankomen.
Meetbaar: Een doel moet zo geformuleerd zijn dat je kan meten of het bereikt is.
Fout: Ik wil aankomen. Goed: Ik wil 10 kilo aankomen.
Acceptabel: Het doel moet aansluiten bij de wensen van de cliënt.
Realistisch: Het doel moet haalbaar zijn.
Tijdsgebonden: De tijd die je neemt om het doel te behalen.
Binnen 2 maanden wil ik op gewicht zijn.
, Cliëntgegevens
Alle gegevens die belangrijk zijn in de zorgverlening en dienstverlening van je cliënt, zijn
cliëntgegevens. Naam, woonplaats, geboortedatum, leefomgeving en -omstandigheden. Om
je cliënt beter te helpen kan achtergrondinformatie ook belangrijk zijn. Dit valt ook onder
cliëntgegevens. Afkomst, geloof, hobby’s, problematiek, bijzonderheden.
Cliëntgegevens zijn meestal administratieve gegevens. Daarnaast moet je ook een beeld
van je cliënt kunnen krijgen, dat doe je door cliënttypering. Karaktereigenschappen, leefstijl
en waarden.
Uit een informatiebron haal je objectieve en subjectieve gegevens. Objectieve gegevens zijn
meetbaar en feitelijk. Altijd controleerbaar, staat genoteerd of algemeen bekend. Subjectieve
gegevens zijn meningen. Mening van cliënt, achtergelaten beschrijving. Er zijn twee soorten
informatiebronnen: de cliënt is de primaire gegevensbron, alle andere bronnen zijn
secundaire gegevensbronnen.
SWOT analyse
SWOT komt vanuit het Engels en staat voor: Strengths, Weaknesses, Opportunities &
Threats. Vertaald is dat: Sterktes, zwaktes, kansen & bedreigingen. Hierbij kijk je naar de
sterke en zwakke punten van je cliënt. En je kijkt naar kansen en bedreigingen uit de
omgeving van je cliënt, die invloed kunnen hebben op de ontwikkeling van je cliënt.
Signaleren & observeren
Waarnemen is het opnemen van prikkels die op je afkomen. Je let bewust op wat er met je
cliënt gebeurt en hoe die ergens op reageert. Wat je opvangt of opmerkt, zijn de prikkels. Je
leert cliënt beter kennen, je weet wat de cliënt nodig heeft en dat verbetert je werk.
Signaleren is het opmerken van bijzonderheden in gedrag. Tijdens het opletten kan je zien
aankomen hoe iemand zich voelt of kan reageren. Je signaleert en speelt er vervolgens op
in.
Interpreteren is betekenis geven aan verzamelde informatie. Bijvoorbeeld: een groepje
jongens gaat samen naar het toilet en ze komen wrijvend aan hun neus het toilet uit.
1. De jongens gaan samen naar het toilet, terwijl dit niet binnen de groepscultuur past.
2. De jongens wrijven allebei aan hun neus, terwijl ze het toilet verlaten.
3. Er liggen resten witte poeder in de wasbak.
1: Gesignaleerd.
2: Gesignaleerd.
3: Interpretatie.
Observeren doe je altijd doelgericht en volgens een bepaalde methode. Bij observeren gaat
het altijd over het gedrag dat je onderzoekt. Observeren en waarnemen lijken op elkaar,
maar verschillen toch. Waarnemen zijn alle prikkels die je opvangt. Observeren is het
onderzoeken van bepaalde of specifieke punten.
Intern observeren: participerend observeren. Actief bezig in de groep terwijl je observeert.
Extern observeren: niet-participerend observeren. Aanwezig in de groep, maar je doet niet
mee aan de activiteiten.
Valkuilen
Selffulfilling prophecy: je hebt een vooroordeel, omdat je daarin gelooft komt het ook uit.
Handelen
Methodisch handelen: Je gaat professioneel en volgens een methodisch cyclus te werk.
Doel van methodisch handelen: In overleg met cliënt verzamel je informatie, formuleer je
problematische vragen en maak je een plan van aanpak.
Systematisch handelen: Je gaat ordelijk en volgens een systeem te werk.
Doel van systematisch handelen: Alle stappen en handelingen horen bij elkaar. De stappen
hebben een logische volgorde en horen bij een uitgewerkt plan.
Doelgericht handelen: Je richt je op het bereiken van een doel.
Doel van doelgericht handelen: Je gaat op zoek naar een oplossing voor een specifiek
probleem. Je richt je op het bereiken van een specifiek doel.
Fasen cyclisch proces
Begeleiden in een cirkelvormig proces noem je een cyclisch proces. Je werk houdt nooit op,
want na het bereiken van een doel vormt zich een ander doel.
Fase 1: Beginsituatie vaststellen
Je zoekt naar informatie om te kijken welk proces nodig is bij het begeleiden.
Je gebruikt de 5 w-vragen. Je kijkt naar sterke en zwakke punten.
Fase 2: Hulpvraag beschrijven
Nadat je de beginsituatie kent, kan je met de informatie die je hebt gekregen achterhalen
wat de hulpvraag is. Dit is een vraag waarin concreet wordt beschreven wat de cliënt nodig
heeft, hoe de cliënt het nodig heeft en binnen welke tijdslimiet.
Fase 3: Doel formuleren
Na het vormen van een hulpvraag, ga je het doel formuleren. Hierin staat wat de cliënt wilt
bereiken en hoe jij daarbij kan ondersteunen.
Fase 4: Plannen maken en uitvoeren
In een plan van aanpak staat hoe de cliënt aan het doel gaat werken. Je beschrijft welke
oplossingen er zijn en de cliënt deze kan gebruiken.
Fase 5: Evalueren en doelen bijstellen
Het einde van een cyclisch proces is de fase waarin je terugkijkt of het doel bereikt is. Als dit
niet het geval is, ga je de plan van aanpak aanpassen. Als er nieuwe problemen bij zijn
gekomen, begin je vanaf het begin opnieuw met een ander doel.
SMART-doel
Specifiek: Je schrijft duidelijk op wat je doel is en hoe je deze wilt bereiken.
Ik wil 10 kilo aankomen.
Meetbaar: Een doel moet zo geformuleerd zijn dat je kan meten of het bereikt is.
Fout: Ik wil aankomen. Goed: Ik wil 10 kilo aankomen.
Acceptabel: Het doel moet aansluiten bij de wensen van de cliënt.
Realistisch: Het doel moet haalbaar zijn.
Tijdsgebonden: De tijd die je neemt om het doel te behalen.
Binnen 2 maanden wil ik op gewicht zijn.
, Cliëntgegevens
Alle gegevens die belangrijk zijn in de zorgverlening en dienstverlening van je cliënt, zijn
cliëntgegevens. Naam, woonplaats, geboortedatum, leefomgeving en -omstandigheden. Om
je cliënt beter te helpen kan achtergrondinformatie ook belangrijk zijn. Dit valt ook onder
cliëntgegevens. Afkomst, geloof, hobby’s, problematiek, bijzonderheden.
Cliëntgegevens zijn meestal administratieve gegevens. Daarnaast moet je ook een beeld
van je cliënt kunnen krijgen, dat doe je door cliënttypering. Karaktereigenschappen, leefstijl
en waarden.
Uit een informatiebron haal je objectieve en subjectieve gegevens. Objectieve gegevens zijn
meetbaar en feitelijk. Altijd controleerbaar, staat genoteerd of algemeen bekend. Subjectieve
gegevens zijn meningen. Mening van cliënt, achtergelaten beschrijving. Er zijn twee soorten
informatiebronnen: de cliënt is de primaire gegevensbron, alle andere bronnen zijn
secundaire gegevensbronnen.
SWOT analyse
SWOT komt vanuit het Engels en staat voor: Strengths, Weaknesses, Opportunities &
Threats. Vertaald is dat: Sterktes, zwaktes, kansen & bedreigingen. Hierbij kijk je naar de
sterke en zwakke punten van je cliënt. En je kijkt naar kansen en bedreigingen uit de
omgeving van je cliënt, die invloed kunnen hebben op de ontwikkeling van je cliënt.
Signaleren & observeren
Waarnemen is het opnemen van prikkels die op je afkomen. Je let bewust op wat er met je
cliënt gebeurt en hoe die ergens op reageert. Wat je opvangt of opmerkt, zijn de prikkels. Je
leert cliënt beter kennen, je weet wat de cliënt nodig heeft en dat verbetert je werk.
Signaleren is het opmerken van bijzonderheden in gedrag. Tijdens het opletten kan je zien
aankomen hoe iemand zich voelt of kan reageren. Je signaleert en speelt er vervolgens op
in.
Interpreteren is betekenis geven aan verzamelde informatie. Bijvoorbeeld: een groepje
jongens gaat samen naar het toilet en ze komen wrijvend aan hun neus het toilet uit.
1. De jongens gaan samen naar het toilet, terwijl dit niet binnen de groepscultuur past.
2. De jongens wrijven allebei aan hun neus, terwijl ze het toilet verlaten.
3. Er liggen resten witte poeder in de wasbak.
1: Gesignaleerd.
2: Gesignaleerd.
3: Interpretatie.
Observeren doe je altijd doelgericht en volgens een bepaalde methode. Bij observeren gaat
het altijd over het gedrag dat je onderzoekt. Observeren en waarnemen lijken op elkaar,
maar verschillen toch. Waarnemen zijn alle prikkels die je opvangt. Observeren is het
onderzoeken van bepaalde of specifieke punten.
Intern observeren: participerend observeren. Actief bezig in de groep terwijl je observeert.
Extern observeren: niet-participerend observeren. Aanwezig in de groep, maar je doet niet
mee aan de activiteiten.
Valkuilen
Selffulfilling prophecy: je hebt een vooroordeel, omdat je daarin gelooft komt het ook uit.
