Notities Onderwijsbijeenkomsten N. Limbourg
Bewijs in Strafzaken
Bijeenkomst 3 – Bewijs in de opsporingsfase
Verslaglegging (opsporingsactiviteiten) in het
vooronderzoek
Art. 152 lid 1 Sv: van alle opsporingshandelingen wordt een PV opgemaakt.
Verslagleggen van het verloop +
resultaten van opsporingshandelingen is Het procesdossier bestaat uit het
van groot belang voor 1) de zaakdossier en het persoonsdossier.
beantwoording van art. 348 en 350 Sv en Dit dossier is van groot belang:
2) de mogelijkheid voor de rechter om de 1) Een zorgvuldig en volledig dossier
is van groot belang voor de
opsporingshandelingen op rechtmatigheid interne openbaarheid. De
te toetsen. verdachte moet weten waarop het
Procesdossier: de voor alle onderzoek tegen hem is gericht,
procesdeelnemers toegankelijke zodat hij a) zijn
verzameling van stukken die van belang verdedigingsrechten kan
is voor de strafzaak. Het bevat alle uitoefenen en b) omdat het
stukken die het OM heeft aangemerkt als humaan is hem daarover niet in
processtukken en de stukken die volgens spanning/onzekerheid te laten.
het Sv aan het dossier moeten worden Ook het slachtoffer heeft recht op
toegevoegd. Andere stukken kunnen ook informatie die hij uit het
procesdossier kan halen.
op basis van het relevantiecriterium van
2) Het dossier speelt een belangrijke
art. 149a(2) Sv. rol in de voorbereiding van de
Processtukken: art. 149a(2) Sv; alle behandeling van de strafzaak op
stukken die voor de rechter redelijkerwijs het ottz. De rechter bestudeert de
van belang kunnen zijn bij de beslissingen inhoud van het dossier
die hij op het ottz moet maken (materieel voorafgaand aan het ottz. Er
criterium, want de relevantie van de mogen nieuwe gegevens worden
inhoud van de stukken is beslissend). aangedragen op het ottz, maar
Stukken die hieronder vallen zijn: het dossier blijft de belangrijkste
- Stukken die volgens het wetboek van basis.
Strafvordering bij de processtukken dienen te worden gevoegd
- Stukken met betrekking tot de persoon van de verdachte (strafblad en
persoonsdossier).
Processtukken hoeven niet perse van papier te zijn, kunnen ook elektronisch zijn.
Partijen moeten er in ieder geval kennis van kunnen nemen, art. 137 Sv. Regels
omtrent elektronische stukken: art. 149a(3), 138e, 138f Sv.
Uitzondering op het relevantiecriterium: art. 149b Sv. De mogelijkheid om
voeging van bepaalde relevante (delen van) stukken achterwege te laten als er
daarvoor zwaarwegende belangen zijn. De OVJ mag dat volgens art. 149b Sv om
te zorgen dat art. 187 Sv gewaarborgd wordt (bescherming van een getuige).
Ook als er andere zwaarwegende belangen in het spel zijn, kan dit.
Schematisch overzicht t.z.v. het aanmerken van processtukken +
inhoud van het procesdossier.
1) Onderscheid stukken: wel en niet relevante stukken (zittingsrechter
beoordeelt de relevantie.
o Niet-relevante stukken ⇾ geen processtukken
o Wel relevante stukken ⇾ wel processtukken
2) Onderscheid relevante processtukken
o Stukken die niet onder 149b vallen ⇾ ‘normaal’ processtuk
o Stukken die wel onder 149b vallen ⇾ bij zwaarwegende belangen kan een
stuk buiten het dossier blijven
3) Onderscheid ‘normale’ processtukken
1
, Notities Onderwijsbijeenkomsten N. Limbourg
o Stuk maakt al deel uit van het procesdossier ⇾ niets aan de hand
o Stuk maakt nog geen deel uit van het procesdossier ⇾ moet gevoegd worden
Tijdens het opsporingsonderzoek is de OvJ verantwoordelijk voor de
samenstelling van de processtukken. Hij verzamelt en beoordeelt ze. Na
afronding van het opsporingsonderzoek geeft de wet niet aan wie
verantwoordelijk is voor het procesdossier. De wet schrijft ook niet voor wanneer
een stuk aan het procesdossier wordt gevoegd. Zodra er blijk is van relevantie,
wordt het stuk aan het dossier gevoegd. Dat onverwijld voegen is belangrijk voor
de verdediging; zij weet vaak enkel van een processtuk omdat de OvJ het
gevoegd heeft.
De verdachte kan op grond van art. 34(1) Sv verzoeken bepaalde
stukken aan het dossier te voegen. Het slachtoffer kan stukken aan het
dossier laten voegen die hij relevant acht, art. 51b(2) Sv.
Dubelaar. Betrouwbaar getuigenbewijs: totstandkoming en
waardering van strafrechtelijke getuigenverklaringen in
perspectief.
Getuigen leggen een verklaring af tijdens het verhoor. Hoe dat verhoor wordt
vormgegeven en het moment waarop het plaatsvindt, is belangrijk voor de inhoud
van de verklaring.
Communicatie binnen het verhoor.
Tijdens het verhoor is er institutionele communicatie (communicatie volgens vaste
patronen en interacties, die sterk door de context worden gestructureerd, zowel wat
betreft de inhoud als aard en duur).
- De professionele beroepsbeoefenaar beschikt over noodzakelijke kennis en is
geoefend in het voeren van dit type gesprekken. De gesprekspartner (getuige) zal
zich daarnaar moeten schikken.
- Dwangcommunicatie: de verhoorder bepaalt in belangrijke mate de
gespreksonderwerpen en kan de inhoud en duur van de interactie beperken.
- Er is een extra mate van machtsuitoefening, omdat getuigen onder bepaalde
omstandigheden kunnen worden gedwongen te verklaren.
Gezamenlijk construeren.
De verhoorder helpt de getuige zijn herinneringen te reconstrueren door het stellen
van bepaalde vragen.
- Verhoorders stellen vooral open vragen en vermijden suggestie. Zij moeten ook zo
veel mogelijk relevante informatie verzamelen en het is moeilijk daarover gerichte
vragen te stellen zonder info weg te geven. Info weggeven kan problematisch zijn als
daardoor een bepaalde interpretatie aan de gebeurtenis wordt gegeven.
- Verhoorder maakt een PV van de verklaring op, waardoor hij grote invloed uitoefent
op de wijze waarop de verklaring wordt gepresenteerd.
Fasen in de totstandkoming van de verklaring.
1) Er is een waarneming die een herinnering wordt
2) Getuige geeft een bepaalde betekenis aan die herinnering (het verhaal)
3) Hierover wordt getuige bevraagd (de verklaring)
4) Het resultaat van de bevraging wordt in een PV neergelegd (de schriftelijke
verklaring)
In werkelijkheid kunnen deze fasen in elkaar overlopen. Gevaar is dat de inhoud van
de verschillende fasen kan verschillen.
Gevolgen van onjuiste wijze van verhoor.
1) Omissiefouten. Info die wel is waargenomen en onthouden, maar niet in het
verhoor naar voren is gekomen (vooral consequenties voor de volledigheid van de
verklaring, maar het kan ook de inhoud van de verklaring vervormen).
2) Commissiefouten. Info die (onbedoeld) aan de verklaring is toegevoegd, maar die
niet op eigen waarneming/herinnering berust, terwijl de getuige oprecht denkt dat
dit wel zo is.
VASTLEGGING VAN DE GETUIGENVERKLARING
2
Bewijs in Strafzaken
Bijeenkomst 3 – Bewijs in de opsporingsfase
Verslaglegging (opsporingsactiviteiten) in het
vooronderzoek
Art. 152 lid 1 Sv: van alle opsporingshandelingen wordt een PV opgemaakt.
Verslagleggen van het verloop +
resultaten van opsporingshandelingen is Het procesdossier bestaat uit het
van groot belang voor 1) de zaakdossier en het persoonsdossier.
beantwoording van art. 348 en 350 Sv en Dit dossier is van groot belang:
2) de mogelijkheid voor de rechter om de 1) Een zorgvuldig en volledig dossier
is van groot belang voor de
opsporingshandelingen op rechtmatigheid interne openbaarheid. De
te toetsen. verdachte moet weten waarop het
Procesdossier: de voor alle onderzoek tegen hem is gericht,
procesdeelnemers toegankelijke zodat hij a) zijn
verzameling van stukken die van belang verdedigingsrechten kan
is voor de strafzaak. Het bevat alle uitoefenen en b) omdat het
stukken die het OM heeft aangemerkt als humaan is hem daarover niet in
processtukken en de stukken die volgens spanning/onzekerheid te laten.
het Sv aan het dossier moeten worden Ook het slachtoffer heeft recht op
toegevoegd. Andere stukken kunnen ook informatie die hij uit het
procesdossier kan halen.
op basis van het relevantiecriterium van
2) Het dossier speelt een belangrijke
art. 149a(2) Sv. rol in de voorbereiding van de
Processtukken: art. 149a(2) Sv; alle behandeling van de strafzaak op
stukken die voor de rechter redelijkerwijs het ottz. De rechter bestudeert de
van belang kunnen zijn bij de beslissingen inhoud van het dossier
die hij op het ottz moet maken (materieel voorafgaand aan het ottz. Er
criterium, want de relevantie van de mogen nieuwe gegevens worden
inhoud van de stukken is beslissend). aangedragen op het ottz, maar
Stukken die hieronder vallen zijn: het dossier blijft de belangrijkste
- Stukken die volgens het wetboek van basis.
Strafvordering bij de processtukken dienen te worden gevoegd
- Stukken met betrekking tot de persoon van de verdachte (strafblad en
persoonsdossier).
Processtukken hoeven niet perse van papier te zijn, kunnen ook elektronisch zijn.
Partijen moeten er in ieder geval kennis van kunnen nemen, art. 137 Sv. Regels
omtrent elektronische stukken: art. 149a(3), 138e, 138f Sv.
Uitzondering op het relevantiecriterium: art. 149b Sv. De mogelijkheid om
voeging van bepaalde relevante (delen van) stukken achterwege te laten als er
daarvoor zwaarwegende belangen zijn. De OVJ mag dat volgens art. 149b Sv om
te zorgen dat art. 187 Sv gewaarborgd wordt (bescherming van een getuige).
Ook als er andere zwaarwegende belangen in het spel zijn, kan dit.
Schematisch overzicht t.z.v. het aanmerken van processtukken +
inhoud van het procesdossier.
1) Onderscheid stukken: wel en niet relevante stukken (zittingsrechter
beoordeelt de relevantie.
o Niet-relevante stukken ⇾ geen processtukken
o Wel relevante stukken ⇾ wel processtukken
2) Onderscheid relevante processtukken
o Stukken die niet onder 149b vallen ⇾ ‘normaal’ processtuk
o Stukken die wel onder 149b vallen ⇾ bij zwaarwegende belangen kan een
stuk buiten het dossier blijven
3) Onderscheid ‘normale’ processtukken
1
, Notities Onderwijsbijeenkomsten N. Limbourg
o Stuk maakt al deel uit van het procesdossier ⇾ niets aan de hand
o Stuk maakt nog geen deel uit van het procesdossier ⇾ moet gevoegd worden
Tijdens het opsporingsonderzoek is de OvJ verantwoordelijk voor de
samenstelling van de processtukken. Hij verzamelt en beoordeelt ze. Na
afronding van het opsporingsonderzoek geeft de wet niet aan wie
verantwoordelijk is voor het procesdossier. De wet schrijft ook niet voor wanneer
een stuk aan het procesdossier wordt gevoegd. Zodra er blijk is van relevantie,
wordt het stuk aan het dossier gevoegd. Dat onverwijld voegen is belangrijk voor
de verdediging; zij weet vaak enkel van een processtuk omdat de OvJ het
gevoegd heeft.
De verdachte kan op grond van art. 34(1) Sv verzoeken bepaalde
stukken aan het dossier te voegen. Het slachtoffer kan stukken aan het
dossier laten voegen die hij relevant acht, art. 51b(2) Sv.
Dubelaar. Betrouwbaar getuigenbewijs: totstandkoming en
waardering van strafrechtelijke getuigenverklaringen in
perspectief.
Getuigen leggen een verklaring af tijdens het verhoor. Hoe dat verhoor wordt
vormgegeven en het moment waarop het plaatsvindt, is belangrijk voor de inhoud
van de verklaring.
Communicatie binnen het verhoor.
Tijdens het verhoor is er institutionele communicatie (communicatie volgens vaste
patronen en interacties, die sterk door de context worden gestructureerd, zowel wat
betreft de inhoud als aard en duur).
- De professionele beroepsbeoefenaar beschikt over noodzakelijke kennis en is
geoefend in het voeren van dit type gesprekken. De gesprekspartner (getuige) zal
zich daarnaar moeten schikken.
- Dwangcommunicatie: de verhoorder bepaalt in belangrijke mate de
gespreksonderwerpen en kan de inhoud en duur van de interactie beperken.
- Er is een extra mate van machtsuitoefening, omdat getuigen onder bepaalde
omstandigheden kunnen worden gedwongen te verklaren.
Gezamenlijk construeren.
De verhoorder helpt de getuige zijn herinneringen te reconstrueren door het stellen
van bepaalde vragen.
- Verhoorders stellen vooral open vragen en vermijden suggestie. Zij moeten ook zo
veel mogelijk relevante informatie verzamelen en het is moeilijk daarover gerichte
vragen te stellen zonder info weg te geven. Info weggeven kan problematisch zijn als
daardoor een bepaalde interpretatie aan de gebeurtenis wordt gegeven.
- Verhoorder maakt een PV van de verklaring op, waardoor hij grote invloed uitoefent
op de wijze waarop de verklaring wordt gepresenteerd.
Fasen in de totstandkoming van de verklaring.
1) Er is een waarneming die een herinnering wordt
2) Getuige geeft een bepaalde betekenis aan die herinnering (het verhaal)
3) Hierover wordt getuige bevraagd (de verklaring)
4) Het resultaat van de bevraging wordt in een PV neergelegd (de schriftelijke
verklaring)
In werkelijkheid kunnen deze fasen in elkaar overlopen. Gevaar is dat de inhoud van
de verschillende fasen kan verschillen.
Gevolgen van onjuiste wijze van verhoor.
1) Omissiefouten. Info die wel is waargenomen en onthouden, maar niet in het
verhoor naar voren is gekomen (vooral consequenties voor de volledigheid van de
verklaring, maar het kan ook de inhoud van de verklaring vervormen).
2) Commissiefouten. Info die (onbedoeld) aan de verklaring is toegevoegd, maar die
niet op eigen waarneming/herinnering berust, terwijl de getuige oprecht denkt dat
dit wel zo is.
VASTLEGGING VAN DE GETUIGENVERKLARING
2
