Lerarensalarissen en het lerarentekort in het primair onderwijs in Nederland
Daan Wassens (13060767)
College of Child Development and Education, Universiteit van Amsterdam
Master Onderwijswetenschappen, Onderwijsbeleid: stelsel en sturing
Eindopdracht: Paper
X
31 oktober 2021
Aantal woorden: 2200 (geen grap haha)
, 1
Inleiding
Het lerarentekort in het primair onderwijs (po) is al vele jaren het grootste en meest urgente probleem
binnen de onderwijssector in Nederland (Slob & Van Engelshoven, 2018). De eerste waarschuwing
kwam al in 2006 van de Onderwijsraad: overheidsingrijpen was nodig om toekomstige lerarentekorten
(onder andere in het po) tegen te gaan (Onderwijsraad, 2006). Pas in 2013 kwam deze zorg meer op de
voorgrond: in het convenant Nationaal Onderwijsakkoord werd er nadrukkelijk gewezen op de
verwachte tekorten vanaf 2015 en het belang van aanhoudende inzet op de aantrekkelijkheid van het
leraarschap. Dit kon onder meer worden gerealiseerd door aantrekkelijkere arbeidsvoorwaarden op het
gebied van salarissen (Minsterie van OCW, 2013). De sector po had namelijk al langdurig te maken
met een achterblijvende cao-loonontwikkeling in vergelijking met andere (onderwijs)sectoren (SEO,
2017). Vanaf 2016 is de noodzaak om het lerarentekort aan te pakken sterk gegroeid en werd het een
hoofdthema in het landelijk onderwijsbeleid van de overheid (Van Casteren et al., 2021).
In februari 2017 heeft het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) een
landelijk beleidsplan opgesteld met daarin zes actielijnen tegen het lerarentekort. Een actielijn van
deze brede strategie is het verbeteren van salarissen en carrièreperspectief voor leraren (Ministerie
van OCW, 2018). Vanaf 2018 heeft de overheid dan ook diverse bedragen op verschillende tijdstippen
geïnvesteerd in de salarissen van leraren in het po (Van Casteren et al., 2021). De meest recente
dateert van 24 september 2021. De Tweede Kamer heeft toen ingestemd met 500 miljoen euro extra
voor de structurele verhoging van lerarensalarissen in het po. Volgens Arie Slob, demissionair
minister voor Basis- en Voortgezet Onderwijs en Media, wordt hiermee beoogd de aantrekkelijkheid
van het beroep, ten tijde van het lerarentekort, te verhogen (Slob, 2021). Om beter inzicht te krijgen in
de keuze voor deze actielijn in strijd tegen het lerarentekort, de daar uit voort komende
overheidsinvesteringen in lerarensalarissen én de werkzaamheid van deze maatregelen, is een nadere
beschouwing gewenst. De centrale vraag in deze paper luidt: Wat zijn mogelijke effecten van de
verhoging van lerarensalarissen voor het lerarentekort in het primair onderwijs?
Daan Wassens (13060767)
College of Child Development and Education, Universiteit van Amsterdam
Master Onderwijswetenschappen, Onderwijsbeleid: stelsel en sturing
Eindopdracht: Paper
X
31 oktober 2021
Aantal woorden: 2200 (geen grap haha)
, 1
Inleiding
Het lerarentekort in het primair onderwijs (po) is al vele jaren het grootste en meest urgente probleem
binnen de onderwijssector in Nederland (Slob & Van Engelshoven, 2018). De eerste waarschuwing
kwam al in 2006 van de Onderwijsraad: overheidsingrijpen was nodig om toekomstige lerarentekorten
(onder andere in het po) tegen te gaan (Onderwijsraad, 2006). Pas in 2013 kwam deze zorg meer op de
voorgrond: in het convenant Nationaal Onderwijsakkoord werd er nadrukkelijk gewezen op de
verwachte tekorten vanaf 2015 en het belang van aanhoudende inzet op de aantrekkelijkheid van het
leraarschap. Dit kon onder meer worden gerealiseerd door aantrekkelijkere arbeidsvoorwaarden op het
gebied van salarissen (Minsterie van OCW, 2013). De sector po had namelijk al langdurig te maken
met een achterblijvende cao-loonontwikkeling in vergelijking met andere (onderwijs)sectoren (SEO,
2017). Vanaf 2016 is de noodzaak om het lerarentekort aan te pakken sterk gegroeid en werd het een
hoofdthema in het landelijk onderwijsbeleid van de overheid (Van Casteren et al., 2021).
In februari 2017 heeft het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) een
landelijk beleidsplan opgesteld met daarin zes actielijnen tegen het lerarentekort. Een actielijn van
deze brede strategie is het verbeteren van salarissen en carrièreperspectief voor leraren (Ministerie
van OCW, 2018). Vanaf 2018 heeft de overheid dan ook diverse bedragen op verschillende tijdstippen
geïnvesteerd in de salarissen van leraren in het po (Van Casteren et al., 2021). De meest recente
dateert van 24 september 2021. De Tweede Kamer heeft toen ingestemd met 500 miljoen euro extra
voor de structurele verhoging van lerarensalarissen in het po. Volgens Arie Slob, demissionair
minister voor Basis- en Voortgezet Onderwijs en Media, wordt hiermee beoogd de aantrekkelijkheid
van het beroep, ten tijde van het lerarentekort, te verhogen (Slob, 2021). Om beter inzicht te krijgen in
de keuze voor deze actielijn in strijd tegen het lerarentekort, de daar uit voort komende
overheidsinvesteringen in lerarensalarissen én de werkzaamheid van deze maatregelen, is een nadere
beschouwing gewenst. De centrale vraag in deze paper luidt: Wat zijn mogelijke effecten van de
verhoging van lerarensalarissen voor het lerarentekort in het primair onderwijs?
