Hoofdstuk 20. Infectieziekten
Bacteriën
Het zijn eencellige organismen met een celwand. Ze kunnen vermenigvuldigen voor
te delen namelijk exponentieel: 1-2-4-8-16-32. Sommige soorten bacteriën zijn voor
de mens schadelijk ziekteverwekkend (=pathogeen). Bacteriën kunnen schadelijk zijn
voor de gastheer:
- Ze ontdekken voedingsstoffen aan hun gastheer.
- Produceren afvalstoffen (soms giftig =toxinen) -> koorts en koude rillingen
(pyrogenen).
Groepindeling
1. Kokken (bolvormig)
o Stafylokokken
o Streptokokken
o Pneumokokken
o Gonokokken
2. Bacillen (staafvormig)
o Colibacillen
o Tyfusbacillen
o Difteriebacillen
o Tuberkelbacillen
3. Spirocheten (spiraalvormig)
Antibacteriële middelen
Antibiotica werken tegen infectieziekten die veroorzaakt worden voor bacteriën en/-of
ter voorkoming (= preventie) van infecties.
Werkingsmechanisme
- Bactericide = bacteriedodend
- Bacteriostatisch = bacteriegroei remmend
Werkingsgebied
- Smalspectrum = tegen een beperkt aantal soorten bacteriën werkzaam.
- Breedspectrum = tegen veel soorten bacteriën werkzaam.
Resistentie
Als een bacterie ongevoelig is voor een antibacterieel middel. Het is belangrijk dat de
kuur volledig hoog gedoseerd, zodat alle bacteriën worden vernietigd. Ook kunnen
bacteriën ongevoelig worden voor geneesmiddelen uit dezelfde antibacteriële groep
(= kruisresistentie).
Bijwerkingen
- Overgevoeligheid (= sensibilisatie)
o Meestal voor alle geneesmiddelen uit een bepaalde groep (=
kruisovergevoeligheid)
- Diarree
, - Verminderde betrouwbaarheid anticonceptiepil (binnen 3-4 uur braken en/-of
diarree)
Gebruiksinstructies
- Juiste inname van het geneesmiddel.
- De eerste dag van de kuur en de wijze van inname.
- Per geneesmiddel/situatie verschillen het gebruiksadvies.
- De mogelijke bijwerkingen
Kuur afmaken
Nadat de klachten verdwenen zijn, nog 3-5 dagen worden gebruikt (= kuur)
Een kuur moet geheel worden afgemaakt, ook al voelt iemand zich na 2-3 dagen
stukken beter. Dit wordt gedaan om de sterkste bacteriën te laten verdwijnen. Bij
korttijdig stoppen blijven de sterkste bacterie -> vermenigvuldigen -> ernstige
infecties. Ook kunnen er resistentie ontstaan.
Goede bloedspiegel
Het is belangrijk om het regelmatig over de dag in te nemen.
- 08:00 – 15:00 – 23:00 uur (niet tijdens de maaltijden)
- 08:00 – 12:00 – 18:00 uur (bij maaltijden)
Soms moeten antibiotica op de lage maag worden ingenomen, worden dan
aangetast voor maagzuur en/-of complexe verbindingsvormen met het voedsel =>
verminderde werkzaamheden.
Contra-indicatie
Overgevoeligheid
Penicillines
Bactericide (= bacteriedodend) werking en breed -en smalspectrum. Bijwerkingen
zijn er nauwelijks, maar (allergische) huidreactie kan. Ook in hoge doseringen kan
diarree voorkomen, dit verdwijnt na de kuur.
Preparaten penicillines
Amoxicilline Feneticilline (Broxil ®)
Amoxicilline/clavulaanzuur Fenoxymethylpenicilline
(Augmentin ®) Flucloxacilline (Floxapen ®)
Benzylpenicilline (Penidural ®) Piperacilline
Tetracyclines
Bacteriostatische (= bacteriegroei remmend) met breedspectrum. Bijwerkingen zijn
misselijkheid, diarree en/-of overgevoeligheid voor zonlicht (tijdens de kuur en 14
dagen daarna niet onder de zonnebank en/-of in de felle zon sneller verbranden =>
huidreacties).
Contra-indicatie
- Zwangerschap => ongewenste - Borstvoeding
werking op het ongeboren kind - Kinderen <8 jaar
(bijv. tandverkleuring of
verminderde skelet groei.
Bacteriën
Het zijn eencellige organismen met een celwand. Ze kunnen vermenigvuldigen voor
te delen namelijk exponentieel: 1-2-4-8-16-32. Sommige soorten bacteriën zijn voor
de mens schadelijk ziekteverwekkend (=pathogeen). Bacteriën kunnen schadelijk zijn
voor de gastheer:
- Ze ontdekken voedingsstoffen aan hun gastheer.
- Produceren afvalstoffen (soms giftig =toxinen) -> koorts en koude rillingen
(pyrogenen).
Groepindeling
1. Kokken (bolvormig)
o Stafylokokken
o Streptokokken
o Pneumokokken
o Gonokokken
2. Bacillen (staafvormig)
o Colibacillen
o Tyfusbacillen
o Difteriebacillen
o Tuberkelbacillen
3. Spirocheten (spiraalvormig)
Antibacteriële middelen
Antibiotica werken tegen infectieziekten die veroorzaakt worden voor bacteriën en/-of
ter voorkoming (= preventie) van infecties.
Werkingsmechanisme
- Bactericide = bacteriedodend
- Bacteriostatisch = bacteriegroei remmend
Werkingsgebied
- Smalspectrum = tegen een beperkt aantal soorten bacteriën werkzaam.
- Breedspectrum = tegen veel soorten bacteriën werkzaam.
Resistentie
Als een bacterie ongevoelig is voor een antibacterieel middel. Het is belangrijk dat de
kuur volledig hoog gedoseerd, zodat alle bacteriën worden vernietigd. Ook kunnen
bacteriën ongevoelig worden voor geneesmiddelen uit dezelfde antibacteriële groep
(= kruisresistentie).
Bijwerkingen
- Overgevoeligheid (= sensibilisatie)
o Meestal voor alle geneesmiddelen uit een bepaalde groep (=
kruisovergevoeligheid)
- Diarree
, - Verminderde betrouwbaarheid anticonceptiepil (binnen 3-4 uur braken en/-of
diarree)
Gebruiksinstructies
- Juiste inname van het geneesmiddel.
- De eerste dag van de kuur en de wijze van inname.
- Per geneesmiddel/situatie verschillen het gebruiksadvies.
- De mogelijke bijwerkingen
Kuur afmaken
Nadat de klachten verdwenen zijn, nog 3-5 dagen worden gebruikt (= kuur)
Een kuur moet geheel worden afgemaakt, ook al voelt iemand zich na 2-3 dagen
stukken beter. Dit wordt gedaan om de sterkste bacteriën te laten verdwijnen. Bij
korttijdig stoppen blijven de sterkste bacterie -> vermenigvuldigen -> ernstige
infecties. Ook kunnen er resistentie ontstaan.
Goede bloedspiegel
Het is belangrijk om het regelmatig over de dag in te nemen.
- 08:00 – 15:00 – 23:00 uur (niet tijdens de maaltijden)
- 08:00 – 12:00 – 18:00 uur (bij maaltijden)
Soms moeten antibiotica op de lage maag worden ingenomen, worden dan
aangetast voor maagzuur en/-of complexe verbindingsvormen met het voedsel =>
verminderde werkzaamheden.
Contra-indicatie
Overgevoeligheid
Penicillines
Bactericide (= bacteriedodend) werking en breed -en smalspectrum. Bijwerkingen
zijn er nauwelijks, maar (allergische) huidreactie kan. Ook in hoge doseringen kan
diarree voorkomen, dit verdwijnt na de kuur.
Preparaten penicillines
Amoxicilline Feneticilline (Broxil ®)
Amoxicilline/clavulaanzuur Fenoxymethylpenicilline
(Augmentin ®) Flucloxacilline (Floxapen ®)
Benzylpenicilline (Penidural ®) Piperacilline
Tetracyclines
Bacteriostatische (= bacteriegroei remmend) met breedspectrum. Bijwerkingen zijn
misselijkheid, diarree en/-of overgevoeligheid voor zonlicht (tijdens de kuur en 14
dagen daarna niet onder de zonnebank en/-of in de felle zon sneller verbranden =>
huidreacties).
Contra-indicatie
- Zwangerschap => ongewenste - Borstvoeding
werking op het ongeboren kind - Kinderen <8 jaar
(bijv. tandverkleuring of
verminderde skelet groei.
