Neuropsychologie
Hoorcollege 1
Het autonome zenuwstelsel is een stelsel waar je niet bewust over nadenkt. Het autonome
zenuwstelsel is verdeeld in 2 delen:
• Sympathische zenuwstelsel: stimuleert je lichaam voor een reactie. Dit wordt gedaan door
craniale zenuwen (zenuwen die direct vanuit je hersenen en of hersenstam komen)
→ Fight-flight response
• Parasympatische zenuwstelsel: brengt je lichaam terug naar haar rustpositie. Dit wordt
gedaan door spinale zenuwen (zenuwen die direct vanuit je ruggenmerg komen)
De hersenstam:
De reticulaire formatie heeft haar naam te danken aan het feit dat in dit gebied heel veel
hersengebieden liggen. Doordat er zoveel hersengebieden liggen wordt dit ook wel gezien als een
spinnenweb waarin allemaal vliegen (hersengebieden) liggen. Het Latijnse woord voor spinnenweb
is reticulum
De hersenstam regelt de belangrijkste functies die men nodig heeft om te leven, denk aan:
lichaamstemperatuur, hartslag, ademhaling, bloeddruk, spijsvertering, oogbewegingen, plassen,
horen, proeven, kauwen en slikken en het voelen van beweging en zwaartekracht. De meeste
craniale zenuwen bevinden zich ook in de hersenstam
Uit casestudies blijkt dat wanneer er een grote bloeding is in de hersenen, komt er een grote druk
te staan op de hersenen. Wanneer deze druk niet wordt weggenomen, d.m.v. de schedel tijdelijk
“optillen”, komt er te veel druk te staan op de hersenstam wat resulteert in het overlijden van deze
persoon
De 2 hersenhelften (hemisferen) zijn met elkaar verbonden door de hersenbrug (corpus
callosum). De laterale kant (zijkant) van de hersenen bestaat voor een groot deel uit grijze stof
(hersengebieden), maar bevat ook enige witte stof (communicatie van zenuwcellen, verbindingen).
De mediale kant van de hersenen (midden) bevat voor een groot deel witte stof, maar bevat ook
enige grijze stof. De witte stof is wit van kleur vanwege de myelineschedes die de axonen bedekt
,Het cerebellum wordt ook wel de kleine
hersenen genoemd. Deze bevat zowel grijze als
witte stof. De buitenste laag van de hersenen
wordt ook wel de cortex genoemd
(voornamelijk grijze stof, lateraal). Wanneer we
deze buitenste laag verwijderen liggen hier veel
hersengebieden (grijze stof). Dit wordt ook wel
de subcortex genoemd, onder de cortex en dus
dieper in het brein. In de cortex bevinden zich
de hogere orde cognitieve functies of
emotionele functies, zoals spraak of wiskunde,
etc. De subcortex draagt bij aan deze cognitieve functies, maar hebben ook basisfuncties die
gerelateerd zijn aan deze hogere orde cognitieve functies. Hierdoor is het dus vooral klinisch gezien
belangrijk om te weten of er bij de patiënt schade is die gelokaliseerd is in de cortex of subcortex
Benamingen van verschillende soorten kijkpunten:
• Lateraal, de zijkant
• Mediaal, de binnenkant (midden)
• Ipsilateraal, aan dezelfde kant
• Contralateraal, naar de andere kant
• Ventraal, de onder/onderkant
• Dorsaal, de boven/bovenkant
• Anterior, de voorkant
• Posterior, de achterkant
Axonvezels verbinden de kwabben met elkaar en creëren zo dus pathways tussen de kwabben. De
gebieden in de cortex worden door arcuate fibers (boogvormige vezels) verbonden zodat deze met
elkaar kunnen communiceren)
,Doorbloeding van de hersenen:
Er zijn 3 hoofdslagaders in het brein:
• Anterior cerebrale slagader: Levert zuurstof aan de voorkant van het brein, in het midden
(mediaal)
• Middelste cerebrale slagader: Levert meer bloed (zuurstof) aan de buitenkant (lateraal)
van de hersenen. 70% van de mensen die een beroerte gehad hebben dit gehad in dit gebied.
Dit komt doordat deze slagaders een heel groot gebied van de hersenen voorzien van
zuurstof → handen, armen en gezicht
• Posterior cerebrale slagader: levert zuurstof aan de achterkant van het brein, met name
de onderkant (ventraal) → benen
, Executieve functies zijn (ook wel de hogere orde cognitieve functies):
• Plannen
• Working memory
• Attentie
• Impulscontrole
Kickboxen is zeer schadelijk voor je brein. Het is namelijk zo dat wanneer
men een klap krijgt je hoofd draait en dus ook je hersenen. Hierdoor
worden de connecties (witte stof) uitgerekt en worden de verbindingen
dunner en vindt er minder transmissie plaats
Een intracerebrale haematoma is een bloeding in het brein (grote hersenen/ cerebrum). Dit wordt
veroorzaakt door een aneurysma in een bloedvat in de hersenen, een verzwakte wand van een
bloedvat die dus heel dun is en zwak (een zwakke plek). Bij een ischemia is een tekort aan bloed
in de hersenen
In het brein zelf doet het geen pijn, hier kan ook rustig in gesneden worden. Waar zich wel pijn
kan bevinden in de bloedvaten wanneer er teveel druk op komt te staan. Denk aan de case-studie
van een jongen die binnenkwam met een enorme hoofdpijn en leed aan een tetraparesis, een
verlamming van de ledematen (benen en armen).
Wanneer men een zware klap tegen het
hoofd krijgt heb je de plek waar er
schade is aan de kant waar de klap
direct vandaan komt, dit wordt de coup
genoemd. Daarnaast heb je diagonaal
aan de kant van de directe kant ook nog
de plek waar er druk op komt te staan
door deze klap (aan de andere kant), dit
wordt de countercoup genoemd
De amygdala en de hippocampus liggen in de temporale
kwab (aan de anterior kant van de temporale kwab):
• Amygdala: emoties → subcorticaal
• Hippocampus: geheugen → corticaal
Hoorcollege 1
Het autonome zenuwstelsel is een stelsel waar je niet bewust over nadenkt. Het autonome
zenuwstelsel is verdeeld in 2 delen:
• Sympathische zenuwstelsel: stimuleert je lichaam voor een reactie. Dit wordt gedaan door
craniale zenuwen (zenuwen die direct vanuit je hersenen en of hersenstam komen)
→ Fight-flight response
• Parasympatische zenuwstelsel: brengt je lichaam terug naar haar rustpositie. Dit wordt
gedaan door spinale zenuwen (zenuwen die direct vanuit je ruggenmerg komen)
De hersenstam:
De reticulaire formatie heeft haar naam te danken aan het feit dat in dit gebied heel veel
hersengebieden liggen. Doordat er zoveel hersengebieden liggen wordt dit ook wel gezien als een
spinnenweb waarin allemaal vliegen (hersengebieden) liggen. Het Latijnse woord voor spinnenweb
is reticulum
De hersenstam regelt de belangrijkste functies die men nodig heeft om te leven, denk aan:
lichaamstemperatuur, hartslag, ademhaling, bloeddruk, spijsvertering, oogbewegingen, plassen,
horen, proeven, kauwen en slikken en het voelen van beweging en zwaartekracht. De meeste
craniale zenuwen bevinden zich ook in de hersenstam
Uit casestudies blijkt dat wanneer er een grote bloeding is in de hersenen, komt er een grote druk
te staan op de hersenen. Wanneer deze druk niet wordt weggenomen, d.m.v. de schedel tijdelijk
“optillen”, komt er te veel druk te staan op de hersenstam wat resulteert in het overlijden van deze
persoon
De 2 hersenhelften (hemisferen) zijn met elkaar verbonden door de hersenbrug (corpus
callosum). De laterale kant (zijkant) van de hersenen bestaat voor een groot deel uit grijze stof
(hersengebieden), maar bevat ook enige witte stof (communicatie van zenuwcellen, verbindingen).
De mediale kant van de hersenen (midden) bevat voor een groot deel witte stof, maar bevat ook
enige grijze stof. De witte stof is wit van kleur vanwege de myelineschedes die de axonen bedekt
,Het cerebellum wordt ook wel de kleine
hersenen genoemd. Deze bevat zowel grijze als
witte stof. De buitenste laag van de hersenen
wordt ook wel de cortex genoemd
(voornamelijk grijze stof, lateraal). Wanneer we
deze buitenste laag verwijderen liggen hier veel
hersengebieden (grijze stof). Dit wordt ook wel
de subcortex genoemd, onder de cortex en dus
dieper in het brein. In de cortex bevinden zich
de hogere orde cognitieve functies of
emotionele functies, zoals spraak of wiskunde,
etc. De subcortex draagt bij aan deze cognitieve functies, maar hebben ook basisfuncties die
gerelateerd zijn aan deze hogere orde cognitieve functies. Hierdoor is het dus vooral klinisch gezien
belangrijk om te weten of er bij de patiënt schade is die gelokaliseerd is in de cortex of subcortex
Benamingen van verschillende soorten kijkpunten:
• Lateraal, de zijkant
• Mediaal, de binnenkant (midden)
• Ipsilateraal, aan dezelfde kant
• Contralateraal, naar de andere kant
• Ventraal, de onder/onderkant
• Dorsaal, de boven/bovenkant
• Anterior, de voorkant
• Posterior, de achterkant
Axonvezels verbinden de kwabben met elkaar en creëren zo dus pathways tussen de kwabben. De
gebieden in de cortex worden door arcuate fibers (boogvormige vezels) verbonden zodat deze met
elkaar kunnen communiceren)
,Doorbloeding van de hersenen:
Er zijn 3 hoofdslagaders in het brein:
• Anterior cerebrale slagader: Levert zuurstof aan de voorkant van het brein, in het midden
(mediaal)
• Middelste cerebrale slagader: Levert meer bloed (zuurstof) aan de buitenkant (lateraal)
van de hersenen. 70% van de mensen die een beroerte gehad hebben dit gehad in dit gebied.
Dit komt doordat deze slagaders een heel groot gebied van de hersenen voorzien van
zuurstof → handen, armen en gezicht
• Posterior cerebrale slagader: levert zuurstof aan de achterkant van het brein, met name
de onderkant (ventraal) → benen
, Executieve functies zijn (ook wel de hogere orde cognitieve functies):
• Plannen
• Working memory
• Attentie
• Impulscontrole
Kickboxen is zeer schadelijk voor je brein. Het is namelijk zo dat wanneer
men een klap krijgt je hoofd draait en dus ook je hersenen. Hierdoor
worden de connecties (witte stof) uitgerekt en worden de verbindingen
dunner en vindt er minder transmissie plaats
Een intracerebrale haematoma is een bloeding in het brein (grote hersenen/ cerebrum). Dit wordt
veroorzaakt door een aneurysma in een bloedvat in de hersenen, een verzwakte wand van een
bloedvat die dus heel dun is en zwak (een zwakke plek). Bij een ischemia is een tekort aan bloed
in de hersenen
In het brein zelf doet het geen pijn, hier kan ook rustig in gesneden worden. Waar zich wel pijn
kan bevinden in de bloedvaten wanneer er teveel druk op komt te staan. Denk aan de case-studie
van een jongen die binnenkwam met een enorme hoofdpijn en leed aan een tetraparesis, een
verlamming van de ledematen (benen en armen).
Wanneer men een zware klap tegen het
hoofd krijgt heb je de plek waar er
schade is aan de kant waar de klap
direct vandaan komt, dit wordt de coup
genoemd. Daarnaast heb je diagonaal
aan de kant van de directe kant ook nog
de plek waar er druk op komt te staan
door deze klap (aan de andere kant), dit
wordt de countercoup genoemd
De amygdala en de hippocampus liggen in de temporale
kwab (aan de anterior kant van de temporale kwab):
• Amygdala: emoties → subcorticaal
• Hippocampus: geheugen → corticaal
