VERKLARINGSMODELLEN
Les 1, 11 november 2014
16.30-18.30 uur
Verklaringsmodellen voor probleemgedrag
college 1: inleiding en terugblik
OPDRACHT
Overleg in groepjes van 2-3 personen:
- Wat is eigenlijk probleemgedrag? Hoe zou je dat kunnen omschrijven?
- Wat zijn verklaringsmodellen?
Is het wel daadwerkelijke probleemgedrag? Hoe kunnen we dat gedrag
verklaren?
Discussiepunten: probleemgedrag
- Hinderlijk voor jezelf – hinderlijk voor omgeving
- Zichtbaar – onzichtbaar ene moment kan een leerling heel lief zijn, maar achter
je om heel anders
reageren over jou
- Subjectief – objectief Wat voor mij probleemgedrag is, kan voor een ander geen
probleemgedrag
zijn.
- Bruikbare term – stigmatiserende term ‘Ohja die ADHD-er’ = stigmatiserende
term, want je bent
meer dan dei ADHD-er. ‘Iemand die veel aandacht
vraagt, niet
erg makkelijk om mee te werken, maar dat vind ik wel
leuk!’ = bruik-
bare term
Kijk naar: frequentie, duur, omvang, gevolgen
Ongeschikt in definitie Probleemgedrag
- Abnormaal wijkt van de groep af. Soms is dit goed
- Onaangepast soms is dit goed. Jongen uit een jeugdinrichting die
buiten komt
en niet meer wist wat hij moest doen.. onjuist
aangepast.
,Geschikt in definitie?
Psychisch ongezond gedrag?
maar: bijna iedereen is wel eens psychisch ongezond: gestressed, down
v/d Ploeg probleemgedrag wanneer:
- ontbreken van sociale relaties
- ontbreken van eigen identiteit
- onvermogen om problemen zelf op te lossen
- verstoorde waarneming realiteit mensen kunnen je ook gewoon aankijken,
zonder dat ze
iets van je moeten
Hierdoor: lijden, disfunctioneren, overschrijden normen,
onvoorspelbaar/onbegrijpelijk
gedrag.
- ‘We spreken (bij kinderen) van probleemgedrag als ouders, leerkrachten en
andere personen dit gedrag beschouwen als strijdig met de door hen en de
samenleving gehanteerde normen en regels en/of wanneer deskundigen dit
gedrag als problematisch beoordelen op basis van valide kenmerken inzake
psychische (on)gezondheid’.
Wat is een verklaringsmodel
Model: middel om oorzaken van ontstaan stoornis in beeld te krijgen.
Geeft aanknopingspunten voor behandeling (Let wel: SPH’er stelt geen
diagnose!)
Voorbeeld hiernaast: Basis aannamen
|
uitlokkende gebeurtenis
Dit model is sterk cognitief: geen plek voor: |
- sociale contacten activering basis aanname
- genetische factoren |
- lichamelijke gezondheid depressief makende
gedachten-
|
depressieve symtpomen-
HOEF JE NIET TE KUNNEN TOEPASSEN!!! |
lichaam, emotie, motivatie,
cognitie, gedrag
,Doelen cursus:
- De student weet wat er onder probleemgedrag algemeen gezien verstaat wordt
en wat hij zij onder probleemgedrag verstaat
- De student kan gedrag verklaren vanuit veel gebruikte verklaringsmodellen
- De student is in staat om stoornissen en gedrag in een perspectief (context) te
plaatsen
- De student is in staat om de persoon los te zien van het gedrag / de stoornis
ALLES IS NIET ALTIJD PROBLEEMGEDRAG, OPSTANDIG ZIJN KAN OOK BETEKENEN
GRENZEN AANGEVEN. DIT PAST VAAK NIET IN HET BEELD VAN NORMEN EN
WAARDEN VAN DE HULPVERLENER
Van hier naar doel 7 werkvolleges
Week A: Inleiding probleemgedrag en verklaringsmodellen
Week B: Psychologische modellen
Week C: Biologische modellen
Week D: Dynamische stress-kwetsbaarheidsmodel
Week E: Meervoudig risicomodel
Week F: Integraal biopsychosociaal model
Week G: Overzicht en integratie
Probeer ook in ‘hokjes’ te leren!!!
Stroming Visie Oplossingen
Psychoanalytisch Onbewuste, onverwerkte Bewustwording
problemen
Gedragscognitief Systeem: input, Herprogrammeren
gedachte, output
Cliëntgericht Mens bezig energieke Belemmeringen bij kern
kern: verstoord weghalen
Lichaamsgericht Psychische klachten Pak lichamelijke kant aan
verbonden met
lichamelijk
Systeem Klacht ontstaat in sociaal Evenwicht systeem
netwerk herstellen
, Oplossingsgericht Er bestaat niet 1 Gebruik wat werkt
waarheid
VERKLARINGSMODELLEN
les 2 18-11-2014
16.30-18.20
‘Psychologische modellen’
Psychodynamisch model
versimpeld model:
Defensie (es): onverwerkte trauma’s, afweermechanismen, onderdrukte
behoeftes
Buitenwereld Uitvoerend (ego): zorgt voor bewust handelen bij taken
Aanpassing (superego): geboden en verboden uit de omgeving, geweten
Psychische problemen vooral veroorzaakt door onverwachte zaken uit het
verleden
Casus
Deze casus gaat over Denise Winters. Ze is een vrouw van 19 jaar uit Friesland.
Ze is enkele maanden gelden vrijwillig opgenomen op een gesloten afdeling van
een GGZ instelling
voorgeschiedenis In het gezin waar Denise groot geworden werd erg weinig
gepraat. Haar vader werkte als hoogleraar bedrijfskunde aan een universiteit.
Haar moeder heeft ook gestudeerd maar is toen ze zwanger werd van Denise
gestopt met werken. Zij en haar man vonden dat dat het beste was voor de
kinderen. Denises moeder was altijd erg zorgzaam. Denise had een drie jaar
jonger broertje maar deze is toen zij acht jaar was overleden aan leukemie. Ze
kan zich op de begrafenis na weinig herinneren.
Denise had in haar jeugd weinig vrienden, ze zat vaak alleen op haar kamer te
leren. Als ze een laag cijfer haalde op school was ze altijd dagen van slag. Ze
sliep dan slecht en moest veel vaker huilen dan normaal. Ze is op school veel
gepest omdat haar leeftijdsgenoten haar een ‘nerd’ vonden.
Tussen de middag en na schooltijd deed Denise altijd spelletjes met haar moeder,
voordat ze ging leren. Tijdens de spelletjes werd er weinig gesproken. Denise zag
Les 1, 11 november 2014
16.30-18.30 uur
Verklaringsmodellen voor probleemgedrag
college 1: inleiding en terugblik
OPDRACHT
Overleg in groepjes van 2-3 personen:
- Wat is eigenlijk probleemgedrag? Hoe zou je dat kunnen omschrijven?
- Wat zijn verklaringsmodellen?
Is het wel daadwerkelijke probleemgedrag? Hoe kunnen we dat gedrag
verklaren?
Discussiepunten: probleemgedrag
- Hinderlijk voor jezelf – hinderlijk voor omgeving
- Zichtbaar – onzichtbaar ene moment kan een leerling heel lief zijn, maar achter
je om heel anders
reageren over jou
- Subjectief – objectief Wat voor mij probleemgedrag is, kan voor een ander geen
probleemgedrag
zijn.
- Bruikbare term – stigmatiserende term ‘Ohja die ADHD-er’ = stigmatiserende
term, want je bent
meer dan dei ADHD-er. ‘Iemand die veel aandacht
vraagt, niet
erg makkelijk om mee te werken, maar dat vind ik wel
leuk!’ = bruik-
bare term
Kijk naar: frequentie, duur, omvang, gevolgen
Ongeschikt in definitie Probleemgedrag
- Abnormaal wijkt van de groep af. Soms is dit goed
- Onaangepast soms is dit goed. Jongen uit een jeugdinrichting die
buiten komt
en niet meer wist wat hij moest doen.. onjuist
aangepast.
,Geschikt in definitie?
Psychisch ongezond gedrag?
maar: bijna iedereen is wel eens psychisch ongezond: gestressed, down
v/d Ploeg probleemgedrag wanneer:
- ontbreken van sociale relaties
- ontbreken van eigen identiteit
- onvermogen om problemen zelf op te lossen
- verstoorde waarneming realiteit mensen kunnen je ook gewoon aankijken,
zonder dat ze
iets van je moeten
Hierdoor: lijden, disfunctioneren, overschrijden normen,
onvoorspelbaar/onbegrijpelijk
gedrag.
- ‘We spreken (bij kinderen) van probleemgedrag als ouders, leerkrachten en
andere personen dit gedrag beschouwen als strijdig met de door hen en de
samenleving gehanteerde normen en regels en/of wanneer deskundigen dit
gedrag als problematisch beoordelen op basis van valide kenmerken inzake
psychische (on)gezondheid’.
Wat is een verklaringsmodel
Model: middel om oorzaken van ontstaan stoornis in beeld te krijgen.
Geeft aanknopingspunten voor behandeling (Let wel: SPH’er stelt geen
diagnose!)
Voorbeeld hiernaast: Basis aannamen
|
uitlokkende gebeurtenis
Dit model is sterk cognitief: geen plek voor: |
- sociale contacten activering basis aanname
- genetische factoren |
- lichamelijke gezondheid depressief makende
gedachten-
|
depressieve symtpomen-
HOEF JE NIET TE KUNNEN TOEPASSEN!!! |
lichaam, emotie, motivatie,
cognitie, gedrag
,Doelen cursus:
- De student weet wat er onder probleemgedrag algemeen gezien verstaat wordt
en wat hij zij onder probleemgedrag verstaat
- De student kan gedrag verklaren vanuit veel gebruikte verklaringsmodellen
- De student is in staat om stoornissen en gedrag in een perspectief (context) te
plaatsen
- De student is in staat om de persoon los te zien van het gedrag / de stoornis
ALLES IS NIET ALTIJD PROBLEEMGEDRAG, OPSTANDIG ZIJN KAN OOK BETEKENEN
GRENZEN AANGEVEN. DIT PAST VAAK NIET IN HET BEELD VAN NORMEN EN
WAARDEN VAN DE HULPVERLENER
Van hier naar doel 7 werkvolleges
Week A: Inleiding probleemgedrag en verklaringsmodellen
Week B: Psychologische modellen
Week C: Biologische modellen
Week D: Dynamische stress-kwetsbaarheidsmodel
Week E: Meervoudig risicomodel
Week F: Integraal biopsychosociaal model
Week G: Overzicht en integratie
Probeer ook in ‘hokjes’ te leren!!!
Stroming Visie Oplossingen
Psychoanalytisch Onbewuste, onverwerkte Bewustwording
problemen
Gedragscognitief Systeem: input, Herprogrammeren
gedachte, output
Cliëntgericht Mens bezig energieke Belemmeringen bij kern
kern: verstoord weghalen
Lichaamsgericht Psychische klachten Pak lichamelijke kant aan
verbonden met
lichamelijk
Systeem Klacht ontstaat in sociaal Evenwicht systeem
netwerk herstellen
, Oplossingsgericht Er bestaat niet 1 Gebruik wat werkt
waarheid
VERKLARINGSMODELLEN
les 2 18-11-2014
16.30-18.20
‘Psychologische modellen’
Psychodynamisch model
versimpeld model:
Defensie (es): onverwerkte trauma’s, afweermechanismen, onderdrukte
behoeftes
Buitenwereld Uitvoerend (ego): zorgt voor bewust handelen bij taken
Aanpassing (superego): geboden en verboden uit de omgeving, geweten
Psychische problemen vooral veroorzaakt door onverwachte zaken uit het
verleden
Casus
Deze casus gaat over Denise Winters. Ze is een vrouw van 19 jaar uit Friesland.
Ze is enkele maanden gelden vrijwillig opgenomen op een gesloten afdeling van
een GGZ instelling
voorgeschiedenis In het gezin waar Denise groot geworden werd erg weinig
gepraat. Haar vader werkte als hoogleraar bedrijfskunde aan een universiteit.
Haar moeder heeft ook gestudeerd maar is toen ze zwanger werd van Denise
gestopt met werken. Zij en haar man vonden dat dat het beste was voor de
kinderen. Denises moeder was altijd erg zorgzaam. Denise had een drie jaar
jonger broertje maar deze is toen zij acht jaar was overleden aan leukemie. Ze
kan zich op de begrafenis na weinig herinneren.
Denise had in haar jeugd weinig vrienden, ze zat vaak alleen op haar kamer te
leren. Als ze een laag cijfer haalde op school was ze altijd dagen van slag. Ze
sliep dan slecht en moest veel vaker huilen dan normaal. Ze is op school veel
gepest omdat haar leeftijdsgenoten haar een ‘nerd’ vonden.
Tussen de middag en na schooltijd deed Denise altijd spelletjes met haar moeder,
voordat ze ging leren. Tijdens de spelletjes werd er weinig gesproken. Denise zag
