Inleiding II, Hoorcollege 2.
Late middeleeuwen en vroege Italiaanse Renaissance
‘Het Kunstwonder van de Bourgondische
Nederlanden’
1400 - 1500
Nog weinig relatie met Italië, maar wel een ontwikkeling van kunst in de Nederlanden!
Begin Huis van Bourgondië in 1363
Wat zijn de Bourgondische Nederlanden?
Het begon allemaal bij de Franse koning Jean le Bon:
Bourgondië was een groot gebied in Oost-Frankrijk:
Koning Jean le Bon, gaf dit gebied in 1363 aan zijn 4e zoon Philips: niet om het even te
beheren, maar voor zijn zoon Philips om hier eigen dynastie te stichten.
6 jaar later in 1369 trouwde Philips van Bourgondië met Margaretha van Male.
Margaretha kwam met bagage: zij was namelijk was het enige kind (en dus erfdochter)
van Lodewijk graaf van Vlaanderen. Ook had zij het vrijgraafschap Bourgondië geërfd uit
een eerder huwelijk (douaririère = weduwe van een adellijke heer).
Via Margaretha kwam Vlaanderen (en dus dus gebiedjes van vrijgraafschap Borgondië)
dus ook bij het rijk van Philips te horen:
,Met dit huwelijk, was Philips de Stoute nu Hertog van Bourgondië en graaf-gemaal
van Vlaanderen, Artesië, en het vrijgraafschap Bourgondië
Dus met dit huwelijk werd Vlaanderen (super rijk gebied) verbonden aan het huis
van Bourgondië. Dit rijk van het huis van Bourgondië werd een nevenlijn met het
Franse Koningshuis.
Dit rijk was dus een nevenlijn tussen het huis van Bourgondië en het huis van
Valois.
Het echtpaar ging wonen in Dijon, in Palais des ducs de Bourgogne.
Deze paleistoren (gebouwd door Philips de Stoute
en deze Margaretha) is een van de nog weinig
overgebleven elementen van dit echtpaar:
Maar nog veel belangrijker, zij stichtte:
Chartreuse de Champmol.
, Chartreuse de Champmol
& belangrijke kunstwerken en veel Nederlandse kunstenaars die
hiermee te maken hebben gehad
Het echtpaar stichtte in 1377 een groot kloostercomplex:
Een Chartreuse = een kartuizer-klooster (een van de velen monnikenordes met leuke
huisjes op het platteland): zij waren de monniken die moesten bidden voor de zielenheil
van het echtbaar (Philips en Margaretha): want zij wilden hier begraven worden.
Dit is een bijzonder gebouw omdat hier prachtige beeldhouwkunst en kunst van nu
beroemde 14e-eeuwse Nederlandse kunstenaar bewaard zijn gebleven. Er is maar
weinig kunst uit de 14e uit de Nederlanden bewaard gebleven, en daarom is dit een
belangrijke plek met belangrijke kunst.
Het gebouw:
Door de Franse revolutie zijn er wel dingen geplunderd… maar er zijn zeker dingen
overgebleven.
Een belangrijk element is de put:
, DE PUT
Internationale gotiek
In midden op dat grote veld van dit enorme kloostercomplex hebben ze een put laten
maken en decoreren. (veel later in 1600-1700 ergens werd hieromheen huisje gebouwd
om put goed te beschermen:
Dit is de zogeheten Mozesput:
Malle 6 kanten van put is een profeet uitgebeeld.
Deze decoraties zijn gemaakt in de jaren rond 1400 (complex gesticht in 1377), en staat
op kloosterhof dus.
, Oorspronkelijk zou dit ook op pedestal gestaan hebben, en zou er bovenop waarschijnlijk
een kruis gestaan hebben:
Omdat het een hertogelijke put was, moest het alles overtreffen: alles moest tot de
hoogste rang behoren.
Begin 16e eeuw kopie gemaakt:
In de put zijn nog onderdelen van kruis gevonden, zoals deze armen en benen. Benen:
Jezus aan kruis. Armen waarschijnlijk Maria die zich aan kruis vast klampte
Late middeleeuwen en vroege Italiaanse Renaissance
‘Het Kunstwonder van de Bourgondische
Nederlanden’
1400 - 1500
Nog weinig relatie met Italië, maar wel een ontwikkeling van kunst in de Nederlanden!
Begin Huis van Bourgondië in 1363
Wat zijn de Bourgondische Nederlanden?
Het begon allemaal bij de Franse koning Jean le Bon:
Bourgondië was een groot gebied in Oost-Frankrijk:
Koning Jean le Bon, gaf dit gebied in 1363 aan zijn 4e zoon Philips: niet om het even te
beheren, maar voor zijn zoon Philips om hier eigen dynastie te stichten.
6 jaar later in 1369 trouwde Philips van Bourgondië met Margaretha van Male.
Margaretha kwam met bagage: zij was namelijk was het enige kind (en dus erfdochter)
van Lodewijk graaf van Vlaanderen. Ook had zij het vrijgraafschap Bourgondië geërfd uit
een eerder huwelijk (douaririère = weduwe van een adellijke heer).
Via Margaretha kwam Vlaanderen (en dus dus gebiedjes van vrijgraafschap Borgondië)
dus ook bij het rijk van Philips te horen:
,Met dit huwelijk, was Philips de Stoute nu Hertog van Bourgondië en graaf-gemaal
van Vlaanderen, Artesië, en het vrijgraafschap Bourgondië
Dus met dit huwelijk werd Vlaanderen (super rijk gebied) verbonden aan het huis
van Bourgondië. Dit rijk van het huis van Bourgondië werd een nevenlijn met het
Franse Koningshuis.
Dit rijk was dus een nevenlijn tussen het huis van Bourgondië en het huis van
Valois.
Het echtpaar ging wonen in Dijon, in Palais des ducs de Bourgogne.
Deze paleistoren (gebouwd door Philips de Stoute
en deze Margaretha) is een van de nog weinig
overgebleven elementen van dit echtpaar:
Maar nog veel belangrijker, zij stichtte:
Chartreuse de Champmol.
, Chartreuse de Champmol
& belangrijke kunstwerken en veel Nederlandse kunstenaars die
hiermee te maken hebben gehad
Het echtpaar stichtte in 1377 een groot kloostercomplex:
Een Chartreuse = een kartuizer-klooster (een van de velen monnikenordes met leuke
huisjes op het platteland): zij waren de monniken die moesten bidden voor de zielenheil
van het echtbaar (Philips en Margaretha): want zij wilden hier begraven worden.
Dit is een bijzonder gebouw omdat hier prachtige beeldhouwkunst en kunst van nu
beroemde 14e-eeuwse Nederlandse kunstenaar bewaard zijn gebleven. Er is maar
weinig kunst uit de 14e uit de Nederlanden bewaard gebleven, en daarom is dit een
belangrijke plek met belangrijke kunst.
Het gebouw:
Door de Franse revolutie zijn er wel dingen geplunderd… maar er zijn zeker dingen
overgebleven.
Een belangrijk element is de put:
, DE PUT
Internationale gotiek
In midden op dat grote veld van dit enorme kloostercomplex hebben ze een put laten
maken en decoreren. (veel later in 1600-1700 ergens werd hieromheen huisje gebouwd
om put goed te beschermen:
Dit is de zogeheten Mozesput:
Malle 6 kanten van put is een profeet uitgebeeld.
Deze decoraties zijn gemaakt in de jaren rond 1400 (complex gesticht in 1377), en staat
op kloosterhof dus.
, Oorspronkelijk zou dit ook op pedestal gestaan hebben, en zou er bovenop waarschijnlijk
een kruis gestaan hebben:
Omdat het een hertogelijke put was, moest het alles overtreffen: alles moest tot de
hoogste rang behoren.
Begin 16e eeuw kopie gemaakt:
In de put zijn nog onderdelen van kruis gevonden, zoals deze armen en benen. Benen:
Jezus aan kruis. Armen waarschijnlijk Maria die zich aan kruis vast klampte
