Inhoudsopgave
Casus 1................................................................................................................................................................ 2
Casus 2................................................................................................................................................................ 4
Casus 3................................................................................................................................................................ 7
Casus 4................................................................................................................................................................ 9
Casus 5.............................................................................................................................................................. 11
Casus 6.............................................................................................................................................................. 13
Casus 7.............................................................................................................................................................. 15
Casus 8.............................................................................................................................................................. 17
Casus 9.............................................................................................................................................................. 19
Casus 10............................................................................................................................................................ 22
Casus 11............................................................................................................................................................ 24
Casus 12............................................................................................................................................................ 26
Casus 13............................................................................................................................................................ 28
,Casus 1
Dhr. H. Inderson (41) voelt zich al jaren niet lekker. “Tijdens inspanning, naar de bus lopen, ben ik al
kortademig. Mijn vrouw zegt dat ik dan hijg als een stalpaard. Ik zou graag minder kortademig willen zijn
tijdens mijn activiteiten. Misschien komt het ook omdat ik al jaren geen sport doe. Of dat ik ouder word.
Of dat ik rook. Ik heb al vaak geprobeerd om te stoppen met roken maar dan kom ik eerst 5 kilo aan. Als
ik thuiskom van mijn werk ben ik meestal moe. Dan val ik op de bank, rechtop, in slaap. In bed gebruik ik
twee kussens anders word ik met hoofdpijn wakker. De hoofdpijn kan komen doordat ik twee whisky’s
drink iedere avond. Mijn vrouw klaagt ook over dat ik zo hard snurk. Ik werk als administratief
medewerker bij een groot accountant kantoor. In mijn vrije tijd schrijf ik kinderverhalen.”
Lichaamslengte: 165cm, gewicht: 90 kg, roker van filtersigaretten (10 per dag al 20 jaar).
Aanvullende anamnese vragen:
- Bent u bekend met een eerdere longaandoening?
- Wat doet u op het moment dat u kortademig wordt?
RPS kort uitgewerkt
Stoornissen:
- Kortademigheid
- Vermoeidheid
- Hoofdpijn
- Afname spierfunctie kracht, uithoudingsvermogen
Activiteit (PSK):
- Lopen (klein stuk wandelen)
- Slapen
Participatie:
- Niet meer kunnen sporten
Persoonlijke factoren:
- Man, 41 jaar
- 165 cm lang en 90 kg (overgewicht)
- Rookt, langer dan 20 jaar
- Externe locus of control
- Externe attributie
Omgevingsfactoren
- Administratief medewerker
- Vrouw klaagt veel mogelijk weinig steun
- Heeft angst om aan te komen
Onderzoek:
- Borstkasconfiguratie symmetrie van de ademhaling, activiteit hulpademhalingsspieren
(patiënt diep laten inademen), ademfrequentie (op de tafel liggen en zeggen dat je de
hartfrequentie gaat meten).
Beweegt vooral de borst of de buik? Activiteit van buikspieren tijdens inspiratie en expiratie in
rust? Teken van Hoover: onderste deel van ribbenkast naar beneden tijdens inspiratie.
Verder kijk je naar de vorm van de borstkas: tekenen van hyperinflatie? Abnormale vorm
buikwand? Deformiteiten van de borst?
, - Bloeddruk meten?
- Kortademigheid meten m.b.v. de BORG-score
- Perifere spierkracht meten, MRC grote spiergroepen of Timed Chair-Stand-Test.
TCST: zo snel mogelijk 5 keer op staan en weer zitten, zonder gebruik van armen. De Ft. neemt
de tijd in sec op. Bij 14 sec. of langer is er een verhoogd valrisico.
- Hartslagfrequentie meten door 15 sec te tellen bij de a. carotis
- Inspanningsvermogen: shuttle walk test
SWT (indruk vo2 max): tussen twee pionnen lopen op basis van een geluidssignaal. Je meet de
vermoeidheid (BORG), hartfrequentie en kortademigheid (BORG). De stopreden is ook belangrijk
om te weten.
- Spirometrie fysieke capaciteit meten
Longinhoud beoordelen. Bepalen of er sprake is van astma of COPD. Neusklem op, snelle actie
vragen, zittend. Volledig uitblazen. Je berekent de FEV1 (geforceerd exiratoir volume), FVC
(geforceerde vitale capaciteit) het totale volume dat kan worden uitgeademd, FER (forced
expiratory rate), % van het totale longvolume (FEV1/FVC). Tiffaneau-index: relatie
inspiratie/expiratie in % (FEV1/IVC).
Behandeling:
- Leergesprek, gericht op stoppen met roken i.c.m. gezonde voeding.
Aansporen tot beweging:
Bent u gemotiveerd om te bewegen op schaal van 1 tot 10?
Hebt u er vertrouwen in als u weer actiever wordt, gaat dat lukken? (1-10)
Waarom geeft u deze cijfers aan? Kun u die toelichten?
Wat wordt de volgende stap denkt u?
Laten we de opties bespreken, u kunt:
Blijven doorgaan en niks doen
Fysieke capaciteit binnen op te voeren door oefentherapie
Een verdere afspraak overwegen om nog dieper de stof te bespreken
Deelnemen aan een beweegprogramma of lidmaatschap bij een sportclub
- Oefentherapie, zowel kracht als duurtraining. Richten op spieruithoudingsvermogen i.c.m.
cardiotraining fysieke capaciteit vergroten
Grote spiergroepen trainen:
o Bovenste én onderste extremiteit
o 2-3 dagen per week
o 60-80% van 1RM
o 8-15 herhalingen
Intervaltraining:
o 30-60 sec inspannen op 90-100% van piekbelasting tot een inspanningsduur van 2-3 min
op een lagere intensiteit
- Ontspanningsoefeningen Jacobson of Dixhoorn
Casus 1................................................................................................................................................................ 2
Casus 2................................................................................................................................................................ 4
Casus 3................................................................................................................................................................ 7
Casus 4................................................................................................................................................................ 9
Casus 5.............................................................................................................................................................. 11
Casus 6.............................................................................................................................................................. 13
Casus 7.............................................................................................................................................................. 15
Casus 8.............................................................................................................................................................. 17
Casus 9.............................................................................................................................................................. 19
Casus 10............................................................................................................................................................ 22
Casus 11............................................................................................................................................................ 24
Casus 12............................................................................................................................................................ 26
Casus 13............................................................................................................................................................ 28
,Casus 1
Dhr. H. Inderson (41) voelt zich al jaren niet lekker. “Tijdens inspanning, naar de bus lopen, ben ik al
kortademig. Mijn vrouw zegt dat ik dan hijg als een stalpaard. Ik zou graag minder kortademig willen zijn
tijdens mijn activiteiten. Misschien komt het ook omdat ik al jaren geen sport doe. Of dat ik ouder word.
Of dat ik rook. Ik heb al vaak geprobeerd om te stoppen met roken maar dan kom ik eerst 5 kilo aan. Als
ik thuiskom van mijn werk ben ik meestal moe. Dan val ik op de bank, rechtop, in slaap. In bed gebruik ik
twee kussens anders word ik met hoofdpijn wakker. De hoofdpijn kan komen doordat ik twee whisky’s
drink iedere avond. Mijn vrouw klaagt ook over dat ik zo hard snurk. Ik werk als administratief
medewerker bij een groot accountant kantoor. In mijn vrije tijd schrijf ik kinderverhalen.”
Lichaamslengte: 165cm, gewicht: 90 kg, roker van filtersigaretten (10 per dag al 20 jaar).
Aanvullende anamnese vragen:
- Bent u bekend met een eerdere longaandoening?
- Wat doet u op het moment dat u kortademig wordt?
RPS kort uitgewerkt
Stoornissen:
- Kortademigheid
- Vermoeidheid
- Hoofdpijn
- Afname spierfunctie kracht, uithoudingsvermogen
Activiteit (PSK):
- Lopen (klein stuk wandelen)
- Slapen
Participatie:
- Niet meer kunnen sporten
Persoonlijke factoren:
- Man, 41 jaar
- 165 cm lang en 90 kg (overgewicht)
- Rookt, langer dan 20 jaar
- Externe locus of control
- Externe attributie
Omgevingsfactoren
- Administratief medewerker
- Vrouw klaagt veel mogelijk weinig steun
- Heeft angst om aan te komen
Onderzoek:
- Borstkasconfiguratie symmetrie van de ademhaling, activiteit hulpademhalingsspieren
(patiënt diep laten inademen), ademfrequentie (op de tafel liggen en zeggen dat je de
hartfrequentie gaat meten).
Beweegt vooral de borst of de buik? Activiteit van buikspieren tijdens inspiratie en expiratie in
rust? Teken van Hoover: onderste deel van ribbenkast naar beneden tijdens inspiratie.
Verder kijk je naar de vorm van de borstkas: tekenen van hyperinflatie? Abnormale vorm
buikwand? Deformiteiten van de borst?
, - Bloeddruk meten?
- Kortademigheid meten m.b.v. de BORG-score
- Perifere spierkracht meten, MRC grote spiergroepen of Timed Chair-Stand-Test.
TCST: zo snel mogelijk 5 keer op staan en weer zitten, zonder gebruik van armen. De Ft. neemt
de tijd in sec op. Bij 14 sec. of langer is er een verhoogd valrisico.
- Hartslagfrequentie meten door 15 sec te tellen bij de a. carotis
- Inspanningsvermogen: shuttle walk test
SWT (indruk vo2 max): tussen twee pionnen lopen op basis van een geluidssignaal. Je meet de
vermoeidheid (BORG), hartfrequentie en kortademigheid (BORG). De stopreden is ook belangrijk
om te weten.
- Spirometrie fysieke capaciteit meten
Longinhoud beoordelen. Bepalen of er sprake is van astma of COPD. Neusklem op, snelle actie
vragen, zittend. Volledig uitblazen. Je berekent de FEV1 (geforceerd exiratoir volume), FVC
(geforceerde vitale capaciteit) het totale volume dat kan worden uitgeademd, FER (forced
expiratory rate), % van het totale longvolume (FEV1/FVC). Tiffaneau-index: relatie
inspiratie/expiratie in % (FEV1/IVC).
Behandeling:
- Leergesprek, gericht op stoppen met roken i.c.m. gezonde voeding.
Aansporen tot beweging:
Bent u gemotiveerd om te bewegen op schaal van 1 tot 10?
Hebt u er vertrouwen in als u weer actiever wordt, gaat dat lukken? (1-10)
Waarom geeft u deze cijfers aan? Kun u die toelichten?
Wat wordt de volgende stap denkt u?
Laten we de opties bespreken, u kunt:
Blijven doorgaan en niks doen
Fysieke capaciteit binnen op te voeren door oefentherapie
Een verdere afspraak overwegen om nog dieper de stof te bespreken
Deelnemen aan een beweegprogramma of lidmaatschap bij een sportclub
- Oefentherapie, zowel kracht als duurtraining. Richten op spieruithoudingsvermogen i.c.m.
cardiotraining fysieke capaciteit vergroten
Grote spiergroepen trainen:
o Bovenste én onderste extremiteit
o 2-3 dagen per week
o 60-80% van 1RM
o 8-15 herhalingen
Intervaltraining:
o 30-60 sec inspannen op 90-100% van piekbelasting tot een inspanningsduur van 2-3 min
op een lagere intensiteit
- Ontspanningsoefeningen Jacobson of Dixhoorn
