Reclassering
Minor Forensische criminologie
Vraag 2
Risicotaxatie
Een van de taken van de reclassering is "diagnose en advies"1. De taak van de reclassering is
om de rechtbank te adviseren over sancties op basis van een risicobeoordeling. Vervolgens is
het de taak om de mogelijkheid van een delict recidive zo nauwkeurig mogelijk vast te
stellen. Dit gebeurt aan de hand van een evidence-based vragenlijst waarin de reclassering
zich richt op individuele criminogene factoren. Het is cruciaal om het recidiverisico van de
patiënt zo betrouwbaar mogelijk in te schatten. Risicobeoordeling is een verplicht onderdeel
van het verlofbeleid. Risicobeoordelingsinstrumenten worden gebruikt om te beoordelen of
patiënten veilig op verlof kunnen terugkeren naar de samenleving.
Artikel Fazel
Volgens Fazel, Singh, Doll en Grann2 zijn allereerst risicotaxatie-instrumenten tijdrovend en
arbeidsintensief. Daarnaast kunnen de instrumenten duur zijn. Echter, het grootste
probleem is dat de predicatieve validiteit onzeker is. Bij het gebruik van een risicotaxatie-
instrument kijkt men naar de voorspellende statische en dynamische risicofactoren.
Incidenteel, bij geweldsdelicten, kan de deskundige tot een hoog risico komen, wat gevolgen
kan hebben op sociaal en economisch vlak. Het leidt tot een inbreuk in de rechtspositie van
de delinquent, omdat zijn straf langer duurt terwijl dat niet nodig is. Bovendien moet het
vermeden worden vanwege de hoge kosten van de behandeling en verpleging 3. Daar komt
bij dat gebruik daarvan kan leiden tot vals-positieve beslissingen. Uit het artikel van Fazel
komt naar voren dat de voorspellende nauwkeurigheid van de risicotaxatie hoger moet zijn.
Oordeel risicotaxatie
Er zijn verschillende soorten risicotaxatiemethoden. Het belangrijkste is dat de risicotaxatie-
instrumenten gegrond en betrouwbaar zijn. De test moet gebruikt worden voor waar het
nodig is, juistheid van de meting moet geldig zijn. Bij de betrouwbaarheid gaat het over de
vraag: krijg ik dezelfde uitkomt bij meerderen malen toepassing van het risicotaxatie-
instrument4?
Twee van deze risicotaxatiemethoden zijn de ‘professioneel gestructureerde risicotaxatie’,
deze is gebaseerd op het individu en de ‘actuariële risicotaxatie’, deze is gebaseerd op
groepen. De actuariële risicotaxatie bestaat grotendeels uit statische items, het voorspelt de
kans op recidive maar niet de manier waarop recidive verminderd kan worden. De statische
risicofactoren geven eerder inzicht in het criminele patroon van een veroordeelde, de
factoren zijn niet door interventie te beïnvloeden. Een zicht in het criminele patroon van een
veroordeelde kan bestaan uit de verschillende typen delicten in een bepaalde periode of de
leeftijd van het plegen van het eerste delict. Welke risicofactoren zijn er dan wel over tijd
beïnvloedbaar? Daar wordt wel naar gekeken met behulp van de actuariële risicotaxatie, het
kan dan gaan om verslavingsproblematiek of relatieproblemen. Bij de actuariële risicotaxatie
1
Bosker, J. (2009). Gestructureerd beslissen over reclasseringsinterventies. Proces, 88(3), 169-173.
2
Fazel, S., Singh, J.P., Doll, H. & Grann, M. (2012). Use of risk assessment instruments to predict violence and antisocial behavior in 73
samples involving 24827 people: systematic review and meta-analysis. British Medical Journal.
3
Raes, B.C.M. & Bakker, F.A.M. (2017). De psychiatrie in het Nederlandse recht. Deventer: Kluwer (7e
druk)
4
Bonta, J. (2002). Offender Risk Assessment: Guidelines for Selection and Use. Criminal justice and behavior, 29(4), 355-379.
Minor Forensische criminologie
Vraag 2
Risicotaxatie
Een van de taken van de reclassering is "diagnose en advies"1. De taak van de reclassering is
om de rechtbank te adviseren over sancties op basis van een risicobeoordeling. Vervolgens is
het de taak om de mogelijkheid van een delict recidive zo nauwkeurig mogelijk vast te
stellen. Dit gebeurt aan de hand van een evidence-based vragenlijst waarin de reclassering
zich richt op individuele criminogene factoren. Het is cruciaal om het recidiverisico van de
patiënt zo betrouwbaar mogelijk in te schatten. Risicobeoordeling is een verplicht onderdeel
van het verlofbeleid. Risicobeoordelingsinstrumenten worden gebruikt om te beoordelen of
patiënten veilig op verlof kunnen terugkeren naar de samenleving.
Artikel Fazel
Volgens Fazel, Singh, Doll en Grann2 zijn allereerst risicotaxatie-instrumenten tijdrovend en
arbeidsintensief. Daarnaast kunnen de instrumenten duur zijn. Echter, het grootste
probleem is dat de predicatieve validiteit onzeker is. Bij het gebruik van een risicotaxatie-
instrument kijkt men naar de voorspellende statische en dynamische risicofactoren.
Incidenteel, bij geweldsdelicten, kan de deskundige tot een hoog risico komen, wat gevolgen
kan hebben op sociaal en economisch vlak. Het leidt tot een inbreuk in de rechtspositie van
de delinquent, omdat zijn straf langer duurt terwijl dat niet nodig is. Bovendien moet het
vermeden worden vanwege de hoge kosten van de behandeling en verpleging 3. Daar komt
bij dat gebruik daarvan kan leiden tot vals-positieve beslissingen. Uit het artikel van Fazel
komt naar voren dat de voorspellende nauwkeurigheid van de risicotaxatie hoger moet zijn.
Oordeel risicotaxatie
Er zijn verschillende soorten risicotaxatiemethoden. Het belangrijkste is dat de risicotaxatie-
instrumenten gegrond en betrouwbaar zijn. De test moet gebruikt worden voor waar het
nodig is, juistheid van de meting moet geldig zijn. Bij de betrouwbaarheid gaat het over de
vraag: krijg ik dezelfde uitkomt bij meerderen malen toepassing van het risicotaxatie-
instrument4?
Twee van deze risicotaxatiemethoden zijn de ‘professioneel gestructureerde risicotaxatie’,
deze is gebaseerd op het individu en de ‘actuariële risicotaxatie’, deze is gebaseerd op
groepen. De actuariële risicotaxatie bestaat grotendeels uit statische items, het voorspelt de
kans op recidive maar niet de manier waarop recidive verminderd kan worden. De statische
risicofactoren geven eerder inzicht in het criminele patroon van een veroordeelde, de
factoren zijn niet door interventie te beïnvloeden. Een zicht in het criminele patroon van een
veroordeelde kan bestaan uit de verschillende typen delicten in een bepaalde periode of de
leeftijd van het plegen van het eerste delict. Welke risicofactoren zijn er dan wel over tijd
beïnvloedbaar? Daar wordt wel naar gekeken met behulp van de actuariële risicotaxatie, het
kan dan gaan om verslavingsproblematiek of relatieproblemen. Bij de actuariële risicotaxatie
1
Bosker, J. (2009). Gestructureerd beslissen over reclasseringsinterventies. Proces, 88(3), 169-173.
2
Fazel, S., Singh, J.P., Doll, H. & Grann, M. (2012). Use of risk assessment instruments to predict violence and antisocial behavior in 73
samples involving 24827 people: systematic review and meta-analysis. British Medical Journal.
3
Raes, B.C.M. & Bakker, F.A.M. (2017). De psychiatrie in het Nederlandse recht. Deventer: Kluwer (7e
druk)
4
Bonta, J. (2002). Offender Risk Assessment: Guidelines for Selection and Use. Criminal justice and behavior, 29(4), 355-379.
