Theoretische Criminologie
November 2020
ESSAY OPDRACHT B
ONDER DE TAALKUNDIGE LOEP: KINDEREN ALS
KWETSBARE PARTICIPANT IN DE RECHTSGANG
CRIMINOLOGIE
Forensische Oktober
Linguïstiek
Linguïstiek
_NCBAALG006 2021
1
Aantal woorden (exclusief voorblad en referentielijst): 1000
, ONDER DE TAALKUNDIGE LOEP: KINDEREN ALS KWETSBARE PARTICIPANT IN DE RECHTSGANG
Inleiding
De normale burger die in aanraking komt met het rechtssysteem wordt geconfronteerd met
formeel en specialistisch taalgebruik van (juridische) professionals. Dit ‘jargon’ wijkt vaak sterk
af van het dagelijks taalgebruik, waardoor het leken als rechtsparticipant in een nadelige positie
plaatst bij het begrijpen van juridische procedures en betekenissen (Gibbons, 2003). Het
probleem wordt nog omvangrijker als het gaat om specifieke groepen, zoals mensen uit een
lagere sociale klasse, kinderen, autochtone minderheden of mensen met
communicatieproblemen. Deze groepen kunnen worden bestempeld als kwetsbare
rechtsparticipanten.
“It is a little like dancing with a partner who has not yet mastered the steps and is
unfamiliar with the music”, dat is de pakkende manier waarop Saywitz, Lyon en Goodman
(2011) de kwetsbaarheid van kinderen in juridische settings illustreren. Er zijn tal van
onderzoeken waarin soortgelijke conclusies worden getrokken (Brennan, 1995; Zajac, Gross &
Hayne, 2003; Cederborg, Orbach, Sternberg, Lamb, 2000). Echter, een duidelijke uiteenzetting
van kwetsbaarheden gekoppeld aan de desbetreffende linguïstische subdisciplines ontbreekt
nog. Dit essay zou daarom van toegevoegde waarde kunnen zijn door een overkoepelend
overzicht te bieden van de verschillende kwetsbaarheden. Op deze manier kan de kennis van
professionals worden vergroot, wat vervolgens mogelijkheden verschaft tot adequate omgang
met kinderen in de rechtsgang. Om in termen van het dansvoorbeeld van Saywitz en collega’s
te blijven spreken: gezamenlijk dansen met een onervaren danser vereist begrip voor de
beperkingen, waarna aanpassing mogelijk is. Dit leidt tot de volgende onderzoeksvraag: “In
hoeverre kunnen professionals inspelen op de verschillende linguïstische kwetsbaarheden van
kinderen in de rechtsgang?”
Kwetsbaarheden
Er wordt vaak gesteld dat (getuigen)verklaringen van kinderen onbetrouwbaar zijn, omdat zij
bepaalde tegenstrijdigheden of onjuistheden bevatten. De oorzaak van deze foutieve
verklaringen ligt in veel gevallen aan de kant van onbekwame ondervragers (Saywitz, Jeanicke
& Camparo, 1990). Deze onbekwaamheid uit zich ten eerste in het gebruik van ingewikkelde
termen die de capaciteiten van het kind overstijgen (Zajac et al., 2003). Deze linguïstische
kwetsbaarheid van kinderen heeft betrekking op het lexicale niveau. Als een vraag bestaat uit
2
November 2020
ESSAY OPDRACHT B
ONDER DE TAALKUNDIGE LOEP: KINDEREN ALS
KWETSBARE PARTICIPANT IN DE RECHTSGANG
CRIMINOLOGIE
Forensische Oktober
Linguïstiek
Linguïstiek
_NCBAALG006 2021
1
Aantal woorden (exclusief voorblad en referentielijst): 1000
, ONDER DE TAALKUNDIGE LOEP: KINDEREN ALS KWETSBARE PARTICIPANT IN DE RECHTSGANG
Inleiding
De normale burger die in aanraking komt met het rechtssysteem wordt geconfronteerd met
formeel en specialistisch taalgebruik van (juridische) professionals. Dit ‘jargon’ wijkt vaak sterk
af van het dagelijks taalgebruik, waardoor het leken als rechtsparticipant in een nadelige positie
plaatst bij het begrijpen van juridische procedures en betekenissen (Gibbons, 2003). Het
probleem wordt nog omvangrijker als het gaat om specifieke groepen, zoals mensen uit een
lagere sociale klasse, kinderen, autochtone minderheden of mensen met
communicatieproblemen. Deze groepen kunnen worden bestempeld als kwetsbare
rechtsparticipanten.
“It is a little like dancing with a partner who has not yet mastered the steps and is
unfamiliar with the music”, dat is de pakkende manier waarop Saywitz, Lyon en Goodman
(2011) de kwetsbaarheid van kinderen in juridische settings illustreren. Er zijn tal van
onderzoeken waarin soortgelijke conclusies worden getrokken (Brennan, 1995; Zajac, Gross &
Hayne, 2003; Cederborg, Orbach, Sternberg, Lamb, 2000). Echter, een duidelijke uiteenzetting
van kwetsbaarheden gekoppeld aan de desbetreffende linguïstische subdisciplines ontbreekt
nog. Dit essay zou daarom van toegevoegde waarde kunnen zijn door een overkoepelend
overzicht te bieden van de verschillende kwetsbaarheden. Op deze manier kan de kennis van
professionals worden vergroot, wat vervolgens mogelijkheden verschaft tot adequate omgang
met kinderen in de rechtsgang. Om in termen van het dansvoorbeeld van Saywitz en collega’s
te blijven spreken: gezamenlijk dansen met een onervaren danser vereist begrip voor de
beperkingen, waarna aanpassing mogelijk is. Dit leidt tot de volgende onderzoeksvraag: “In
hoeverre kunnen professionals inspelen op de verschillende linguïstische kwetsbaarheden van
kinderen in de rechtsgang?”
Kwetsbaarheden
Er wordt vaak gesteld dat (getuigen)verklaringen van kinderen onbetrouwbaar zijn, omdat zij
bepaalde tegenstrijdigheden of onjuistheden bevatten. De oorzaak van deze foutieve
verklaringen ligt in veel gevallen aan de kant van onbekwame ondervragers (Saywitz, Jeanicke
& Camparo, 1990). Deze onbekwaamheid uit zich ten eerste in het gebruik van ingewikkelde
termen die de capaciteiten van het kind overstijgen (Zajac et al., 2003). Deze linguïstische
kwetsbaarheid van kinderen heeft betrekking op het lexicale niveau. Als een vraag bestaat uit
2
