Probleem 5 (focus op buitenschoolse leefwereld, (vrienden en ouders))
LD 1: Welke mechanismen in de binnen- en buiten schoolse leefwereld liggen ten
grondslag aan voortijdige schooluitval?
(Artikel Pels, Jonkman, Drost)
Motivatieproblematiek
Motivatieproblematiek is meer waar te nemen bij jongens dan bij meisjes.
- Rijping van hersenen duurt langer bij jongens
- Jongens zijn meer gericht op actie, ruimtelijke oriëntatie en competitie, meisjes zijn
meer gericht op sociale actie.
Motivatieproblematiek uit zich in;
- Geringe waardering voor prestaties
- Zesjescultuur
- Afzijdigheid van de les
- Oderverstoring
- Vroegtijdig schoolverlaten
Risicocategorieën voor motivatieproblematiek
- Lage SES
- Eenoudergezinnen
- Migratieachtergrond
Verklaringen (de)motivatie
- Participation-identification model
o Leerlingen hebben weinig motivatie, door andere binding → eerder
schooluitval.
o Participation: activiteit in de school is minder.
o Motivatie op school is vooral extern, buiten school intern. Dit komt door
gebrek aan binding met school en buiten school moeten ze zelf kiezen om
iets te doen, binnen school is het verplicht.
o Scheiding tussen wereld op school en buiten school.
o Stage geeft externe en interne motivatie.
Demotivatie komt doordat jongeren gescheiden worden met
volwassen wereld, bij stage krijg je wel motivatie omdat er echte
consequenties zijn.
- Specifieke ontwikkeling van jongeren in de fase van adolescentie
o Jongeren nemen op steeds latere leeftijd volwassen taken op zich
o Moratorium aparte jeugdfase na puberteit waarin jongeren hun identiteit
ontwikkelen en experimenteren
- Toegenomen individualisering en informalisering in de onderlinge verhoudingen
o Verschuiving van autoritaire- naar autoritatieve controle
- Hersenrijping van jongeren
o Rijping van de hersenen is in de puberteit nog niet voltooid maar pas in
jongvolwassenheid
o Er zijn tempoverschillen tussen kinderen in de ontwikkeling van de hersenen
, - Falen op school leidt tot een sense of futility
o Kan leerlingen tot overtuigen brengen dat je best doen op school weinig
invloed heeft op slagen in het onderwijs en de maatschappij
o Ontstaat door; uitzichtloosheid, kinderen zien school als bedreigend voor hun
eigen identiteit, cultuur of groeps toebehoren, het koesteren van hoge
(onderwijs) aspiraties
Motivatie vergroten door;
- Leercultuur bevorderen
- Leerlingen bewuster laten kiezen voor vervolgstudies en beroepen
- De lat hoger leggen
- Excellente leerlingen en scholen ondersteunen
Binnenschoolse leefwereld
Bestaat uit;
- Leerkrachten
- Leeftijdsgenoten
Sociale klimaat school
Ontevredenheid van leerlingen over sociale klimaat vormt belangrijk reden voor
demotivatie en schooluitval.
Invloed leerkrachten op schooluitval
- Negatief interpersoonlijk gedrag
- Ontbreken leidend en steunend gedrag
Oorzaken schooluitval onder allochtonen
- Voelen zich ongelijk behandeld tijdens de studie
- Hebben te maken gehad met negatief interpersoonlijk gedrag van leerkrachten
- Hebben minder onderwijsondersteuning vanuit huis
- Slechte beheersing van de Nederlandse taal
Binnenschools leren
- Oefen- of uitgestelde karakter
- Scheiding tussen wereld van jeugd en van volwassenen
- Gerichtheid op peers
- Collectieve blootstelling aan uniforme leerinhouden en normen voor cognitieve
ontwikkeling
- Leerkracht externe bron van motivatie en controle
Buitenschoolse leefwereld
Bestaat uit;
- Het gezin
- De buurt
- Vriendengroepen
- Leeftijdsgenoten (peers)
- Virtuele netwerken
LD 1: Welke mechanismen in de binnen- en buiten schoolse leefwereld liggen ten
grondslag aan voortijdige schooluitval?
(Artikel Pels, Jonkman, Drost)
Motivatieproblematiek
Motivatieproblematiek is meer waar te nemen bij jongens dan bij meisjes.
- Rijping van hersenen duurt langer bij jongens
- Jongens zijn meer gericht op actie, ruimtelijke oriëntatie en competitie, meisjes zijn
meer gericht op sociale actie.
Motivatieproblematiek uit zich in;
- Geringe waardering voor prestaties
- Zesjescultuur
- Afzijdigheid van de les
- Oderverstoring
- Vroegtijdig schoolverlaten
Risicocategorieën voor motivatieproblematiek
- Lage SES
- Eenoudergezinnen
- Migratieachtergrond
Verklaringen (de)motivatie
- Participation-identification model
o Leerlingen hebben weinig motivatie, door andere binding → eerder
schooluitval.
o Participation: activiteit in de school is minder.
o Motivatie op school is vooral extern, buiten school intern. Dit komt door
gebrek aan binding met school en buiten school moeten ze zelf kiezen om
iets te doen, binnen school is het verplicht.
o Scheiding tussen wereld op school en buiten school.
o Stage geeft externe en interne motivatie.
Demotivatie komt doordat jongeren gescheiden worden met
volwassen wereld, bij stage krijg je wel motivatie omdat er echte
consequenties zijn.
- Specifieke ontwikkeling van jongeren in de fase van adolescentie
o Jongeren nemen op steeds latere leeftijd volwassen taken op zich
o Moratorium aparte jeugdfase na puberteit waarin jongeren hun identiteit
ontwikkelen en experimenteren
- Toegenomen individualisering en informalisering in de onderlinge verhoudingen
o Verschuiving van autoritaire- naar autoritatieve controle
- Hersenrijping van jongeren
o Rijping van de hersenen is in de puberteit nog niet voltooid maar pas in
jongvolwassenheid
o Er zijn tempoverschillen tussen kinderen in de ontwikkeling van de hersenen
, - Falen op school leidt tot een sense of futility
o Kan leerlingen tot overtuigen brengen dat je best doen op school weinig
invloed heeft op slagen in het onderwijs en de maatschappij
o Ontstaat door; uitzichtloosheid, kinderen zien school als bedreigend voor hun
eigen identiteit, cultuur of groeps toebehoren, het koesteren van hoge
(onderwijs) aspiraties
Motivatie vergroten door;
- Leercultuur bevorderen
- Leerlingen bewuster laten kiezen voor vervolgstudies en beroepen
- De lat hoger leggen
- Excellente leerlingen en scholen ondersteunen
Binnenschoolse leefwereld
Bestaat uit;
- Leerkrachten
- Leeftijdsgenoten
Sociale klimaat school
Ontevredenheid van leerlingen over sociale klimaat vormt belangrijk reden voor
demotivatie en schooluitval.
Invloed leerkrachten op schooluitval
- Negatief interpersoonlijk gedrag
- Ontbreken leidend en steunend gedrag
Oorzaken schooluitval onder allochtonen
- Voelen zich ongelijk behandeld tijdens de studie
- Hebben te maken gehad met negatief interpersoonlijk gedrag van leerkrachten
- Hebben minder onderwijsondersteuning vanuit huis
- Slechte beheersing van de Nederlandse taal
Binnenschools leren
- Oefen- of uitgestelde karakter
- Scheiding tussen wereld van jeugd en van volwassenen
- Gerichtheid op peers
- Collectieve blootstelling aan uniforme leerinhouden en normen voor cognitieve
ontwikkeling
- Leerkracht externe bron van motivatie en controle
Buitenschoolse leefwereld
Bestaat uit;
- Het gezin
- De buurt
- Vriendengroepen
- Leeftijdsgenoten (peers)
- Virtuele netwerken
