Geschiedenis
Historische context: Het Britse Rijk (1585-1900)
1. Op welke manieren ontwikkelden de Engelse koloniën in Amerika?
(1588-1833)
o Het begin van de Europese overzeese expansie.
o De protestantse reformatie die de splitsing van de christelijke kerk in West-
Europa tot gevolg had.
o Wereldwijde handelscontacten, handelskapitalisme en het begin van een
wereldeconomie.
o Rationeel optimisme en ‘verlicht denken’ dat werd toegepast op alle terreinen
van de samenleving; godsdienst, politiek, economie en sociale verhoudingen.
o Uitbouw van de Europese overheersing, met name in de vorm van
plantagekoloniën en de daarmee verbonden trans-Atlantische slavenhandel,
en de opkomst van het abolitionisme.
o De democratische revoluties in westerse landen met als gevolg discussies
over grondwetten, grondrechten en staatsburgerschap.
- Eind 16e eeuw verkenden de Engelsen Noord-Amerika als mogelijke uitvalsbasis in
de strijd met het katholieke Spanje en als eventuele kolonie. In 1620 stichtten de
protestantse Pilgrim Fathers er een Engelse nederzetting, met als doel er een geheel
nieuwe samenleving te beginnen. In de 17 e eeuw groeiden de groepen kolonisten in
Amerika gestaag. Aanvankelijk bestonden er handelscontacten met de inheemse
bevolking. Bloedige oorlogen en geïmporteerde ziekten zorgden er daarna snel voor
dat die inheemse bevolking werd gedecimeerd.
- De noordelijke koloniën aan de oostkust waren vestigingskoloniën, gericht op
landbouw, handel en nijverheid. De koloniën in het zuiden ontwikkelden zich steeds
meer tot plantage-economieën, waar producten als tabak en katoen voor de export
werden verbouwd. De dertien koloniën aan de oostkust van Noord-Amerika vormden
slechts een deel van het Britse rijk in Amerika. Andere Engelse plantagekoloniën in
het Caribische gebied, zoals Barbados en Jamaica, waren winstgevender. Alle
Engelse koloniën maakten gebruik van de arbeid van slaafgemaakten, maar in de
zuidelijke plantagekoloniën vormden zij een groter deel van de bevolking. De
driehoekshandel, waarvoor de Engelsen de Royal African Company oprichtten, was
lucratief.
- Europese kolonisten kwamen in aanraking met Verlichte ideeën zoals de trias
politica, het idee van volkssoevereiniteit en van natuurlijke rechten. Zij hadden geen
politieke vertegenwoordiging in het parlement in Groot-Brittannië maar betaalden wel
belasting aan dat land. Dat frustreerde de kolonisten. Zij kwamen in 1776 in opstand
en vormden een onafhankelijke federale staat, de Verenigde Staten van Amerika.
- Vanaf het einde van de 18e eeuw kwam in verlichte en religieuze kringen het
abolitionisme op. Een verbod op slavenhandel in het Britse Rijk in 1807 betekende
de economische neergang van Barbados en Jamaica. In 1833 verbood Groot-
Brittannië slavernij daarna in grote delen van het rijk.
, 2. Waardoor werd India in de 19e eeuw de belangrijkste kolonie binnen
het Britse Rijk? (1765-1885)
o Wereldwijde handelscontacten, handelskapitalisme en het begin van een
wereldeconomie.
o Uitbouw van de Europese overheersing, met name in de vorm van
plantagekoloniën en de daarmee verbonden trans-Atlantische slavenhandel,
en de opkomst van het abolitionisme.
o De industriële revolutie die in de westerse wereld de basis legde voor een
industriële revolutie.
o De moderne vorm van imperialisme die verband hield met de industrialisatie.
o De opkomst van emancipatiebewegingen.
- Na de onafhankelijkheid van de Verenigde Staten verschoof het zwaartepunt van
het Britse Rijk naar India. Sinds het begin van de 17 e eeuw had de East India
Company hier factorijen van waaruit zij handel dreef met de Mogol-vorsten. Toen de
positie van deze vorsten verzwakte, breidde de East India Company haar macht over
India uit. al snel heerste de East India Company over een groot deel van het Indiase
subcontinent en was het innen van belasting een belangrijke inkomstenbron.
- Bij de controle over het Britse rijk en voor het afdwingen en beschermen van de
handel speelden de Royal Navy en het Brits-Indische leger een grote rol. Dat leger
bestond uit Indiase soldaten onder leiding van Britse officieren. Migratie vanuit Groot-
Brittannië was er nauwelijks. Een kleine groep Britten voerde het bestuur over
miljoenen Indiërs. Zij maakten hierbij gebruik van het bestaande inheemse bestuur.
- Hoewel de Britten talrijke Indiase religieuze en sociale gebruiken afwezen,
accepteerden veel Indiërs hun gezag. Toen het in 1857 toch tot een opstand kwam
onder ontevreden Indiase soldaten sloegen de Britten deze hard neer. India kwam
daarna onder direct gezag van de Britse regering. Koningin Victoria werd keizerin
van India.
- Heerschappij over India gaf politiek en militair aanzien maar was voor Groot-
Brittannië vooral economisch belangrijk. Zo werden ook in India plantages opgezet
voor de teelt van handelsgewassen. Tegelijk werd het subcontinent een belangrijk
afzetgebied voor Engelse industrieproducten. De import hiervan concurreerde sterk
met de Indiase huisnijverheid.
- Lokaal breidde de Britse koloniale macht zich uit via spoorwegen. Stoomschepen
en de opening van het Suezkanaal zorgden daarnaast voor snellere verbinding met
het moederland, hetgeen ook een grotere rol mogelijk maakte. Vanuit een gevoel van
superioriteit voerden de Britten de Engelse taal, hun rechtssysteem en hun
onderwijssysteem in. Hoogopgeleide Indiërs richtten hierop in 1885 het Indian
National Congress op. In eerste instantie streefden zij naar gelijke kansen binnen het
Brits-Indische bestuur. De Britten gaven hier niet aan toe. de ontwikkeling van Groot-
Brittannië tot grootmacht bepaalde hun zelfbeeld. Zij zagen het als hun taak om de
wereld naar Brits model te beschaven.
Historische context: Het Britse Rijk (1585-1900)
1. Op welke manieren ontwikkelden de Engelse koloniën in Amerika?
(1588-1833)
o Het begin van de Europese overzeese expansie.
o De protestantse reformatie die de splitsing van de christelijke kerk in West-
Europa tot gevolg had.
o Wereldwijde handelscontacten, handelskapitalisme en het begin van een
wereldeconomie.
o Rationeel optimisme en ‘verlicht denken’ dat werd toegepast op alle terreinen
van de samenleving; godsdienst, politiek, economie en sociale verhoudingen.
o Uitbouw van de Europese overheersing, met name in de vorm van
plantagekoloniën en de daarmee verbonden trans-Atlantische slavenhandel,
en de opkomst van het abolitionisme.
o De democratische revoluties in westerse landen met als gevolg discussies
over grondwetten, grondrechten en staatsburgerschap.
- Eind 16e eeuw verkenden de Engelsen Noord-Amerika als mogelijke uitvalsbasis in
de strijd met het katholieke Spanje en als eventuele kolonie. In 1620 stichtten de
protestantse Pilgrim Fathers er een Engelse nederzetting, met als doel er een geheel
nieuwe samenleving te beginnen. In de 17 e eeuw groeiden de groepen kolonisten in
Amerika gestaag. Aanvankelijk bestonden er handelscontacten met de inheemse
bevolking. Bloedige oorlogen en geïmporteerde ziekten zorgden er daarna snel voor
dat die inheemse bevolking werd gedecimeerd.
- De noordelijke koloniën aan de oostkust waren vestigingskoloniën, gericht op
landbouw, handel en nijverheid. De koloniën in het zuiden ontwikkelden zich steeds
meer tot plantage-economieën, waar producten als tabak en katoen voor de export
werden verbouwd. De dertien koloniën aan de oostkust van Noord-Amerika vormden
slechts een deel van het Britse rijk in Amerika. Andere Engelse plantagekoloniën in
het Caribische gebied, zoals Barbados en Jamaica, waren winstgevender. Alle
Engelse koloniën maakten gebruik van de arbeid van slaafgemaakten, maar in de
zuidelijke plantagekoloniën vormden zij een groter deel van de bevolking. De
driehoekshandel, waarvoor de Engelsen de Royal African Company oprichtten, was
lucratief.
- Europese kolonisten kwamen in aanraking met Verlichte ideeën zoals de trias
politica, het idee van volkssoevereiniteit en van natuurlijke rechten. Zij hadden geen
politieke vertegenwoordiging in het parlement in Groot-Brittannië maar betaalden wel
belasting aan dat land. Dat frustreerde de kolonisten. Zij kwamen in 1776 in opstand
en vormden een onafhankelijke federale staat, de Verenigde Staten van Amerika.
- Vanaf het einde van de 18e eeuw kwam in verlichte en religieuze kringen het
abolitionisme op. Een verbod op slavenhandel in het Britse Rijk in 1807 betekende
de economische neergang van Barbados en Jamaica. In 1833 verbood Groot-
Brittannië slavernij daarna in grote delen van het rijk.
, 2. Waardoor werd India in de 19e eeuw de belangrijkste kolonie binnen
het Britse Rijk? (1765-1885)
o Wereldwijde handelscontacten, handelskapitalisme en het begin van een
wereldeconomie.
o Uitbouw van de Europese overheersing, met name in de vorm van
plantagekoloniën en de daarmee verbonden trans-Atlantische slavenhandel,
en de opkomst van het abolitionisme.
o De industriële revolutie die in de westerse wereld de basis legde voor een
industriële revolutie.
o De moderne vorm van imperialisme die verband hield met de industrialisatie.
o De opkomst van emancipatiebewegingen.
- Na de onafhankelijkheid van de Verenigde Staten verschoof het zwaartepunt van
het Britse Rijk naar India. Sinds het begin van de 17 e eeuw had de East India
Company hier factorijen van waaruit zij handel dreef met de Mogol-vorsten. Toen de
positie van deze vorsten verzwakte, breidde de East India Company haar macht over
India uit. al snel heerste de East India Company over een groot deel van het Indiase
subcontinent en was het innen van belasting een belangrijke inkomstenbron.
- Bij de controle over het Britse rijk en voor het afdwingen en beschermen van de
handel speelden de Royal Navy en het Brits-Indische leger een grote rol. Dat leger
bestond uit Indiase soldaten onder leiding van Britse officieren. Migratie vanuit Groot-
Brittannië was er nauwelijks. Een kleine groep Britten voerde het bestuur over
miljoenen Indiërs. Zij maakten hierbij gebruik van het bestaande inheemse bestuur.
- Hoewel de Britten talrijke Indiase religieuze en sociale gebruiken afwezen,
accepteerden veel Indiërs hun gezag. Toen het in 1857 toch tot een opstand kwam
onder ontevreden Indiase soldaten sloegen de Britten deze hard neer. India kwam
daarna onder direct gezag van de Britse regering. Koningin Victoria werd keizerin
van India.
- Heerschappij over India gaf politiek en militair aanzien maar was voor Groot-
Brittannië vooral economisch belangrijk. Zo werden ook in India plantages opgezet
voor de teelt van handelsgewassen. Tegelijk werd het subcontinent een belangrijk
afzetgebied voor Engelse industrieproducten. De import hiervan concurreerde sterk
met de Indiase huisnijverheid.
- Lokaal breidde de Britse koloniale macht zich uit via spoorwegen. Stoomschepen
en de opening van het Suezkanaal zorgden daarnaast voor snellere verbinding met
het moederland, hetgeen ook een grotere rol mogelijk maakte. Vanuit een gevoel van
superioriteit voerden de Britten de Engelse taal, hun rechtssysteem en hun
onderwijssysteem in. Hoogopgeleide Indiërs richtten hierop in 1885 het Indian
National Congress op. In eerste instantie streefden zij naar gelijke kansen binnen het
Brits-Indische bestuur. De Britten gaven hier niet aan toe. de ontwikkeling van Groot-
Brittannië tot grootmacht bepaalde hun zelfbeeld. Zij zagen het als hun taak om de
wereld naar Brits model te beschaven.
