Sociaal-Emotionele Ontwikkeling van Kinderen in de
Kinderopvang
HC2: Zorgen over de sociaal-emotionele ontwikkeling van kinderen in de
kinderopvang
Definities van kinderopvang:
Kinderopvang is een verzamelterm voor verschillende mogelijkheden om
kinderen op te vangen, op het moment dat deze bijvoorbeeld niet naar
school gaan en hun ouders niet thuis zijn (Wikipedia)
Als er sprake is van opvang tegen betaling of bedrijfsmatige opvang én
van verzorging en opvoeding van kinderen tot circa 12 jaar, is in de regel
sprake van kinderopvang. (Wet Kinderopvang)
Soorten opvang
Dagopvang, a.k.a. kinderdagverblijf (kdv):
o 0-4 jarigen
Gastouderopvang (go):
o 0-4 jarigen
o Bij iemand thuis opgevangen worden door een
gastouder
o Combinatie met naschoolse opvang voor
oudere kinderen
o Verschil met oppas: oppas is zwarte vorm van
opvang
Buitenschoolse opvang (bso):
o 4-12 jarigen
o Na schooltijd
Peuterspeelzalen (psz = voorschool):
o 2-4 jarigen
o Voorbereiding op school
o Bedoeling: kinderen met achterstand mogelijkheid bieden om deze
achterstand weg te werken. Echter is het niet realistisch om elk kind
op hetzelfde niveau te krijgen.
Laatste jaren gaan dagopvang en peuterspeelzalen steeds meer
samenwerken, ze werken toe naar een systeem waarin deze één geheel
vormen.
Ondanks traditionele gedachten dat de moeder voor haar kinderen moet zorgen,
is er een flinke groei in NL betreft kinderopvang.
Echter is er veel discussie over de effecten van kinderopvang op de ontwikkeling
van kinderen.
Er zijn vier pedagogische basisdoelen: wat hebben kinderen nodig in hun eerste
levensjaren voor hun welzijn en ontwikkeling, ook met oog op later functioneren?
1. Een gevoel van veiligheid
2. Gelegenheid tot het ontwikkelen van persoonlijke competentie
3. Gelegenheid tot het ontwikkelen van sociale competentie
4. Waarden, normen, cultuur
,BELANGRIJK VOOR TENTAMEN! Komt in elke ppt terug.
Wordt bij inleiding pedagogiek college 2 duidelijk uitgelegd.
Pm-er = pedagogisch medewerker
Definitie kwaliteit van de kinderopvang:
Proceskwaliteit → dagelijkse ervaringen van kinderen in interactie met de
pedagogisch medewerkers, andere kinderen en de beschikbare materialen.
Structurele kwaliteit → randvoorwaarden voor de proces kwaliteit: leidster-
kind ratio’s, opleiding van pedagogisch medewerkers, groepsgrootte etc.
,Leidt kinderopvang tot agressie?
Een Amerikaanse studie naar de kwaliteit en kwantiteit van kinderopvang.
IJzendoorn, 2004
NICHD: National Institute for Child Health and Human Development
De opzet van het NICHD-onderzoek
Steekproef: poging tot hoge representatie van de populatie, niet volledig
gelukt.
Doel: ‘to examine how variation in child rearing contexts, at home, in child
care, and in school are related to children’s social, emotional, cognitive,
and language development and health’
Tabel 4.1 De opzet van de NICHD-studie
Figuur 4.1 Het ecologisch model van de NICHD-studie: kinderopvang is niet
los te zien van de bredere sociale context: er is een wisselwerking tussen
de verschillende contexten
Bij de analyse van de gegevens zijn de NICHD-onderzoekers vooral gericht
op het samenspel van factoren die ontwikkeling beïnvloeden (moderator-
en mediatoreffecten)
Twee opvallende bevindingen van het onderzoek:
o De invloed van kinderopvang op gehechtheid
Is de vreemde situatie test eigenlijk wel bruikbaar voor het
vaststellen van gehechtheid voor crèchekinderen, omdat de
kinderen al zo vaak separaties hebben meegemaakt en er dus
mogelijk aan gewend zijn geraakt?
Kinderen met erg veel crèche ervaringen verschilden
niet van kinderen die overwegend thuis waren
opgegroeid in de mate van spanning en verdriet die ze
lieten zien in de separatie-episodes van de vreemde
situatie procedure. Dus vermijdend gedrag ligt niet aan
gewenning van separatie.
, Heeft langdurig crèchebezoek in het eerste levensjaar een
schadelijk effect op de ontwikkeling van gehechtheid?
Ongeacht het aantal uren in de kinderopvang, waren de
kinderen even angstig of veilig gehecht .
Wel bleek de sensitiviteit van de moeder voor signalen
van het kind een significante samenhang met
gehechtheid te vertonen: sensitieve moeders hadden
vaker kinderen die veilig gehecht waren.
Effecten van interacties tussen opvoedingscontexten:
Als thuis de opvoeding niet erg sensitief was, dan
waren kinderen vaker angstig gehecht als ook de
kinderopvang een slechtere kwaliteit liet zien en ze
meer uren in de kinderopvang doorbrachten en vaker
met wisselingen van opvang waren geconfronteerd.
Dus de kwaliteit en kwantiteit van de kinderopvang
werden pas belangrijk als thuis de opvoeding onder de
maat was.
o De invloed van kinderopvang op agressie
Op items over externaliserend probleemgedrag scoorden de
kinderen met meer ervaring in kinderopvang hoger dan
kinderen met minder of geen kinderopvang gedurende de
eerste vier jaren van hun leven.
Figuur 4.2 Kwantiteit van kinderopvang en agressie
Bij kwantiteit 2 zijn de storende variabelen gecontroleerd in
tegelstelling tot kwantiteit 1, waardoor gedragsproblemen
nog nadrukkelijk te wijten valt aan kwantiteit en niet aan
andere factoren.
Vooral bij opvang van dertig uur of meer per week, stijgt het
aantal gedragsproblemen fors en bereikt dit eenzelfde niveau
als in lagere sociaaleconomische milieus te zien is.
o Maar kinderopvang heeft natuurlijk ook positieve effecten!
Schoolrijpheid en taalontwikkeling
Figuur 4.3 Kwaliteit van kinderopvang op schoolrijpheid
, Kritische kanttekeningen (zie 4.4)
o Wat is kinderopvang vanuit het perspectief van NICHD?
o Kunnen we op grond van correlationele gegevens wel causale
conclusies trekken?
o Zijn de bevindingen van de NICHD-studie generaliseerbaar naar
andere landen met een andere regulering van kinderopvang en een
andere traditie van verdeling van opvoedings- en kostwinnerstaken
tussen man en vrouw, zoals bijvoorbeeld in NL?
Early Child Care: The Known and the Unknown
Vandell, 2004
Does quality of early child care matter?
Process quality: verwijst naar de ervaring die kinderen hebben met
pedagogische medewerkers, andere kinderen en beschikbare materialen
op de kinderopvang.
Structurall/caregiver characteristics: randvoorwaarden voor de
proceskwaliteit, zoals leidster-kind ratio’s, opleiding van de pedagogische
medewerkers, groepsgrootte etc.
Researchers have considered relations between structural/caregiver
characteristics and process quality:
o In settings in which child-adult ratios are lower, caregivers spend
less time managing children in their classrooms.
o In settings in which caregivers are more stimulating, responsive,
warm, and supportive, process quality scores are higher.
o Caregivers were more responsive, socially stimulating, and less
restrictive when there were fewer children in the group.
o Caregivers tend to be more stimulating, warm, and supportive, to
organize materials better, and to provide more age-appropriate
experiences when they have more formal education and more child-
related training.
Child care quality and child behaviour in child care
o Children were rated as more cognitively competent during free play
in child care settings that offered more opportunities for art, blocks,
and dramatic play, and in settings in which caregivers had college
degrees and more early childhood training.
o Research suggests that children who attend higher quality child care
are exposed to different environments and hence engage in different
behaviours and activities than children who attend poorer quality
child care.
Child care quality and concurrent cognitive and social development
, o Children whose care was higher in process quality scored higher on
concurrently administered language and cognitive tests, had fewer
behaviour problems, and were more socially competent.
o Children who attended centers that met child-adult ratio standards
displayed fewer behaviour problems and more positive social
behaviours according to their mothers than children whose centers
did nog meet the recommended standard.
o When centers met the recommended guideline for staff specialized
training and education, children exhibited fewer behaviour problems
and obtained higher school readiness and language comprehensions
scores.
Child care quality and longer-term outcomes
o Child care quality is related to child developmental outcomes
(sociale ontwikkeling, taalontwikkeling, cognitieve ontwikkeling)
during the early elementary school years. We do not know if these
early relations are maintained after this period, if they disappear, or
if the early relations are magnified over time.
Are quality effects moderated by child and family characteristics?
o Yes, of course! Denk aan gezin en samenleving en o.a. de
gehechtheidstheorie.
Kinderopvang
HC2: Zorgen over de sociaal-emotionele ontwikkeling van kinderen in de
kinderopvang
Definities van kinderopvang:
Kinderopvang is een verzamelterm voor verschillende mogelijkheden om
kinderen op te vangen, op het moment dat deze bijvoorbeeld niet naar
school gaan en hun ouders niet thuis zijn (Wikipedia)
Als er sprake is van opvang tegen betaling of bedrijfsmatige opvang én
van verzorging en opvoeding van kinderen tot circa 12 jaar, is in de regel
sprake van kinderopvang. (Wet Kinderopvang)
Soorten opvang
Dagopvang, a.k.a. kinderdagverblijf (kdv):
o 0-4 jarigen
Gastouderopvang (go):
o 0-4 jarigen
o Bij iemand thuis opgevangen worden door een
gastouder
o Combinatie met naschoolse opvang voor
oudere kinderen
o Verschil met oppas: oppas is zwarte vorm van
opvang
Buitenschoolse opvang (bso):
o 4-12 jarigen
o Na schooltijd
Peuterspeelzalen (psz = voorschool):
o 2-4 jarigen
o Voorbereiding op school
o Bedoeling: kinderen met achterstand mogelijkheid bieden om deze
achterstand weg te werken. Echter is het niet realistisch om elk kind
op hetzelfde niveau te krijgen.
Laatste jaren gaan dagopvang en peuterspeelzalen steeds meer
samenwerken, ze werken toe naar een systeem waarin deze één geheel
vormen.
Ondanks traditionele gedachten dat de moeder voor haar kinderen moet zorgen,
is er een flinke groei in NL betreft kinderopvang.
Echter is er veel discussie over de effecten van kinderopvang op de ontwikkeling
van kinderen.
Er zijn vier pedagogische basisdoelen: wat hebben kinderen nodig in hun eerste
levensjaren voor hun welzijn en ontwikkeling, ook met oog op later functioneren?
1. Een gevoel van veiligheid
2. Gelegenheid tot het ontwikkelen van persoonlijke competentie
3. Gelegenheid tot het ontwikkelen van sociale competentie
4. Waarden, normen, cultuur
,BELANGRIJK VOOR TENTAMEN! Komt in elke ppt terug.
Wordt bij inleiding pedagogiek college 2 duidelijk uitgelegd.
Pm-er = pedagogisch medewerker
Definitie kwaliteit van de kinderopvang:
Proceskwaliteit → dagelijkse ervaringen van kinderen in interactie met de
pedagogisch medewerkers, andere kinderen en de beschikbare materialen.
Structurele kwaliteit → randvoorwaarden voor de proces kwaliteit: leidster-
kind ratio’s, opleiding van pedagogisch medewerkers, groepsgrootte etc.
,Leidt kinderopvang tot agressie?
Een Amerikaanse studie naar de kwaliteit en kwantiteit van kinderopvang.
IJzendoorn, 2004
NICHD: National Institute for Child Health and Human Development
De opzet van het NICHD-onderzoek
Steekproef: poging tot hoge representatie van de populatie, niet volledig
gelukt.
Doel: ‘to examine how variation in child rearing contexts, at home, in child
care, and in school are related to children’s social, emotional, cognitive,
and language development and health’
Tabel 4.1 De opzet van de NICHD-studie
Figuur 4.1 Het ecologisch model van de NICHD-studie: kinderopvang is niet
los te zien van de bredere sociale context: er is een wisselwerking tussen
de verschillende contexten
Bij de analyse van de gegevens zijn de NICHD-onderzoekers vooral gericht
op het samenspel van factoren die ontwikkeling beïnvloeden (moderator-
en mediatoreffecten)
Twee opvallende bevindingen van het onderzoek:
o De invloed van kinderopvang op gehechtheid
Is de vreemde situatie test eigenlijk wel bruikbaar voor het
vaststellen van gehechtheid voor crèchekinderen, omdat de
kinderen al zo vaak separaties hebben meegemaakt en er dus
mogelijk aan gewend zijn geraakt?
Kinderen met erg veel crèche ervaringen verschilden
niet van kinderen die overwegend thuis waren
opgegroeid in de mate van spanning en verdriet die ze
lieten zien in de separatie-episodes van de vreemde
situatie procedure. Dus vermijdend gedrag ligt niet aan
gewenning van separatie.
, Heeft langdurig crèchebezoek in het eerste levensjaar een
schadelijk effect op de ontwikkeling van gehechtheid?
Ongeacht het aantal uren in de kinderopvang, waren de
kinderen even angstig of veilig gehecht .
Wel bleek de sensitiviteit van de moeder voor signalen
van het kind een significante samenhang met
gehechtheid te vertonen: sensitieve moeders hadden
vaker kinderen die veilig gehecht waren.
Effecten van interacties tussen opvoedingscontexten:
Als thuis de opvoeding niet erg sensitief was, dan
waren kinderen vaker angstig gehecht als ook de
kinderopvang een slechtere kwaliteit liet zien en ze
meer uren in de kinderopvang doorbrachten en vaker
met wisselingen van opvang waren geconfronteerd.
Dus de kwaliteit en kwantiteit van de kinderopvang
werden pas belangrijk als thuis de opvoeding onder de
maat was.
o De invloed van kinderopvang op agressie
Op items over externaliserend probleemgedrag scoorden de
kinderen met meer ervaring in kinderopvang hoger dan
kinderen met minder of geen kinderopvang gedurende de
eerste vier jaren van hun leven.
Figuur 4.2 Kwantiteit van kinderopvang en agressie
Bij kwantiteit 2 zijn de storende variabelen gecontroleerd in
tegelstelling tot kwantiteit 1, waardoor gedragsproblemen
nog nadrukkelijk te wijten valt aan kwantiteit en niet aan
andere factoren.
Vooral bij opvang van dertig uur of meer per week, stijgt het
aantal gedragsproblemen fors en bereikt dit eenzelfde niveau
als in lagere sociaaleconomische milieus te zien is.
o Maar kinderopvang heeft natuurlijk ook positieve effecten!
Schoolrijpheid en taalontwikkeling
Figuur 4.3 Kwaliteit van kinderopvang op schoolrijpheid
, Kritische kanttekeningen (zie 4.4)
o Wat is kinderopvang vanuit het perspectief van NICHD?
o Kunnen we op grond van correlationele gegevens wel causale
conclusies trekken?
o Zijn de bevindingen van de NICHD-studie generaliseerbaar naar
andere landen met een andere regulering van kinderopvang en een
andere traditie van verdeling van opvoedings- en kostwinnerstaken
tussen man en vrouw, zoals bijvoorbeeld in NL?
Early Child Care: The Known and the Unknown
Vandell, 2004
Does quality of early child care matter?
Process quality: verwijst naar de ervaring die kinderen hebben met
pedagogische medewerkers, andere kinderen en beschikbare materialen
op de kinderopvang.
Structurall/caregiver characteristics: randvoorwaarden voor de
proceskwaliteit, zoals leidster-kind ratio’s, opleiding van de pedagogische
medewerkers, groepsgrootte etc.
Researchers have considered relations between structural/caregiver
characteristics and process quality:
o In settings in which child-adult ratios are lower, caregivers spend
less time managing children in their classrooms.
o In settings in which caregivers are more stimulating, responsive,
warm, and supportive, process quality scores are higher.
o Caregivers were more responsive, socially stimulating, and less
restrictive when there were fewer children in the group.
o Caregivers tend to be more stimulating, warm, and supportive, to
organize materials better, and to provide more age-appropriate
experiences when they have more formal education and more child-
related training.
Child care quality and child behaviour in child care
o Children were rated as more cognitively competent during free play
in child care settings that offered more opportunities for art, blocks,
and dramatic play, and in settings in which caregivers had college
degrees and more early childhood training.
o Research suggests that children who attend higher quality child care
are exposed to different environments and hence engage in different
behaviours and activities than children who attend poorer quality
child care.
Child care quality and concurrent cognitive and social development
, o Children whose care was higher in process quality scored higher on
concurrently administered language and cognitive tests, had fewer
behaviour problems, and were more socially competent.
o Children who attended centers that met child-adult ratio standards
displayed fewer behaviour problems and more positive social
behaviours according to their mothers than children whose centers
did nog meet the recommended standard.
o When centers met the recommended guideline for staff specialized
training and education, children exhibited fewer behaviour problems
and obtained higher school readiness and language comprehensions
scores.
Child care quality and longer-term outcomes
o Child care quality is related to child developmental outcomes
(sociale ontwikkeling, taalontwikkeling, cognitieve ontwikkeling)
during the early elementary school years. We do not know if these
early relations are maintained after this period, if they disappear, or
if the early relations are magnified over time.
Are quality effects moderated by child and family characteristics?
o Yes, of course! Denk aan gezin en samenleving en o.a. de
gehechtheidstheorie.
