Medische Kennis 1.1c Bloedvaten en bloedsomloop

Hoofdstuk 13 – Bloedvaten en bloedsomloop

Leerdoelen

 De verschillen beschrijven tussen de typen bloedvaten op basis van hun structuur en functie.
 De mechanismen beschrijven die de bloedstroom door bloedvaten reguleren en de mechanismen
beschrijven die de verplaatsing reguleren van vloeistoffen tussen haarvaten en interstitiële ruimten.
 De drie algemene functionele patronen in de kleine en de grote bloedsomloop beschrijven.
 De belangrijkste arteriën en venen van de kleine bloedsomloop benoemen.
 De belangrijkste arteriën en venen van de grote bloedsomloop benoemen.
 De verschillen tussen de embryonale en de volwassen bloedsomloop kunnen beschrijven en de
veranderingen beschrijven van de bloedsomloop die bij de geboorte plaatsvinden.
 De effecten van veroudering op het bloedvatenstelsel beschrijven.
 De oorzaken, symptomen en behandeling van hypertensie beschrijven.
 Voorbeelden geven van interacties tussen het bloedvatenstelsel en de andere orgaanstelsels.
 Arteriële en veneuze aandoeningen van bloedvaten beschrijven: atherosclerose, hypertensie, varices.

§ 13.1 Arteriën, arteriolen, capillairen, venulen
en venen verschillen in omvang, structuur en
functie
De verschillen beschrijven tussen de typen
bloedvaten op basis van hun structuur en functie
Je bloedvaten zijn in te delen in twee groepen:
- Arteriën (slagaders):
* voeren bloed altijd van het hart weg
* (bijna) altijd O2 rijk>
 1 uitzondering: de aa. Pulmonalis
(longslagaders) gaat wel weg van het hart maar
brengt geen zuurstof. Gaat van het hart naar de
longen. En haalt zuurstof uit je longen.
- Venen (aders):
* voeren bloed altijd terug naar het hart toe.
* (bijna) altijd CO2 arm
 1 uitzondering: de vv. pulmonalis (longvene).
Hij gaat van de long terug naar het hart, en
vervoert het zuurstof vanuit de longen naar het
hart.

, De druk in de venen is een stuk lager dan in de arteriën. Om
bloed vanuit de benen toch terug te voeren naar je hart, dan
worden om omliggende spieren ingezet door het bewegen van
je beenspieren. Hierdoor wordt er door de spieren druk
uitgevoerd op de venen waardoor het bloed terug wordt
gestuwd naar het hart. Door kleppen in je venen zorgt dit
ervoor dat het bloed niet terug naar beneden kan stromen.
Als de beenspieren niet voldoende worden bewogen, en er
onvoldoende bloed terugstroomt vanuit de benen naar je hart,
het hart onvoldoende hart kan rondpompen ook naar je
hersenen, kun je flauwvallen.




Tussen de arteriën en de venen ligt een
netwerk van haarvaatjes (capillairen). Dit
zijn de enige bloedvaten waar uitwisseling
kan plaatsvinden tussen het bloed en
omliggend weefsel omdat de wand van de
haarvaatjes veel dunner is en eigenlijk
alleen bestaat uit een laagje
endotheelcellen. En in de vaatjes zitten
hele kleine gaatjes of het kan d.m.v.
diffusie. Zuurstof en voedingsstoffen
worden hier bijvoorbeeld uitgewisseld.
Maar ook CO2 en afvalstoffen worden
weer teruggegeven, wat aan het einde van
het netwerk gebeurd Het bloed komt in de
arterie, welke zich vertakt in kleinere
vaatjes (arteriolen), en die vertakken zich
weer tot capillairen. Daarna komen de
capillairen samen tot kleinere aderen
(venulen) en komen dan samen tot venen
(aders). En wordt via 2 hoofdvenen weer
teruggebracht naar je hart, van boven
(bovenste holle ader: vena cava superior)
vanuit je hoofd, hals en armen, en van onderen (onderste holle ader: vena cava inferior) vanuit je benen,
bekken en buikholte en deze komen samen in je rechteratrium.