De verbetering van de mondzorg van
patiënten die in een zorginstelling zijn
opgenomen in Nederland
Oussama Tchattou (0999614)
Isa Frank (1009983)
Natalia Pejašinovic (0960464)
Khudeja Zaheer (1001290)
VIA – blijf gezond
Klas: 20N-OVK-125
28-05-2021
Hogeschool Rotterdam – Instituut voor gezondheidszorg
PAGINA 1
,Voorwoord
Wij zijn Isa, Natalia, Oussama en Khudeja, wij studeren verpleegkunde aan de Hogeschool
Rotterdam en zitten in het eerste jaar. In de tweede periode van de onderwijs van VIA - lijn (blijf
gezond) staat in de teken van preventie en gezondheidsbevordering. Wij hebben de opdracht
gekregen om onderzoek te gaan doen om ongezonde gedrag te voorkomen of een gezond gedrag te
verbeteren. In ons geval gaat het om het verbeteren van mondzorg bij patiënten die in zorginstellingen
zijn opgenomen in Nederland.
PAGINA 2
, Inhoudsopgave
Inleiding 4
Vraagstelling 6
Methode 6
Resultaten 7
Conclusie 9
Literatuurlijst 10
Bijlagen 12
Bijlage 1: Plan van aanpak 12
Bijlage 2: Zoekstrategie 14
Bijlage 3: Interviewprotocol 15
Bijlage 4: Geanonimiseerde uitwerking van interviews 17
Bijlage 5: Toestemmingsformulieren 26
Bijlage 6: Enquête 32
PAGINA 3
, Inleiding
De mondzorg is iets waar iedereen wel eens een keer mee te maken heeft gekregen. Voor sommigen
kan dit ook een negatieve ervaring zijn. Zo zijn er in de periode van 2009 tot 2018 landelijk 80.159
mensen gediagnostiseerd met gebitsafwijkingen in ziekenhuizen. In 2018 waren dit 3960 diagnoses
(CBS, 2020). Als we kijken naar de omgeving Rotterdam-Rijnmond waren er 3655 diagnoses in de
periode van 2013 tot 2018. Landelijk waren dit 41.535 diagnoses. Waarvan 21.670 mannen, 19.876
vrouwen en 4.835 personen zijn ouder dan 65 jaar. In 2018, in Rotterdam-Rijnmond waren dit maar
415 diagnoses (CBS, 2020). Rotterdam-Rijnmond heeft samen met een paar andere regio’s een hoger
aantal diagnoses. Een determinant hiervan kan zijn dat Rotterdam een grote deel met
achterstandswijken heeft, hierdoor hebben deze gebieden een lager sociaaleconomische status
(Volksgezondheid zorg, 2017). De sociaaleconomische status heeft invloed op gebitsafwijkingen. Zo
hebben kinderen en jongeren in een hoger sociaaleconomische status vaker een gezond gebit dan in
gebieden met een laag sociaaleconomische status (Volksgezondheidzorg, 2017). Of er een ander
determinant is die ervoor zorgt dat Rotterdam-Rijnmond een hoger gemiddelde heeft, is onbekend.
Verder zijn er landelijk sinds 1981 gelukkig geen sterfgevallen bekend waarbij een gebitsafwijking
echt de oorzaak is. Wel waren er 475 gevallen van acute opnamen. Dit was in de periode van 2015
tot 2018 (CBS, 2020).
In achterstandswijken in Nederland zijn het vooral de niet-Nederlands afkomstige jongeren die in
het nadeel zitten van gebitsproblemen. Zo hebben deze jongeren vaker te maken met onbehandelde
cariëservaringen dan jongeren die wel uit Nederland afkomstig zijn. In deze doelgroep van de niet-
Nederland afkomstige jongeren viel het ook op dat de 20-jarigen relatief hoog scoren op
gebitselementen die geëxtraheerd moesten worden. Het blijkt dus dat onder Nederlandse jongeren
culturele verschillen bestaan bij mondzorgervaringen (Vermaire, Houtem, van Kempen & Schuller,
2017).
Op het gebied van mondzorg zijn er veel kwaaltjes die kunnen ontstaan. Een belangrijke die vaak
voorkomt is gingivitis. Gingivitis heeft een aantal determinanten die een rol spelen bij het ontstaan
zoals roken, niet goed poetsen van de tanden en het gebruik maken van bepaalde geneesmiddelen
(Gezondheids.be, 2018). De meest voorkomende ziektes die de mondzorg beïnvloeden zijn
tanderosie, cariës en paradontale (tandvlees) ziektes. Tanderosie kan veroorzaakt worden door
slijting (knarsen van tanden), schuring door bijvoorbeeld je tandenborstel of door chemicaliën die je
tanden oplost (Kisely, 2016). In tegenstelling tot tanderosie ontstaat cariës door bacteriën. Wanneer
PAGINA 4
patiënten die in een zorginstelling zijn
opgenomen in Nederland
Oussama Tchattou (0999614)
Isa Frank (1009983)
Natalia Pejašinovic (0960464)
Khudeja Zaheer (1001290)
VIA – blijf gezond
Klas: 20N-OVK-125
28-05-2021
Hogeschool Rotterdam – Instituut voor gezondheidszorg
PAGINA 1
,Voorwoord
Wij zijn Isa, Natalia, Oussama en Khudeja, wij studeren verpleegkunde aan de Hogeschool
Rotterdam en zitten in het eerste jaar. In de tweede periode van de onderwijs van VIA - lijn (blijf
gezond) staat in de teken van preventie en gezondheidsbevordering. Wij hebben de opdracht
gekregen om onderzoek te gaan doen om ongezonde gedrag te voorkomen of een gezond gedrag te
verbeteren. In ons geval gaat het om het verbeteren van mondzorg bij patiënten die in zorginstellingen
zijn opgenomen in Nederland.
PAGINA 2
, Inhoudsopgave
Inleiding 4
Vraagstelling 6
Methode 6
Resultaten 7
Conclusie 9
Literatuurlijst 10
Bijlagen 12
Bijlage 1: Plan van aanpak 12
Bijlage 2: Zoekstrategie 14
Bijlage 3: Interviewprotocol 15
Bijlage 4: Geanonimiseerde uitwerking van interviews 17
Bijlage 5: Toestemmingsformulieren 26
Bijlage 6: Enquête 32
PAGINA 3
, Inleiding
De mondzorg is iets waar iedereen wel eens een keer mee te maken heeft gekregen. Voor sommigen
kan dit ook een negatieve ervaring zijn. Zo zijn er in de periode van 2009 tot 2018 landelijk 80.159
mensen gediagnostiseerd met gebitsafwijkingen in ziekenhuizen. In 2018 waren dit 3960 diagnoses
(CBS, 2020). Als we kijken naar de omgeving Rotterdam-Rijnmond waren er 3655 diagnoses in de
periode van 2013 tot 2018. Landelijk waren dit 41.535 diagnoses. Waarvan 21.670 mannen, 19.876
vrouwen en 4.835 personen zijn ouder dan 65 jaar. In 2018, in Rotterdam-Rijnmond waren dit maar
415 diagnoses (CBS, 2020). Rotterdam-Rijnmond heeft samen met een paar andere regio’s een hoger
aantal diagnoses. Een determinant hiervan kan zijn dat Rotterdam een grote deel met
achterstandswijken heeft, hierdoor hebben deze gebieden een lager sociaaleconomische status
(Volksgezondheid zorg, 2017). De sociaaleconomische status heeft invloed op gebitsafwijkingen. Zo
hebben kinderen en jongeren in een hoger sociaaleconomische status vaker een gezond gebit dan in
gebieden met een laag sociaaleconomische status (Volksgezondheidzorg, 2017). Of er een ander
determinant is die ervoor zorgt dat Rotterdam-Rijnmond een hoger gemiddelde heeft, is onbekend.
Verder zijn er landelijk sinds 1981 gelukkig geen sterfgevallen bekend waarbij een gebitsafwijking
echt de oorzaak is. Wel waren er 475 gevallen van acute opnamen. Dit was in de periode van 2015
tot 2018 (CBS, 2020).
In achterstandswijken in Nederland zijn het vooral de niet-Nederlands afkomstige jongeren die in
het nadeel zitten van gebitsproblemen. Zo hebben deze jongeren vaker te maken met onbehandelde
cariëservaringen dan jongeren die wel uit Nederland afkomstig zijn. In deze doelgroep van de niet-
Nederland afkomstige jongeren viel het ook op dat de 20-jarigen relatief hoog scoren op
gebitselementen die geëxtraheerd moesten worden. Het blijkt dus dat onder Nederlandse jongeren
culturele verschillen bestaan bij mondzorgervaringen (Vermaire, Houtem, van Kempen & Schuller,
2017).
Op het gebied van mondzorg zijn er veel kwaaltjes die kunnen ontstaan. Een belangrijke die vaak
voorkomt is gingivitis. Gingivitis heeft een aantal determinanten die een rol spelen bij het ontstaan
zoals roken, niet goed poetsen van de tanden en het gebruik maken van bepaalde geneesmiddelen
(Gezondheids.be, 2018). De meest voorkomende ziektes die de mondzorg beïnvloeden zijn
tanderosie, cariës en paradontale (tandvlees) ziektes. Tanderosie kan veroorzaakt worden door
slijting (knarsen van tanden), schuring door bijvoorbeeld je tandenborstel of door chemicaliën die je
tanden oplost (Kisely, 2016). In tegenstelling tot tanderosie ontstaat cariës door bacteriën. Wanneer
PAGINA 4
