Het verpleegkundige domein
wat is gezondheidsgedrag:
> alles wat een persoon voor zichzelf doet, wat hij voor andere doet om gezond te blijven
adequaat = het gaat beter met zijn gezondheid
inadequaat = het gaat slechter met zijn gezondheid
wat is gezondheidsvaardigheden:
> zijn de vaardigheden die mensen nodig hebben om zijn gezondheidsgedrag toe te passen
gezondheidsvaardigheden is verdeeld in:
- zelfredzaamheid
praktisch zelf de dingen kunnen doen die nodig zijn
- zelfmanagement
sturing kunnen geven aan wat er moet gebeuren
- adaptief vermogen
geduld, kunnen volhouden, loslaten, een andere manier accepteren, dragen en veerkracht
“ je moet als verpleegkundige samen met de patiënt “ :
- oefenen
- stimuleren
- helpen om iets in te zien
- helpen te omdenken ( om het anders te zien )
- informeren
- helpen met erkennen
factoren die het beïnvloeden:
- fysieke omgeving
- sociale omgeving
- lichamelijke handicap
- ziekte / aandoening ( tijdelijk, chronisch )
- psychische kwetsbaarheid ( tijdelijk, blijven )
“ deze 3 begrippen zijn om een client een goede gezondheidsgedrag neer te zetten. Uit deze
begrippen is er waarschijnlijk niet goed waardoor hij geen goede gezondheidsgedrag toont “
In aanmerking met een client:
gezondheidsvaardigheden ( beperkt toereikend ) > gezondheidsgedrag ( inadequaat ) >
gezondheid ( bedreigend )
Pagina 1
,Vanuit welk perspectief kijk je:
- lekentheorie
is wat een persoon zelf begrijpt van gezondheid en ziekte.
- biologische visie op gezondheid
- medischebiologische visie op gezondheid
- psychologische visie op gezondheid
- sociologische visie op gezondheid
- biosycholosociale visie op gezondheid
je kijkt naar medische gezondheid en naar de psychosociale gezondheid
- positieve gezondheid
> gemaakt door Huber in 2011
Het ontstaan van een medische discipline:
- vanaf de renaissance
in het renaissance gebeurt: de lichaam wordt als een machine gezien
naar de psychosociaal werd pas gekeken in de 19e eeuw
Laat 19e en vroeg 20e sociale ontmanteling:
- steek ontwikkeling positie burgerij ( middenklasse ) en arbeiders
- sterke ontwikkeling sociaaldemocratie
- sterke ontwikkeling positie van de vrouw ( emancipatie )
- sterke ontwikkeling van oog hebben voor psyche en emotie
Florence nightingale ( 1820-1910 ):
- beschrijft verplegen formuleert standaarden ( maat )
- stimuleert evidence based practice binnen verplegen
het verplegen:
- 1843 > vereniging voor ziekenverpleging
- 1878 > start van de verpleegstersopleiding
grand theories > zijn grote algemene beschrijvingen wat iets is
het is een samenhangende, sterk abstract en algemeen richtinggevend beschrijving van een
fenomeen
- het is deel gebaseerd op de werkelijkheid ( observaties )
- deels gebaseerd op bestaande theorie
- het wordt beïnvloed door sociaal-culturele en sociaaleconomische opvattingen
soorten grand theories:
- self-care de cit theory - Dorothea orem
mensen zijn in staat om voor zichzelf te zorgen, soms kan er wat tekort schieten, hierdoor kan de
verpleegkundige dan inspelen
- adaptation model - Callista roy
• adaptatie: kunnen veranderen, kunnen dragen, kunnen accepteren
• coping: omgang met problemen vooral als een uitdaging of probleem niet weg is
waneer het goed gaat met die adaptatie + coping. Dan zie je dat de gezondheidsgedrag +
gezondheid vaardigheden goed gaan
- virginia henderson
heeft de functie van verpleegkundige opgeschreven
> heeft 14 basisbehoeften herkent waar verpleegkundigen moeten naar kijken
functionele gezondheidspatronen - Marjory Gordon
Pagina 2
fi
, van grand theories naar nu:
> verdere ontwikkeling van een set van samenhangende termen over:
- Verpleegkundige gegevens
• functionele gezondheidspatroon
• aandachtsgebieden voor het bepalen van zorgbehoeften volgens ICF: wat een mens doet dat
wordt beïnvloed door aandoeningen en ziektes + door externe en persoonlijke factoren
• aandachtsgebieden voor het bepalen van zorgbehoeften door middel van zorgleefplanwijzer met
vier domein dat zijn:
het mentale welbevinden van de patiënt als persoon
het lichamelijke gevoel van welbevinden en gezondheid
daginvulling volgens eigen interesse en onderhouden van sociale contacten
de woon en leefomstandigheden
- verpleegkundige diagnoses
waarom verpleegkundigen doen wat ze doen ( oplossen verpleegkundig probleem )
- verpleegkundige zorg resultaten
waartoe verpleegkundige doen wat ze doen
- verpleegkundige interventies
wat verpleegkundigen doen
zel ormulieren met handvatten:
- verpleegkundige diagnose formuleren is de PES
- verpleegkundige zorg resultaat kunnen formuleren is de RUMBA
verpleegkundig proces en zorgplan :
- ontwerp verpleegkundig proces
- ontwerp van het verpleegkundig zorgplan
- actueel: het verpleegkunde zorgplan i het elektrische patiëntendossier ( EPD ), van bij NEDAP is
een applicatie waarin je het doet
Omaha > is een systeem voor termen net als bij NANDA - NOC - NIC
Pagina 3
ff
, de verpleegkundige discipline
verplegen:
> allerlei concreet werk
verzameling van concreet werk > verpleegkundige beroepsrollen ( hebben er 7 )
> de beroepsrollen gelden voor de hele verpleegkundige disciplines
verpleegkundige / verzorgende disciplines:
Disciplines Complexiteit van zorgsituatie
Gespecialiseerd verpleegkundige Kwetsbaarheid gezondheid zorgvragen
HBO - verpleegkundige benodigde samenwerking in eigen disciplines
MBO - verpleegkundige benodigde samenwerking met andere disciplines
binnen de gezondheidszorg ( binnen en buiten de
eigen zorgorganisatie )
Verzorgende benodigde samenwerking met andere partners in
relatie tot gezondheidszorg ( bijvoorbeeld:
gemeente, vrijwilligersorganisatie,
woningsbouwcoöperatie )
Helpende samenwerking die nodig is met sociale netwerk van
de patiënt
Pagina 4