AANTEKENINGEN AFP BLOK 1
Kennisweek 1:
wat is anatomie:
een wetenschap die zich bezighoudt met het bestuderen van ( BOUW ) de structuur van de cellen,
weefsel en organen waaruit het menselijke lichaam is samengesteld
wat is fysiologie:
een wetenschap die zich bezighoudt met de werking van het lichaam
wat is pathologie:
de wetenschap die zich bezighoudt met ziektes
pathologie is verdeelt in twee onderdelen:
- de pathologische anatomie
- de pathologische fysiologie
Wat is functionele anatomie:
de bouw van een lichaamsdeel of orgaan hangt samen met de functie ervan
CEL IS DE KLEINSTE LEVENDE ORGANISME
Onderzoekmethoden:
- huisartsenpraktijk of ziekenhuis
- laboratoriumbepaling onderzoek
- beeldvormende onderzoeken
1. huisartsenpraktijk of ziekenhuis
anamnese > voorgeschiedenis ( verzamelen van informatie )
inspectie > observeren ( kijken naar beweging, kleuren, geuren en geluid )
palpatie > tasten ( voelen of het hard, zacht of normaal is )
percussie > kloppen ( kijken of er vocht zit )
auscultatie > luisten ( luisteren met een stethoscoop )
2. laboratoriumbepaling onderzoek
urine onderzoek
feces
bloed onderzoek
cytologische onderzoek ( uitstrijken van de slijmvlies )
, 3. beeldvormende onderzoeken
MRI - scan ( magnetic resonance imaging ) > magneet
• hier moet je denken aan een pacemaker, insulinepompen, knieprothese of kunstkleppen etc
Rontgen straling > straling
• X - straling
• CT - scan ( computertomogra e ) > contrastmiddel
Echogra e, echoscopie & doppleronderzoek > geluid golven
• Doppler onderzoek is een bloedvaten onderzoek van de benen
Nucleair onderzoek > radioactieve stof
ECG ( électrocardiogram ) & CTG ( cardiotocogra e ) wordt gebruikt tijdens de bevalling > stroom
• uitvinder van ECG is Willem Einthoven
• heeft de nobel prijs in medicine gewonnen in 1924
coronarogra e of coronaire angiogra e > contrasto en + röntgenstraling
scopieën > met starre of exibele buis worden lichaamsholten bekeken ( soms punctie of biopt )
• gastroscopie > in de maag kijken
• colon of rectoscopie > kijken in de dikke darm
• bronechoscopie > in de trachea - longen kijken
• laparoscopie ( kijk operatie ) > in de buik of knieën
Gastroscopie indicatie:
- oesofagiale afwijkingen
- maag klachten
- bovenbuik klachten
- voor / na maagresectie
Coloscopie indicatie:
- onverklaard rectaal bloedverlies
- onverklaard veranderd defecatie patroon
- verdenking op Colitis ulcerosa of ziekte van Crohn
- controle op behandelde of genezen ziekte
Bronchoscopie indicatie:
- bij pneumonie
- opsporing van tumoren
- therapeutisch: afzuig - scopieen bij atelectases
- haemoptoe ( lokalisatie en behandeling van bloedingen via de mond )
Laproscopie ( kijkoperatie ) indicatie:
- leverziekte
- galblaas
- vrouwelijke genitalia interne
- therapeutische afwijkingen bijvoorbeeld:
appendectomie ( blindedarm )
cholecytecyomie ( galblaas stenen )
darmresectie ( darm operatie )
wat is een punctie:
lichaamsvocht of weefsel wordt met behulp van functienaald weggenomen
Verschil tussen MRI & CT -scan:
CT is geen tunnel maar een ring waar stralingen worden gebruikt en is een kortdurend onderzoek
MRI is wel een tunnel, hier wordt magneet gebruikt
fi fi fl fi fi fi ff
, Wat doet een verpleegkundige bij de onderzoeken:
- voorbereiding
• voorlichting en informatie geven
• nuchter zijn van de patiënt
• sedatie geven
- assisteren
• juiste houding
• materiaal voorbereiden en aangeven
- coördinatie
• juiste tijd + discipline
- nazorg
• de juiste laboratorium
• uitslag
• observatie
Kinesiologie > beschrijven van een beweging in een speci ek vlak en om een bepaalde as
de drie vlakken:
1. frontaal of coronaal vlak
2. sagittaal vlak
3. transversaal vlak
Plaatsaanduidingen:
- ventraal ( venter = buik ) = voor
- dorsaal ( dorsum = rug ) = achter
- lateraal ( lateralis = naar opzij ) = buitenzijde
- mediaal ( medailles = naar het midden ) = binnenzijde
- internus = inwendig
- externus = uitwendig
- anaterior = voorste
- posterior = achterste
- superior = bovenste
- inferior = onderste
- proximaal = ( proximus = dichtbij ) = dichtbij het lichaam
- distaal = ( distans = verwijderd ) = van het lichaam af
- sinister = links
- dexter = rechts
“ de uterus ligt ventraal ten opzicht van de rectum”
“ de uterus ligt dorsaal ten opzicht van de blaas “
Richting aanduidingen:
- exi = beweging
- antie exie / anteversie = naar ventraal gebogen arm of been
- retro exie / retroversie = naar dorsaal gebogen arm of been
fl flfl fi
, heeft te maken met de armen:
- exorotatie = buitenwaartse draaiing
- endorotarie = binnenwaartse draaiing
heeft te maken met de voeten:
- addictie = beweging naar mediaan toe
- abductie = beweging van de mediaan af
Lichaamsholten:
- schedelholte & wervel kanaal
- borstholte / thorax
- mediastinum tussen de longen
- buikholte / abdomen
- bekkenholte
- bekken bodem
tussen de borstholte en de buikholte zit er een spier de: DIAFRAGMA
sereuze vliezen ( weivliezen ):
- viscerale blad ( aan de kant van de orgaan )
- pariëtale blad ( aan de buitenkant van de orgaan )
peritoneum ( buikvlies ):
- intraperitoneaal > maag
- retroperitoneaal > nier
- subperitoneaal > lege blaas
- perperitoneaal > gevulde blaas
- extraperitoneaal > alle retro, sub, preorganen
Cellen en organcellen
Cellen bestaan uit een nucleus ( celkern ) en cytoplasma, omgeven door membranen
> De celkern bevat DNA met genetische code voor eiwitten zoals:
- enzymen
- hormonen
- hemoglobine
wat zijn mitochondriën:
zij leveren energie door sto en uit de voeding en zuurstof om te zetten in kooldioxide en water
wat zijn endoplasmatisch reticulum:
deze bevat de ribosomen, die aminozuren koppelen tot eiwitten ( deze heb je bijvoorbeeld in
levercellen en zijn nodig voor de aanmaak van bloedeiwitten )
wat is de Golgi - complex:
deze apparaat verwerkt producten uit het Endoplasmatische reticulum en slaat ze op
wat zijn lysosomen:
dit zijn soort belletjes vol agressieve enzymen die bijvoorbeeld micro-organisme kunnen afbreken
> deze zijn belangenrijk in afweercellen
ff
Kennisweek 1:
wat is anatomie:
een wetenschap die zich bezighoudt met het bestuderen van ( BOUW ) de structuur van de cellen,
weefsel en organen waaruit het menselijke lichaam is samengesteld
wat is fysiologie:
een wetenschap die zich bezighoudt met de werking van het lichaam
wat is pathologie:
de wetenschap die zich bezighoudt met ziektes
pathologie is verdeelt in twee onderdelen:
- de pathologische anatomie
- de pathologische fysiologie
Wat is functionele anatomie:
de bouw van een lichaamsdeel of orgaan hangt samen met de functie ervan
CEL IS DE KLEINSTE LEVENDE ORGANISME
Onderzoekmethoden:
- huisartsenpraktijk of ziekenhuis
- laboratoriumbepaling onderzoek
- beeldvormende onderzoeken
1. huisartsenpraktijk of ziekenhuis
anamnese > voorgeschiedenis ( verzamelen van informatie )
inspectie > observeren ( kijken naar beweging, kleuren, geuren en geluid )
palpatie > tasten ( voelen of het hard, zacht of normaal is )
percussie > kloppen ( kijken of er vocht zit )
auscultatie > luisten ( luisteren met een stethoscoop )
2. laboratoriumbepaling onderzoek
urine onderzoek
feces
bloed onderzoek
cytologische onderzoek ( uitstrijken van de slijmvlies )
, 3. beeldvormende onderzoeken
MRI - scan ( magnetic resonance imaging ) > magneet
• hier moet je denken aan een pacemaker, insulinepompen, knieprothese of kunstkleppen etc
Rontgen straling > straling
• X - straling
• CT - scan ( computertomogra e ) > contrastmiddel
Echogra e, echoscopie & doppleronderzoek > geluid golven
• Doppler onderzoek is een bloedvaten onderzoek van de benen
Nucleair onderzoek > radioactieve stof
ECG ( électrocardiogram ) & CTG ( cardiotocogra e ) wordt gebruikt tijdens de bevalling > stroom
• uitvinder van ECG is Willem Einthoven
• heeft de nobel prijs in medicine gewonnen in 1924
coronarogra e of coronaire angiogra e > contrasto en + röntgenstraling
scopieën > met starre of exibele buis worden lichaamsholten bekeken ( soms punctie of biopt )
• gastroscopie > in de maag kijken
• colon of rectoscopie > kijken in de dikke darm
• bronechoscopie > in de trachea - longen kijken
• laparoscopie ( kijk operatie ) > in de buik of knieën
Gastroscopie indicatie:
- oesofagiale afwijkingen
- maag klachten
- bovenbuik klachten
- voor / na maagresectie
Coloscopie indicatie:
- onverklaard rectaal bloedverlies
- onverklaard veranderd defecatie patroon
- verdenking op Colitis ulcerosa of ziekte van Crohn
- controle op behandelde of genezen ziekte
Bronchoscopie indicatie:
- bij pneumonie
- opsporing van tumoren
- therapeutisch: afzuig - scopieen bij atelectases
- haemoptoe ( lokalisatie en behandeling van bloedingen via de mond )
Laproscopie ( kijkoperatie ) indicatie:
- leverziekte
- galblaas
- vrouwelijke genitalia interne
- therapeutische afwijkingen bijvoorbeeld:
appendectomie ( blindedarm )
cholecytecyomie ( galblaas stenen )
darmresectie ( darm operatie )
wat is een punctie:
lichaamsvocht of weefsel wordt met behulp van functienaald weggenomen
Verschil tussen MRI & CT -scan:
CT is geen tunnel maar een ring waar stralingen worden gebruikt en is een kortdurend onderzoek
MRI is wel een tunnel, hier wordt magneet gebruikt
fi fi fl fi fi fi ff
, Wat doet een verpleegkundige bij de onderzoeken:
- voorbereiding
• voorlichting en informatie geven
• nuchter zijn van de patiënt
• sedatie geven
- assisteren
• juiste houding
• materiaal voorbereiden en aangeven
- coördinatie
• juiste tijd + discipline
- nazorg
• de juiste laboratorium
• uitslag
• observatie
Kinesiologie > beschrijven van een beweging in een speci ek vlak en om een bepaalde as
de drie vlakken:
1. frontaal of coronaal vlak
2. sagittaal vlak
3. transversaal vlak
Plaatsaanduidingen:
- ventraal ( venter = buik ) = voor
- dorsaal ( dorsum = rug ) = achter
- lateraal ( lateralis = naar opzij ) = buitenzijde
- mediaal ( medailles = naar het midden ) = binnenzijde
- internus = inwendig
- externus = uitwendig
- anaterior = voorste
- posterior = achterste
- superior = bovenste
- inferior = onderste
- proximaal = ( proximus = dichtbij ) = dichtbij het lichaam
- distaal = ( distans = verwijderd ) = van het lichaam af
- sinister = links
- dexter = rechts
“ de uterus ligt ventraal ten opzicht van de rectum”
“ de uterus ligt dorsaal ten opzicht van de blaas “
Richting aanduidingen:
- exi = beweging
- antie exie / anteversie = naar ventraal gebogen arm of been
- retro exie / retroversie = naar dorsaal gebogen arm of been
fl flfl fi
, heeft te maken met de armen:
- exorotatie = buitenwaartse draaiing
- endorotarie = binnenwaartse draaiing
heeft te maken met de voeten:
- addictie = beweging naar mediaan toe
- abductie = beweging van de mediaan af
Lichaamsholten:
- schedelholte & wervel kanaal
- borstholte / thorax
- mediastinum tussen de longen
- buikholte / abdomen
- bekkenholte
- bekken bodem
tussen de borstholte en de buikholte zit er een spier de: DIAFRAGMA
sereuze vliezen ( weivliezen ):
- viscerale blad ( aan de kant van de orgaan )
- pariëtale blad ( aan de buitenkant van de orgaan )
peritoneum ( buikvlies ):
- intraperitoneaal > maag
- retroperitoneaal > nier
- subperitoneaal > lege blaas
- perperitoneaal > gevulde blaas
- extraperitoneaal > alle retro, sub, preorganen
Cellen en organcellen
Cellen bestaan uit een nucleus ( celkern ) en cytoplasma, omgeven door membranen
> De celkern bevat DNA met genetische code voor eiwitten zoals:
- enzymen
- hormonen
- hemoglobine
wat zijn mitochondriën:
zij leveren energie door sto en uit de voeding en zuurstof om te zetten in kooldioxide en water
wat zijn endoplasmatisch reticulum:
deze bevat de ribosomen, die aminozuren koppelen tot eiwitten ( deze heb je bijvoorbeeld in
levercellen en zijn nodig voor de aanmaak van bloedeiwitten )
wat is de Golgi - complex:
deze apparaat verwerkt producten uit het Endoplasmatische reticulum en slaat ze op
wat zijn lysosomen:
dit zijn soort belletjes vol agressieve enzymen die bijvoorbeeld micro-organisme kunnen afbreken
> deze zijn belangenrijk in afweercellen
ff
