samenvatting kennisclips personen- en familierecht K3

Personen- en familierecht - Erik Nicolai

Kennisclips week 1: minderjarigeheid

Minderjarigheid
Iedereen die de leeftijd van 18 jaar nog niet heeft bereikt,
is minderjarig (art. 1:233 BW), tenzij….

De wet bepaalt wel anders t.a.v.:
 Maken testament;
 Sluiten van een arbeidsovereenkomst;
 Sluiten van een geneeskundige behandelingsovereenkomst;
 Verzoek handlichting (art. 1:235 jo. 253a BW);
De rechter zal bekijken welke bevoegdheden aan de minderjarige zullen worden toegekend.
 Verzoek benoeming bijzondere curator (art. 1:250 BW);
 Informele rechtsingang (art. 1:377g en 251a lid 4 BW, evt. via schakelbepaling van art. 1:253a lid 4
BW!!).

Misbruik van bevoegdheid ouders (art. 3:13 jo. 15 BW): dit leerstuk kan in pers- en familierecht worden
ingeroepen.

Uitzondering: jonge moeders van 16 of 17 jaar kunnen door de rechter meerderjarig worden verklaard
(art. 1:253ha BW). Gevolgen:
 Een jonge moeder staat dan zelf niet meer onder gezag;
 Een jonge moeder kan wel zelf het gezag over haar kind uitoefenen.

Kenmerken minderjarige:
 Alle minderjarige staan onder gezag (1:245 lid 1 BW);
 minderjarige zijn voorwaardelijk handelingsbekwaam (art. 1:234 lid 1 BW), mits:
 met (veronderstelde) toestemming van wettelijk vertegenwoordiger (lid 3);
 voor zover de wet niet anders bepaalt.

Veronderstelde toestemming: als het gaat om een rechtshandeling waarvan in het maatschappelijk
verkeer gebruikelijk is, dat een kind van die leeftijd die zelfstandig verricht.

Vernietigen overeenkomst van onbekwame persoon door vertegenwoordigers (3:49 BW).


Kapstok: Family Life
Het family life is gewaarborgd in art. 8 EVRM en door de uitspraak in de Marckx-zaak.

Bronnen personen- en familierecht:
 de wet (met name boek 1 BW);
 internationale verdragen (met name EVRM en IVRK);
 jurisprudentie (uit Nederland en Straatsburg!).

Artikel 8 EVRM  recht op eerbiediging van privé, familie- en gezinsleven.
Lid 1: een ieder heeft het recht op respect voor zijn privé leven, zijn familie- en gezinsleven, zijn woning
en zijn correspondentie.

Lid 2: geen inmenging van enig openbaar gezag is toegestaan in de uitoefening van dit recht, dan voor
zover bij wet is voorzien en in een democratische samenleving noodzakelijk is in het belang van:
 de nationale veiligheid;
 de openbare veiligheid of het economisch welzijn van het land;
 het voorkomen van wanordelijkheden en strafbare feiten;
 de bescherming van de gezondheid of de goede zeden, of;
 voor de bescherming van de rechten en vrijheden van anderen.

, Doorwerking EVRM in Nederlandse rechtsorde:
 rechtstreekse werking  art. 93 Gw
 voorrang boven nationaal recht  art. 94 Gw
 effectief toezicht mechanisme  EHRM in Straatsburg


Dynamische uitleg van art. 8 EVRM:
Het ging om een Belgische dame, die ongehuwd was en een dochter had. Zij vond dat zij onterecht werd
gediscrimineerd door de Belgische wetgeving. Een ongehuwde moeder was, anders dan een gehuwde
moeder, niet meteen juridisch moeder. Zij moest om dat te bewerkstellingen eerst het dochter erkennen
en adopteren. Hiermee werd zij achtergesteld, omdat gehuwde moeders dat wel direct waren.

Nadat ze geen gelijk kreeg bij de Belgische rechters, stapte ze naar het EHRM in Straatsburg. Zij gaven
haar wel gelijk, waardoor er een signaal werd afgegeven dat de Belgische wetgeving in strijd was met
deze bepaling uit het EVRM. Artikel 14 bepaalt dat de rechten uit het EVRM moeten kunnen worden
ingeroepen, zonder enig onderscheid.

Vooral de interpretatie van het Hof is belangrijk, omdat zij zeggen dat: ‘a living instrument, tob e
interpreted in the light of the present-day conditions.’ Het moet dus niet statisch worden geïnterpreteerd,
omdat de klacht van Marckx anders niet zou worden gehonoreerd.


Uit artikel 8 EVRM blijkt dat er niet alleen positieve, maar ook negatieve verplichtingen voortvloeien:
Negatieve verplichting: de staat mag zich niet inmengen in de grondrechten van de burgers.
Positieve verplichting: de staat is tot handelen verplicht, omdat zij verplicht zijn om de wetgeving in
overeenstemming te brengen met het EVRM.

Family life heeft niet enkel betrekking op het kerngezin, maar over zowel gezins- als familieleven.


Belangrijke vragen bij art. 8 EVRM:
1. is er tussen bepaalde personen sprake van ‘familiy life?’;
 echtgenoten;
 moeder en kind (louter door geboorte);
 juridisch vader (door bv. huwelijk of erkenning) en kind;

 biologische vader en kind (mits er sprake is van bijkomende omstandigheden!;
 grootouders en kleinkind;
 pleegouders en kind.

Kortom: family life is een autonoom begrip waarin talrijke betrekkingen van juridische, biologische en
feitelijke aard hun plaats vinden.

2. welke consequenties heeft dat dan? (m.a.w. welke rechten en/of plichten brengt dat met zich mee
voor die personen?).
 het recht op contact (zorgverdeling/omgang);
 het recht op informatie;
 gezamenlijk gezag;
 recht van ouder en kind op verzorging en opvoeding van het kind door de oduer;
 aanspraak van het kind op levensonderhoud;
 aanspraken betreffende een geslachtsnaam.