Media & Maatschappij
Drie media revoluties:
1. Schrift
2. Boekdrukkunst
3. Informatierevolutie (online)
Schrift:
Prehistorie: (eindpunt 60. Voor C.)
Het tijdperk zonder schrift.
Orale cultuur: (traditioneel)
Belangrijkste kenmerk is orale traditie.
- Communicatie is gelijktijdig en kleinschalig
- Communicatie is memoriseren en imiteren
Ontstaan van beeldtekens:
1. Pictografisch schrift:
Beeldsysteem waarin visuele tekens niet de werkelijkheid zelf zijn, maar ernaar verwijzen.
Belangrijke gegevens vast leggen door beeldtekens op kleitabletten te zetten.
2. Ontwikkelen van spijkerschrift. Beeldtekens koppelen aan gesproken woorden.
3. Combineren van beeldtekens en lettertekens.
Gevolgen schrift:
- Religie (gelezen en geleerd worden aan anderen)
- Wetenschap (kennis kan doorgegeven worden)
- Filosofie
- Taal (grotere woordenschat)
Orale cultuur:
- Local village
- Connection-oriëntend
- Memoriseren
- Jagers en verzamelaars
- Collectieve orale traditie
Schrift cultuur:
- “Global village”
- Connectionless communication
- Actief rationeel denken
- Grieken, Romeinen
- Individuele studie van teksten
Uitvinding van het schrift:
- Van spijkerschrift naar alfabet
- Communicatie wordt gecodeerd
- Communicatie en tweerichtingsverkeer worden ongelijktijdig, maar blijven kleinschalig
Romeinen namen het alfabet van de Grieken over.
Eerst alleen hardop lezen. Toen ook stil.
Een nieuw medium wordt in het begin vaak als gevaarlijk en ongewenst beschouwd.
, --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Boekdrukkunst:
Vanaf ong 1450.
Gutenberg ontwikkelt de stalen letterpers:
- Pers is accuraat
- Pers is snel
Leidde tot reformatie. – boekverbranding en censuur.
Gevolgen boekdrukkunst:
De nieuwe druktechnieken zijn de motor achter modernisering vanaf ongeveer 1500.
- Verspreiding van nieuwe kennis
- Verspreiding van nieuwe ideeën
- Verspreiding boeken in landstaal
- Handelskapitalisme (economisch systeem die ontstond bij opkomst van rijke steden)
De publieke opinie is de verzameling van de meningen van alle publieksgroepen.
De krant in de 17e en 18e eeuw:
- Klein formaat en bereik
- Buitenlands nieuws
- Duur door dagbladzegel (belasting)
- Scherpe overheidscontrole (censuur)
Bloei krant en tijdschrift vanaf 1850 door:
- Politieke emancipatie (informatie behoeften) vraag naar meer print
- Alfabetisering (1900 leerplicht ingevoerd)
- Afschaffing van dagbladzegel (krant werd goedkoper)
- Persvrijheid (je mag gevoelens uiten in kranten etc.) pluriforme pers (veel meningen)
- Stoomrotatiepers (19e eeuw: van de typografie) groot publiek
- Urbanisatie (groei van steden)
- Betere druktechnieken (foto’s afdrukken maken het aantrekkelijker)
Verzuiling 1900-1960:
Maatschappelijke activiteiten in kerken of levensbeschouwelijke organisaties.
Na WO II (1939-1945)
Verzuilde samenleving:
- Protestanten
- Katholieken
- Liberalen
- Socialisten
Verzuild krantenlandschap: (spreekbuizen van de bevolkingsgroepen)
- Trouw
- De Volkskrant
- Algemeen dagblad
- Het Parool
Drie media revoluties:
1. Schrift
2. Boekdrukkunst
3. Informatierevolutie (online)
Schrift:
Prehistorie: (eindpunt 60. Voor C.)
Het tijdperk zonder schrift.
Orale cultuur: (traditioneel)
Belangrijkste kenmerk is orale traditie.
- Communicatie is gelijktijdig en kleinschalig
- Communicatie is memoriseren en imiteren
Ontstaan van beeldtekens:
1. Pictografisch schrift:
Beeldsysteem waarin visuele tekens niet de werkelijkheid zelf zijn, maar ernaar verwijzen.
Belangrijke gegevens vast leggen door beeldtekens op kleitabletten te zetten.
2. Ontwikkelen van spijkerschrift. Beeldtekens koppelen aan gesproken woorden.
3. Combineren van beeldtekens en lettertekens.
Gevolgen schrift:
- Religie (gelezen en geleerd worden aan anderen)
- Wetenschap (kennis kan doorgegeven worden)
- Filosofie
- Taal (grotere woordenschat)
Orale cultuur:
- Local village
- Connection-oriëntend
- Memoriseren
- Jagers en verzamelaars
- Collectieve orale traditie
Schrift cultuur:
- “Global village”
- Connectionless communication
- Actief rationeel denken
- Grieken, Romeinen
- Individuele studie van teksten
Uitvinding van het schrift:
- Van spijkerschrift naar alfabet
- Communicatie wordt gecodeerd
- Communicatie en tweerichtingsverkeer worden ongelijktijdig, maar blijven kleinschalig
Romeinen namen het alfabet van de Grieken over.
Eerst alleen hardop lezen. Toen ook stil.
Een nieuw medium wordt in het begin vaak als gevaarlijk en ongewenst beschouwd.
, --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Boekdrukkunst:
Vanaf ong 1450.
Gutenberg ontwikkelt de stalen letterpers:
- Pers is accuraat
- Pers is snel
Leidde tot reformatie. – boekverbranding en censuur.
Gevolgen boekdrukkunst:
De nieuwe druktechnieken zijn de motor achter modernisering vanaf ongeveer 1500.
- Verspreiding van nieuwe kennis
- Verspreiding van nieuwe ideeën
- Verspreiding boeken in landstaal
- Handelskapitalisme (economisch systeem die ontstond bij opkomst van rijke steden)
De publieke opinie is de verzameling van de meningen van alle publieksgroepen.
De krant in de 17e en 18e eeuw:
- Klein formaat en bereik
- Buitenlands nieuws
- Duur door dagbladzegel (belasting)
- Scherpe overheidscontrole (censuur)
Bloei krant en tijdschrift vanaf 1850 door:
- Politieke emancipatie (informatie behoeften) vraag naar meer print
- Alfabetisering (1900 leerplicht ingevoerd)
- Afschaffing van dagbladzegel (krant werd goedkoper)
- Persvrijheid (je mag gevoelens uiten in kranten etc.) pluriforme pers (veel meningen)
- Stoomrotatiepers (19e eeuw: van de typografie) groot publiek
- Urbanisatie (groei van steden)
- Betere druktechnieken (foto’s afdrukken maken het aantrekkelijker)
Verzuiling 1900-1960:
Maatschappelijke activiteiten in kerken of levensbeschouwelijke organisaties.
Na WO II (1939-1945)
Verzuilde samenleving:
- Protestanten
- Katholieken
- Liberalen
- Socialisten
Verzuild krantenlandschap: (spreekbuizen van de bevolkingsgroepen)
- Trouw
- De Volkskrant
- Algemeen dagblad
- Het Parool
