Verdediging in Strafzaken – Bijeenkomst 4
Leerdoelen:
De student kan uitleggen wat het verschil is tussen zgn. “betalende zaken” en zgn.
“toevoegingen.
De student kan uitleggen welke belemmeringen bestaan voor adequate verdediging bij
minder vermogenden.
De student kan beschrijven hoe de regeling van vergoeding van advocatenkosten na
vrijspraak in elkaar zit;
De student kan uitleggen op welke wijzen het verlenen van rechtsbijstand tegen
betaling een bedreiging voor de onafhankelijkheid van de advocaat kan zijn;
De student kan uitleggen op welke wijzen het verlenen van rechtsbijstand tegen
betaling een bedreiging voor de kwaliteit van de rechtsbijstand kan zijn;
De student kan beschrijven hoe de structuur van de regeling van gefinancierde
rechtsbijstand in elkaar zit, en wat daarin de plaats van de Raad voor Rechtsbijstand is;
De student kan het verschil uitleggen tussen een ambtshalve toevoeging en een
toevoeging op verzoek;
De student kan de wettelijke regeling van de gefinancierde rechtsbijstand beschrijven.
De student kan uitleggen wat de zgn. “piketfase” inhoudt;
De student kan beschrijven hoe de consultatie en verhoorbijstand wordt vergoed;
De student kan beschrijven wat de Maatregel kostenverhaal na veroordeling inhoudt;
De student kan beschrijven welke verplichtingen ten aanzien van de vergoeding van
de consultatie/verhoorbijstand op Nederland worden gelegd door Richtlijn
2016/1919/EU betreffende rechtsbijstand voor verdachten en beklaagden in het
strafproces
Toevoegingen
Wet op de rechtsbijstand (Wrb) bevat in art. 1 lid 1 de definitie van wat toevoeging is.
Op grond van art. 24 lid 1 Wrb beslist het bestuur op de aanvraag om een toevoeging.
Ambtshalve toevoeging kan op grond van art. 43 lid 1 Wrb.
Toevoeging op verzoek is op draagkracht gebaseerd (alleen wet op de rechtsbijstand)
Toevoeging ambtshalve is op de aard van de verdenking gebaseerd: hoe ernstig is het feit
(enige vorm die in het sv staat)
, Constatering in de tekst van Brouwer: er wordt bij toevoeging een hard onderscheid gemaakt
tussen de verdachten die onder en boven de toevoegingsgrens vallen, zonder inachtneming
van de hoeveelheid werk die nodig is voor een zaak (en dus de kosten). Dit werd tot 2017
gemitigeerd door de ambtshalve toevoeging bij voorlopige hechtenis. Dat zijn immers de
zwaarste en ingewikkeldste zaken. Dit systeem is echter afgeschaft met de invoering van de
terugvordering van de kosten voor gefinancierde rechtsbijstand. Mijn opmerking hierbij is dat
het oude systeem eigenlijk alleen maar goed werkte omdat in Nederland de voorlopige
hechtenis zo vaak gebruikt wordt.
Goed uit elkaar houden!
Ook relevant: kennisgeving van de toevoeging is geregeld in art. 43 en 48 Sv. In de praktijk
gebeurt dit echter nooit, waardoor de kennisgeving op de schoot van de advocaat ligt.
Ambtshalve toevoeging
Ambtshalve toevoeging houdt in dat aan de verdachte van overheidswege een advocaat wordt
toegewezen, zonder dat een verzoek nodig is. Het is gekoppeld aan de situatie waarin de
verdachte van zijn vrijheid is beroofd en is verplicht.
- Toevoeging die in het Sv (of een andere wet) dwingend is voorgeschreven (dus geen
voorafgaande toets van inkomen of vermogen)
- In beginsel kosteloos, maar de situaties waarin het gebeurt zijn zoals genoemd beperkt
en er bestaat een mogelijkheid tot terugvordering op grond van art. 43 lid 3 Wrb.
- Voorbeelden:
o Art. 39 Sv – de piketregeling: aanwijzing van raadsman voor verhoorbijstand.
Deze eindigt als inverzekeringstelling eindigt. Dit kan zo zijn als de verdachte
vrijgelaten wordt, maar ook als er een bevel van bewaring van kracht gaat. De
grondslag verandert dan dus naar art. 40 Sv.
o Art. 40 Sv: als er sprake is (geweest) van voorlopige hechtenis
o Art. 41 Sv: wel op verzoek maar geen aanvraag als bedoeld in art. 24 lid 1
Wrb. Het gaat hier om personen die al voor andere feiten zijn gedetineerd.
o Art. 187a Sv: door RC voor getuigenverhoren
- Verdere belangrijke artikelen m.b.t. toevoeging zijn art. 42,43,44 en 47 Sv.
- De procedure: ambtshalve toevoegingen geschieden na mededeling van het OM door
het bestuur van de Raad voor Rechtsbijstand.
Leerdoelen:
De student kan uitleggen wat het verschil is tussen zgn. “betalende zaken” en zgn.
“toevoegingen.
De student kan uitleggen welke belemmeringen bestaan voor adequate verdediging bij
minder vermogenden.
De student kan beschrijven hoe de regeling van vergoeding van advocatenkosten na
vrijspraak in elkaar zit;
De student kan uitleggen op welke wijzen het verlenen van rechtsbijstand tegen
betaling een bedreiging voor de onafhankelijkheid van de advocaat kan zijn;
De student kan uitleggen op welke wijzen het verlenen van rechtsbijstand tegen
betaling een bedreiging voor de kwaliteit van de rechtsbijstand kan zijn;
De student kan beschrijven hoe de structuur van de regeling van gefinancierde
rechtsbijstand in elkaar zit, en wat daarin de plaats van de Raad voor Rechtsbijstand is;
De student kan het verschil uitleggen tussen een ambtshalve toevoeging en een
toevoeging op verzoek;
De student kan de wettelijke regeling van de gefinancierde rechtsbijstand beschrijven.
De student kan uitleggen wat de zgn. “piketfase” inhoudt;
De student kan beschrijven hoe de consultatie en verhoorbijstand wordt vergoed;
De student kan beschrijven wat de Maatregel kostenverhaal na veroordeling inhoudt;
De student kan beschrijven welke verplichtingen ten aanzien van de vergoeding van
de consultatie/verhoorbijstand op Nederland worden gelegd door Richtlijn
2016/1919/EU betreffende rechtsbijstand voor verdachten en beklaagden in het
strafproces
Toevoegingen
Wet op de rechtsbijstand (Wrb) bevat in art. 1 lid 1 de definitie van wat toevoeging is.
Op grond van art. 24 lid 1 Wrb beslist het bestuur op de aanvraag om een toevoeging.
Ambtshalve toevoeging kan op grond van art. 43 lid 1 Wrb.
Toevoeging op verzoek is op draagkracht gebaseerd (alleen wet op de rechtsbijstand)
Toevoeging ambtshalve is op de aard van de verdenking gebaseerd: hoe ernstig is het feit
(enige vorm die in het sv staat)
, Constatering in de tekst van Brouwer: er wordt bij toevoeging een hard onderscheid gemaakt
tussen de verdachten die onder en boven de toevoegingsgrens vallen, zonder inachtneming
van de hoeveelheid werk die nodig is voor een zaak (en dus de kosten). Dit werd tot 2017
gemitigeerd door de ambtshalve toevoeging bij voorlopige hechtenis. Dat zijn immers de
zwaarste en ingewikkeldste zaken. Dit systeem is echter afgeschaft met de invoering van de
terugvordering van de kosten voor gefinancierde rechtsbijstand. Mijn opmerking hierbij is dat
het oude systeem eigenlijk alleen maar goed werkte omdat in Nederland de voorlopige
hechtenis zo vaak gebruikt wordt.
Goed uit elkaar houden!
Ook relevant: kennisgeving van de toevoeging is geregeld in art. 43 en 48 Sv. In de praktijk
gebeurt dit echter nooit, waardoor de kennisgeving op de schoot van de advocaat ligt.
Ambtshalve toevoeging
Ambtshalve toevoeging houdt in dat aan de verdachte van overheidswege een advocaat wordt
toegewezen, zonder dat een verzoek nodig is. Het is gekoppeld aan de situatie waarin de
verdachte van zijn vrijheid is beroofd en is verplicht.
- Toevoeging die in het Sv (of een andere wet) dwingend is voorgeschreven (dus geen
voorafgaande toets van inkomen of vermogen)
- In beginsel kosteloos, maar de situaties waarin het gebeurt zijn zoals genoemd beperkt
en er bestaat een mogelijkheid tot terugvordering op grond van art. 43 lid 3 Wrb.
- Voorbeelden:
o Art. 39 Sv – de piketregeling: aanwijzing van raadsman voor verhoorbijstand.
Deze eindigt als inverzekeringstelling eindigt. Dit kan zo zijn als de verdachte
vrijgelaten wordt, maar ook als er een bevel van bewaring van kracht gaat. De
grondslag verandert dan dus naar art. 40 Sv.
o Art. 40 Sv: als er sprake is (geweest) van voorlopige hechtenis
o Art. 41 Sv: wel op verzoek maar geen aanvraag als bedoeld in art. 24 lid 1
Wrb. Het gaat hier om personen die al voor andere feiten zijn gedetineerd.
o Art. 187a Sv: door RC voor getuigenverhoren
- Verdere belangrijke artikelen m.b.t. toevoeging zijn art. 42,43,44 en 47 Sv.
- De procedure: ambtshalve toevoegingen geschieden na mededeling van het OM door
het bestuur van de Raad voor Rechtsbijstand.
