ICT Projectvaardigheden – Tentamenstof - Samenvatting
Wat is onderzoek – Nel Verhoeven (tot pagina 23)
Project Management – Remco Meisner (vanaf pagina 24)
Pagina’s:
Wat is onderzoek: P15-P22, P23-P51, P54-P62, P64(PG2.3)-P77, P81-P95, P96-
P107, P156-P161
Project management: P9-P11, P13-P18, (PG3.6), P20-P24, P27, P32-P45, P47-
P50, P55-P72, P75-P81, P84-P91, P94-P106, P109-P124, P128-P145, P148-P155,
P158-P175, P177-P188
Succes!
,Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1: De functie van onderzoek ............................................................................................................... 4
Methodologie of ‘methodology’? .......................................................................................................................... 4
Kenmerken van een onderzoeker ......................................................................................................................... 6
Houding ................................................................................................................................................................ 6
Kennis .................................................................................................................................................................. 6
Vaardigheid .......................................................................................................................................................... 6
Uitgangspunten van onderzoek ............................................................................................................................ 6
Stromingen in onderzoek ....................................................................................................................................... 8
Empirisch-analytisch ............................................................................................................................................ 8
Interpretatief ......................................................................................................................................................... 8
Kritisch-emancipatorisch ...................................................................................................................................... 8
Kwaliteitscriteria van onderzoek ........................................................................................................................... 9
Onafhankelijkheid ................................................................................................................................................ 9
Toetsbaarheid van uitspraken .............................................................................................................................. 9
Betrouwbaarheid .................................................................................................................................................. 9
Informativiteit ...................................................................................................................................................... 10
Generaliseerbaarheid ........................................................................................................................................ 10
Validatie ............................................................................................................................................................. 10
Praktische criteria .............................................................................................................................................. 10
Empirische cyclus .............................................................................................................................................. 11
Werkcyclus ........................................................................................................................................................ 13
Belangrijkste gebruikte begrippen en hun betekenis ....................................................................................... 14
Hoofdstuk 2: Aanleiding tot het onderzoek ....................................................................................................... 15
Keuzemogelijkheden .......................................................................................................................................... 15
Aanleiding .......................................................................................................................................................... 15
Opdrachtgevers, balans tussen wens en mogelijkheid ...................................................................................... 15
Afbakening van het onderwerp .......................................................................................................................... 16
Onderzoeksvoorstel ........................................................................................................................................... 16
Objectiviteit en verborgen agenda’s ................................................................................................................... 17
Informatie verzamelen ....................................................................................................................................... 17
6 regels voor het zoeken naar informatie(Big 6): ............................................................................................... 18
Het logboek ........................................................................................................................................................ 18
Hoofdstuk 3: Afbakening van het onderzoek ..................................................................................................... 19
Ontwerpfase ....................................................................................................................................................... 19
Vragen stellen: Probleemomschrijving ............................................................................................................... 20
Probleemstelling ................................................................................................................................................ 20
De 6W-formule ................................................................................................................................................... 21
Deelvragen: nuttig of nodig? .............................................................................................................................. 22
Doelstelling ........................................................................................................................................................ 22
Begripsafbakening ............................................................................................................................................. 22
Begrip-zoals-bedoeld ......................................................................................................................................... 22
Conceptueel model ............................................................................................................................................ 23
Project gerelateerd onderzoek ............................................................................................................................ 24
Onderzoeksvarianten ......................................................................................................................................... 24
Hoe doe je onderzoek? ...................................................................................................................................... 24
Onderzoeksplan ................................................................................................................................................. 24
Onderzoeksmethoden ........................................................................................................................................ 25
Beginselen van projectmanagement .................................................................................................................. 25
Projectkenmerken .............................................................................................................................................. 25
De manager van een project.............................................................................................................................. 26
Samenhang managementvormen...................................................................................................................... 27
Projectmanagementmethodiek .......................................................................................................................... 27
SCRUM ................................................................................................................................................................... 27
SCRUM vraagstuk ............................................................................................................................................. 27
SCRUM oplossing .............................................................................................................................................. 28
Werkwijze ........................................................................................................................................................... 28
Kenmerken ......................................................................................................................................................... 28
SCRUM rollen .................................................................................................................................................... 28
SCRUM overleg ................................................................................................................................................. 29
Analyse-tactiek ................................................................................................................................................... 29
, SCRUM-planning ............................................................................................................................................... 29
Demo en retrospective ....................................................................................................................................... 29
PRINCE2 ................................................................................................................................................................ 31
PRINCE2 Vraagstuk .......................................................................................................................................... 31
PRINCE2 Oplossing .......................................................................................................................................... 31
Geschiedenis ..................................................................................................................................................... 31
Kenmerken PRINCE2 ........................................................................................................................................ 32
PRINCE2 terminologie ....................................................................................................................................... 33
SCRUM vs PRINCE2 ......................................................................................................................................... 34
Projectdoel en Business Case ............................................................................................................................ 35
Business Case & kosten .................................................................................................................................... 35
Business Case & baten ...................................................................................................................................... 35
Business Case & doelen .................................................................................................................................... 35
Risico’s ............................................................................................................................................................... 35
Projectverloop ....................................................................................................................................................... 36
Opstarten ........................................................................................................................................................... 36
Voorbereiden ..................................................................................................................................................... 37
Projectplan ......................................................................................................................................................... 37
Projectorganisatie ................................................................................................................................................ 37
Stuurgroep ......................................................................................................................................................... 38
Projectmanager .................................................................................................................................................. 38
Kwaliteitsmanager .............................................................................................................................................. 38
Verantwoordelijkheden ...................................................................................................................................... 39
Project Plan ........................................................................................................................................................... 39
Project Initiation Document (PID) & Project Plan onderdelen ............................................................................ 40
Project Scope ..................................................................................................................................................... 41
Projectbeheersing ................................................................................................................................................ 41
Fasering ............................................................................................................................................................. 41
Risicomanagement ............................................................................................................................................ 41
Kwaliteitsbeheersing (Quality Management) ..................................................................................................... 41
Configuratiemanagement................................................................................................................................... 41
Wijzigingsmanagement ...................................................................................................................................... 42
Afwijkingsmanagement ...................................................................................................................................... 42
Continuïteitsmanagement .................................................................................................................................. 42
Projectfasering ...................................................................................................................................................... 42
Projectrisico’s ....................................................................................................................................................... 43
Risico evaluatie .................................................................................................................................................. 44
Projectkwaliteit ..................................................................................................................................................... 44
, Wat is onderzoek? – Nel Verhoeven
Hoofdstuk 1: De functie van onderzoek
Wat is onderzoek doen? Antwoord: Het wil zeggen dat onderzoekers op een
systematische manier gegevens verzamelen en analyseren om daarmee een kennis-
of praktijkvraag te beantwoorden.
Methodologie of ‘methodology’?
Met ‘methodologie’ wordt een aantal basisprincipes voor onderzoek bedoeld.
Uitgangspunten van onderzoek zijn zeker belangrijk voor fundamenteel onderzoek
(meer gericht op theorie en minder op de praktijk). Fundamenteel onderzoek wordt
meestal aan universiteiten verricht.
Methodologie moet niet verward worden met het Engelse woord “methodology”, dat
een meer praktische betekenis heeft voor de uitwerking van onderzoeksmethoden in
de praktijk ‘methoden en technieken’.
Beeld een onderzoek eens voor als een reis: een onderzoeksreis. Op de weg van je
onderzoek – van beginpunt naar eindpunt (je rapport) – kom je langs allerlei
kruisingen en zijwegen. Deze vertegenwoordigen de keuzes die je tijdens je
onderzoek kunt maken. Bill Trochim laat deze route tot leven komen in zijn ‘research
road’.
Ontwerp, uitvoering en evalutatie van onderzoek, zijn onderling afhankelijk, staan
niet los van elkaar. Op deze weg geldt tweerichtingsverkeer, en Trochim wilt
daarmee zeggen dat je altijd kritisch naar je eigen onderzoek kijkt, zowel tijdens het
project als achteraf. Ook beoordeel je het onderzoek van collega’s: Door naar
elkaars methoden te kijken leer je van elkaar. Zonder een basis en uitgangspunten
lijkt het onderzoek een onregelmatige en hobbelige zandweg vol kuilen, modder &
stenen. De basis voor onderzoek, de uitgangspunten, doelen, onderzoeksvragen en
–methoden vormen het asfalt om de weg te effenen. Zonder de structuur(regels) van
deze uitgangspunten verzandt het onderzoek en kun je het niet uitvoeren. Zomaar
aan een project beginnen lijkt een moeilijke onderneming:
Het verhaal van Anna uit kader 1.1 waarbij ze zonder vooronderzoek al een PvA
opstelt en later blijkt dat haar plan niet werkt.
Wat is onderzoek – Nel Verhoeven (tot pagina 23)
Project Management – Remco Meisner (vanaf pagina 24)
Pagina’s:
Wat is onderzoek: P15-P22, P23-P51, P54-P62, P64(PG2.3)-P77, P81-P95, P96-
P107, P156-P161
Project management: P9-P11, P13-P18, (PG3.6), P20-P24, P27, P32-P45, P47-
P50, P55-P72, P75-P81, P84-P91, P94-P106, P109-P124, P128-P145, P148-P155,
P158-P175, P177-P188
Succes!
,Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1: De functie van onderzoek ............................................................................................................... 4
Methodologie of ‘methodology’? .......................................................................................................................... 4
Kenmerken van een onderzoeker ......................................................................................................................... 6
Houding ................................................................................................................................................................ 6
Kennis .................................................................................................................................................................. 6
Vaardigheid .......................................................................................................................................................... 6
Uitgangspunten van onderzoek ............................................................................................................................ 6
Stromingen in onderzoek ....................................................................................................................................... 8
Empirisch-analytisch ............................................................................................................................................ 8
Interpretatief ......................................................................................................................................................... 8
Kritisch-emancipatorisch ...................................................................................................................................... 8
Kwaliteitscriteria van onderzoek ........................................................................................................................... 9
Onafhankelijkheid ................................................................................................................................................ 9
Toetsbaarheid van uitspraken .............................................................................................................................. 9
Betrouwbaarheid .................................................................................................................................................. 9
Informativiteit ...................................................................................................................................................... 10
Generaliseerbaarheid ........................................................................................................................................ 10
Validatie ............................................................................................................................................................. 10
Praktische criteria .............................................................................................................................................. 10
Empirische cyclus .............................................................................................................................................. 11
Werkcyclus ........................................................................................................................................................ 13
Belangrijkste gebruikte begrippen en hun betekenis ....................................................................................... 14
Hoofdstuk 2: Aanleiding tot het onderzoek ....................................................................................................... 15
Keuzemogelijkheden .......................................................................................................................................... 15
Aanleiding .......................................................................................................................................................... 15
Opdrachtgevers, balans tussen wens en mogelijkheid ...................................................................................... 15
Afbakening van het onderwerp .......................................................................................................................... 16
Onderzoeksvoorstel ........................................................................................................................................... 16
Objectiviteit en verborgen agenda’s ................................................................................................................... 17
Informatie verzamelen ....................................................................................................................................... 17
6 regels voor het zoeken naar informatie(Big 6): ............................................................................................... 18
Het logboek ........................................................................................................................................................ 18
Hoofdstuk 3: Afbakening van het onderzoek ..................................................................................................... 19
Ontwerpfase ....................................................................................................................................................... 19
Vragen stellen: Probleemomschrijving ............................................................................................................... 20
Probleemstelling ................................................................................................................................................ 20
De 6W-formule ................................................................................................................................................... 21
Deelvragen: nuttig of nodig? .............................................................................................................................. 22
Doelstelling ........................................................................................................................................................ 22
Begripsafbakening ............................................................................................................................................. 22
Begrip-zoals-bedoeld ......................................................................................................................................... 22
Conceptueel model ............................................................................................................................................ 23
Project gerelateerd onderzoek ............................................................................................................................ 24
Onderzoeksvarianten ......................................................................................................................................... 24
Hoe doe je onderzoek? ...................................................................................................................................... 24
Onderzoeksplan ................................................................................................................................................. 24
Onderzoeksmethoden ........................................................................................................................................ 25
Beginselen van projectmanagement .................................................................................................................. 25
Projectkenmerken .............................................................................................................................................. 25
De manager van een project.............................................................................................................................. 26
Samenhang managementvormen...................................................................................................................... 27
Projectmanagementmethodiek .......................................................................................................................... 27
SCRUM ................................................................................................................................................................... 27
SCRUM vraagstuk ............................................................................................................................................. 27
SCRUM oplossing .............................................................................................................................................. 28
Werkwijze ........................................................................................................................................................... 28
Kenmerken ......................................................................................................................................................... 28
SCRUM rollen .................................................................................................................................................... 28
SCRUM overleg ................................................................................................................................................. 29
Analyse-tactiek ................................................................................................................................................... 29
, SCRUM-planning ............................................................................................................................................... 29
Demo en retrospective ....................................................................................................................................... 29
PRINCE2 ................................................................................................................................................................ 31
PRINCE2 Vraagstuk .......................................................................................................................................... 31
PRINCE2 Oplossing .......................................................................................................................................... 31
Geschiedenis ..................................................................................................................................................... 31
Kenmerken PRINCE2 ........................................................................................................................................ 32
PRINCE2 terminologie ....................................................................................................................................... 33
SCRUM vs PRINCE2 ......................................................................................................................................... 34
Projectdoel en Business Case ............................................................................................................................ 35
Business Case & kosten .................................................................................................................................... 35
Business Case & baten ...................................................................................................................................... 35
Business Case & doelen .................................................................................................................................... 35
Risico’s ............................................................................................................................................................... 35
Projectverloop ....................................................................................................................................................... 36
Opstarten ........................................................................................................................................................... 36
Voorbereiden ..................................................................................................................................................... 37
Projectplan ......................................................................................................................................................... 37
Projectorganisatie ................................................................................................................................................ 37
Stuurgroep ......................................................................................................................................................... 38
Projectmanager .................................................................................................................................................. 38
Kwaliteitsmanager .............................................................................................................................................. 38
Verantwoordelijkheden ...................................................................................................................................... 39
Project Plan ........................................................................................................................................................... 39
Project Initiation Document (PID) & Project Plan onderdelen ............................................................................ 40
Project Scope ..................................................................................................................................................... 41
Projectbeheersing ................................................................................................................................................ 41
Fasering ............................................................................................................................................................. 41
Risicomanagement ............................................................................................................................................ 41
Kwaliteitsbeheersing (Quality Management) ..................................................................................................... 41
Configuratiemanagement................................................................................................................................... 41
Wijzigingsmanagement ...................................................................................................................................... 42
Afwijkingsmanagement ...................................................................................................................................... 42
Continuïteitsmanagement .................................................................................................................................. 42
Projectfasering ...................................................................................................................................................... 42
Projectrisico’s ....................................................................................................................................................... 43
Risico evaluatie .................................................................................................................................................. 44
Projectkwaliteit ..................................................................................................................................................... 44
, Wat is onderzoek? – Nel Verhoeven
Hoofdstuk 1: De functie van onderzoek
Wat is onderzoek doen? Antwoord: Het wil zeggen dat onderzoekers op een
systematische manier gegevens verzamelen en analyseren om daarmee een kennis-
of praktijkvraag te beantwoorden.
Methodologie of ‘methodology’?
Met ‘methodologie’ wordt een aantal basisprincipes voor onderzoek bedoeld.
Uitgangspunten van onderzoek zijn zeker belangrijk voor fundamenteel onderzoek
(meer gericht op theorie en minder op de praktijk). Fundamenteel onderzoek wordt
meestal aan universiteiten verricht.
Methodologie moet niet verward worden met het Engelse woord “methodology”, dat
een meer praktische betekenis heeft voor de uitwerking van onderzoeksmethoden in
de praktijk ‘methoden en technieken’.
Beeld een onderzoek eens voor als een reis: een onderzoeksreis. Op de weg van je
onderzoek – van beginpunt naar eindpunt (je rapport) – kom je langs allerlei
kruisingen en zijwegen. Deze vertegenwoordigen de keuzes die je tijdens je
onderzoek kunt maken. Bill Trochim laat deze route tot leven komen in zijn ‘research
road’.
Ontwerp, uitvoering en evalutatie van onderzoek, zijn onderling afhankelijk, staan
niet los van elkaar. Op deze weg geldt tweerichtingsverkeer, en Trochim wilt
daarmee zeggen dat je altijd kritisch naar je eigen onderzoek kijkt, zowel tijdens het
project als achteraf. Ook beoordeel je het onderzoek van collega’s: Door naar
elkaars methoden te kijken leer je van elkaar. Zonder een basis en uitgangspunten
lijkt het onderzoek een onregelmatige en hobbelige zandweg vol kuilen, modder &
stenen. De basis voor onderzoek, de uitgangspunten, doelen, onderzoeksvragen en
–methoden vormen het asfalt om de weg te effenen. Zonder de structuur(regels) van
deze uitgangspunten verzandt het onderzoek en kun je het niet uitvoeren. Zomaar
aan een project beginnen lijkt een moeilijke onderneming:
Het verhaal van Anna uit kader 1.1 waarbij ze zonder vooronderzoek al een PvA
opstelt en later blijkt dat haar plan niet werkt.
