Periode A
Rechtsstaat 1
Monica Blom
Inhoud
Week 1: De Nederlandse staat...............................................................................................................2
Werkgroep 1...........................................................................................................................................2
Week 2: Grondrechten...........................................................................................................................4
Hoorcollege............................................................................................................................................4
Werkgroep 2...........................................................................................................................................9
Week 3: grondrechten..........................................................................................................................12
Hoorcollege..........................................................................................................................................12
Werkgroep 3.........................................................................................................................................13
Week 4: Democratische rechtsstaat en koningschap...........................................................................15
Hoorcollege..........................................................................................................................................15
Werkgroep 4.........................................................................................................................................19
Week 5: Regering en parlement...........................................................................................................23
Hoorcollege..........................................................................................................................................23
Kennisclip regering...............................................................................................................................26
Kennisclip parlement............................................................................................................................27
Werkgroep 5.........................................................................................................................................27
Week 6: Wetgeving en onafhankelijke rechtspraak.............................................................................31
Hoorcollege..........................................................................................................................................31
Werkgroep 6.........................................................................................................................................35
Week 7: Decentralisatie........................................................................................................................39
Hoorcollege..........................................................................................................................................39
Werkgroep 7.........................................................................................................................................40
1
, Week 1: De Nederlandse staat
Werkgroep 1
De leerdoelen van deze week zijn:
1. De student kan de kenmerken van een staat weergeven en kan de staatkundige
verhoudingen binnen het Koninkrijk der Nederlanden beschrijven; (Statuut, Grondwet)
2. De student kan bronnen van staatsrecht benoemen en kan beschrijven wat de Grondwet is
en wat er in geregeld wordt
3. De student kan de vier pijlers van de rechtsstaat beschrijven (grondrechten,
machtenscheiding, legaliteitsbeginsel, onafhankelijke rechtspraak);
Leerdoel 1: De student kan de kenmerken van een staat weergeven en kan de staatkundige
verhoudingen binnen het Koninkrijk der Nederlanden beschrijven; (Statuut, Grondwet)
3 kenmerken (volkenrechtelijke definitie van het begrip staat):
- (effectief) Hoogste gezag
- Grondgebied (territoir) = landsgrenzen, lucht en zeegrenzen
- Gemeenschap van mensen (bevolking)
--> Erkenning is ook van belang! Voorbeeld: De taliban in afghanistan. Zonder erkenning kan er geen
staat ontstaan.
Leerdoel 2: De student kan bronnen van staatsrecht benoemen en kan beschrijven wat de
Grondwet is en wat er in geregeld wordt
Bronnen van constitutioneel recht (staatsrecht)
- Geschreven staatsrecht (vb: de grondwet)
- Ongeschreven staatsrecht ( staatsrechtelijk gewoonterecht)
o Voorbeeld: in de grondwet staat niet duidelijk dat een minister niet ook kamerlid kan
zijn (kamerlid controleert de regering). Maar door gewoonterecht gebeurt dit niet: je
kunt niet 2 petten opzetten. --> machtsbalans
o Voorbeeld: als je niet de meerderheid hebt in de kamer, dan mag je niet regeren
- Rechtspraak (jurisprudentie)
o Eerdere rechterlijke uitspraken
Geschreven staatsrecht:
- Verdragen
o Bijv. Handvest van de VN, EU-Verdrag; EVRM, etc
- Statuut (voor het Koninkrijk der Nederlanden
- Grondwet (voor het Koninkrijk der Nederlanden)
o Organieke wetten en overige wetten in formele zin (= regering en Staten-Generaal
gezamenlijk, hoogste wet in Nederland)
- AMvB's
2