Aardrijkskunde
Hoofdstuk 1 Arm en Rijk
1.2 Meten van welvaart en welzijn
Als een land welvarend is, betekent dat het land rijk is. Welvaart = de mate
waarin mensen in hun behoeften kunnen voorzien met behulp van de middelen
die hen tot beschikking staan.
Er zijn 3 manieren om de welvaart van een land te meten:
1. Het bruto nationaal product per hoofd (bnp/hoofd)
2. De VN-welzijnsindex
3. De verdeling van de beroepsbevolking
Bruto Nationaal Product (bnp/hoofd) =
Dat is alles wat in een jaar in een land verdiend wordt gedeeld door het aantal
inwoners (uitgedrukt in dollars of euro’s)
Zegt weinig over hoeveel armen er zijn en hoe arm ze zijn. Het is een
gemiddelde.
VN-welzijnsindex =
Aanwijzing voor het welzijn van een land
Welzijn =
rijkdom gemeten op basis van levensomstandigheden zoals scholing,
gezondheid en voedsel
Welzijn kun je meten door:
Levensverwachting =
geeft aan hoe oud de mensen (nu) bij de geboorte gemiddeld zullen
worden
Hangt oa af van zorg, hygiëne en voedsel
Koopkracht =
Geeft aan hoeveel je voor één dollar kunt kopen in een land
Deze maat wordt vaak gebruikt om de welvaart van een land te meten!
Alfabetiseringsgraad =
Geeft aan hoeveel mensen (hoeveel % vd bevolking) van 15 jaar en ouder
kunnen lezen en schrijven
Beroepsbevolking =
, Alle mensen die tegen betaling werken, plus de werkelozen
Het werk dat mensen doen wordt verdeeld in 3 sectoren:
1. Primaire sector
landbouw, mijnbouw, visserij
2. Secundaire sector
industrie, ambacht, bouw
3. Tertiaire sector
handel, verkeer, overheidsdiensten, banken, verzekeringen
De wereld ingedeeld naar ontwikkelingsgraad
Je kunt de wereld indelen in drie groepen landen:
1. Centrumlanden = de koplopers
Dit zijn de meest ontwikkelde landen, zoals Singapore, de Verenigde
Staten en Nederland.
- De mensen verdienen goed en werken vaak in de dienstensector
- Zij hebben een hoge productiviteit =
Dat wil zeggen dat de waarde van de productie per persoon hoog is.
Dat komt vooral door het gebruik van machines en moderne
apparatuur.
- Ze spelen grote rol in de wereldhandel
2. Semiperiferie = de volgers
Dit zijn landen die al een eind op weg zijn in het ontwikkeling, zoals Zuid-
Korea, Brazilië en China.
- Dit zijn de groeiers, de welvaart neemt hier snel toe.
- De landbouw wordt steeds minder belangrijk, de industrie is meestal
goed ontwikkeld en de dienstensector neemt snel in betekenis toe.
- Hun rol in de wereldhandel wordt steeds groter
3. Periferie = de achterblijvers
Dit is een grote groep landen zoals Cambodja, Bolivia en Niger
- Zijn landen waar de landbouw de belangrijkste bron van inkomsten is.
- Zij hebben een laag inkomen.
- Ze spelen maar een kleine rol in de wereldhandel.
Hoofdstuk 1 Arm en Rijk
1.2 Meten van welvaart en welzijn
Als een land welvarend is, betekent dat het land rijk is. Welvaart = de mate
waarin mensen in hun behoeften kunnen voorzien met behulp van de middelen
die hen tot beschikking staan.
Er zijn 3 manieren om de welvaart van een land te meten:
1. Het bruto nationaal product per hoofd (bnp/hoofd)
2. De VN-welzijnsindex
3. De verdeling van de beroepsbevolking
Bruto Nationaal Product (bnp/hoofd) =
Dat is alles wat in een jaar in een land verdiend wordt gedeeld door het aantal
inwoners (uitgedrukt in dollars of euro’s)
Zegt weinig over hoeveel armen er zijn en hoe arm ze zijn. Het is een
gemiddelde.
VN-welzijnsindex =
Aanwijzing voor het welzijn van een land
Welzijn =
rijkdom gemeten op basis van levensomstandigheden zoals scholing,
gezondheid en voedsel
Welzijn kun je meten door:
Levensverwachting =
geeft aan hoe oud de mensen (nu) bij de geboorte gemiddeld zullen
worden
Hangt oa af van zorg, hygiëne en voedsel
Koopkracht =
Geeft aan hoeveel je voor één dollar kunt kopen in een land
Deze maat wordt vaak gebruikt om de welvaart van een land te meten!
Alfabetiseringsgraad =
Geeft aan hoeveel mensen (hoeveel % vd bevolking) van 15 jaar en ouder
kunnen lezen en schrijven
Beroepsbevolking =
, Alle mensen die tegen betaling werken, plus de werkelozen
Het werk dat mensen doen wordt verdeeld in 3 sectoren:
1. Primaire sector
landbouw, mijnbouw, visserij
2. Secundaire sector
industrie, ambacht, bouw
3. Tertiaire sector
handel, verkeer, overheidsdiensten, banken, verzekeringen
De wereld ingedeeld naar ontwikkelingsgraad
Je kunt de wereld indelen in drie groepen landen:
1. Centrumlanden = de koplopers
Dit zijn de meest ontwikkelde landen, zoals Singapore, de Verenigde
Staten en Nederland.
- De mensen verdienen goed en werken vaak in de dienstensector
- Zij hebben een hoge productiviteit =
Dat wil zeggen dat de waarde van de productie per persoon hoog is.
Dat komt vooral door het gebruik van machines en moderne
apparatuur.
- Ze spelen grote rol in de wereldhandel
2. Semiperiferie = de volgers
Dit zijn landen die al een eind op weg zijn in het ontwikkeling, zoals Zuid-
Korea, Brazilië en China.
- Dit zijn de groeiers, de welvaart neemt hier snel toe.
- De landbouw wordt steeds minder belangrijk, de industrie is meestal
goed ontwikkeld en de dienstensector neemt snel in betekenis toe.
- Hun rol in de wereldhandel wordt steeds groter
3. Periferie = de achterblijvers
Dit is een grote groep landen zoals Cambodja, Bolivia en Niger
- Zijn landen waar de landbouw de belangrijkste bron van inkomsten is.
- Zij hebben een laag inkomen.
- Ze spelen maar een kleine rol in de wereldhandel.
