De bouw van stoffen
6.1 Stoffen herkennen
Aan welke eigenschappen kun je stoffen herkennen?
Stofeigenschappen
Het gaat hierbij om stoffen uit de scheikunde zoals water, ijzer en suiker. De
eigenschappen van stoffen, zoals kleur, geur en smaak, zijn voorbeelden van
stofeigenschappen. Vorm is geen stofeigenschap. Hout kom je bijvoorbeeld
tegen in meubels maar ook als boom of balk
Je kunt stoffen herkennen aan hun stofeigenschappen. Elke stof heeft een
unieke combinatie van stofeigenschappen. Alle stoffen verschillen in 1 of meer
eigenschappen.
Vast, vloeibaar en gasvormig
Stoffen kun je indelen in drie groepen:
1. Vaste stoffen
behouden hun vorm. Ze zijn moeilijk samendrukbaar
vaste stoffen bij kamertemp: metalen, hout, steen
2. Vloeistoffen
kun je gieten, opdweilen, druppelen en soms opdrinken. Ze zijn moeilijk
samendrukbaar
vloeistoffen bij kamertemp: water en olie
3. Gassen
Kun je ruiken of inademen. Ze verspreiden zich in een ruimte
gassen bij kamertemp: lucht, waterstof, helium
Vast, vloeibaar en gasvormig noemen we fasen. Er zijn er dus drie.
De fasen hebben de volgende eigenschappen:
Een vaste stof heeft een eigen vorm en een eigen volume;
Een vloeistof heeft geen eigen vorm (vloeien uit), maar wel een eigen
volume;
Een gas heeft geen eigen vorm en geen eigen volume (kan je
samenpersen).
Water is een bijzondere stof, omdat water in de natuur voorkomt als vast (ijs),
vloeibaar (water) en gas (waterdamp).
, Ook kun je stoffen herkennen aan de eigenschap of ze wel of niet oplossen in
water. Als suiker is opgelost in water, geven we dat aan als suiker (aq). De
afkorting ‘aq’ staat voor aqua (water).
De vloeistof waarin een stof oplost = oplosmiddel.
Het oplosmiddel dat je kiest hangt af van de stof die je wilt oplossen (olie lost
bijv niet op in water maar wel in wasbenzine)
Hoe snel een stof oplost hangt af van :
1. De stof
2. Het oplosmiddel
3. De temperatuur
Oplosbaarheid = de maximale hoeveelheid stof die oplost in een hoeveelheid
van een oplosmiddel > in g/L of kg/m3
Als de maximale hoeveelheid is opgelost = verzadigde oplossing
Bij een hogere temp kun je meer stof oplossen, dus de oplosbaarheid is groter
6.2 Moleculen als bouwstenen
Waaruit zijn stoffen opgebouwd?
Welke verschijnselen kun je daardoor beter begrijpen?
De bouwstenen van stoffen
Diffusie = de stof verspreidt zichzelf door water (zoals bij oploslimonade).
Oplossen = de stof heeft zichzelf verdeeld over het water (zoals een
suikerklontje)
Alle stoffen zijn opgebouwd uit hele kleine deeltjes die bewegen = moleculen
(kleiner dan één miljoenste millimeter).
Wat gebeurt er bij diffusie? Neem bijv een druppel limonadesiroop in water
De siroopmoleculen en de watermoleculen bewegen en botsen met elkaar. Als
je lang genoeg wacht, zijn de siroopmoleculen en watermoleculen volledig
gemengd.
6.1 Stoffen herkennen
Aan welke eigenschappen kun je stoffen herkennen?
Stofeigenschappen
Het gaat hierbij om stoffen uit de scheikunde zoals water, ijzer en suiker. De
eigenschappen van stoffen, zoals kleur, geur en smaak, zijn voorbeelden van
stofeigenschappen. Vorm is geen stofeigenschap. Hout kom je bijvoorbeeld
tegen in meubels maar ook als boom of balk
Je kunt stoffen herkennen aan hun stofeigenschappen. Elke stof heeft een
unieke combinatie van stofeigenschappen. Alle stoffen verschillen in 1 of meer
eigenschappen.
Vast, vloeibaar en gasvormig
Stoffen kun je indelen in drie groepen:
1. Vaste stoffen
behouden hun vorm. Ze zijn moeilijk samendrukbaar
vaste stoffen bij kamertemp: metalen, hout, steen
2. Vloeistoffen
kun je gieten, opdweilen, druppelen en soms opdrinken. Ze zijn moeilijk
samendrukbaar
vloeistoffen bij kamertemp: water en olie
3. Gassen
Kun je ruiken of inademen. Ze verspreiden zich in een ruimte
gassen bij kamertemp: lucht, waterstof, helium
Vast, vloeibaar en gasvormig noemen we fasen. Er zijn er dus drie.
De fasen hebben de volgende eigenschappen:
Een vaste stof heeft een eigen vorm en een eigen volume;
Een vloeistof heeft geen eigen vorm (vloeien uit), maar wel een eigen
volume;
Een gas heeft geen eigen vorm en geen eigen volume (kan je
samenpersen).
Water is een bijzondere stof, omdat water in de natuur voorkomt als vast (ijs),
vloeibaar (water) en gas (waterdamp).
, Ook kun je stoffen herkennen aan de eigenschap of ze wel of niet oplossen in
water. Als suiker is opgelost in water, geven we dat aan als suiker (aq). De
afkorting ‘aq’ staat voor aqua (water).
De vloeistof waarin een stof oplost = oplosmiddel.
Het oplosmiddel dat je kiest hangt af van de stof die je wilt oplossen (olie lost
bijv niet op in water maar wel in wasbenzine)
Hoe snel een stof oplost hangt af van :
1. De stof
2. Het oplosmiddel
3. De temperatuur
Oplosbaarheid = de maximale hoeveelheid stof die oplost in een hoeveelheid
van een oplosmiddel > in g/L of kg/m3
Als de maximale hoeveelheid is opgelost = verzadigde oplossing
Bij een hogere temp kun je meer stof oplossen, dus de oplosbaarheid is groter
6.2 Moleculen als bouwstenen
Waaruit zijn stoffen opgebouwd?
Welke verschijnselen kun je daardoor beter begrijpen?
De bouwstenen van stoffen
Diffusie = de stof verspreidt zichzelf door water (zoals bij oploslimonade).
Oplossen = de stof heeft zichzelf verdeeld over het water (zoals een
suikerklontje)
Alle stoffen zijn opgebouwd uit hele kleine deeltjes die bewegen = moleculen
(kleiner dan één miljoenste millimeter).
Wat gebeurt er bij diffusie? Neem bijv een druppel limonadesiroop in water
De siroopmoleculen en de watermoleculen bewegen en botsen met elkaar. Als
je lang genoeg wacht, zijn de siroopmoleculen en watermoleculen volledig
gemengd.
