Pathologie tractus locomotorius
Diagnostiek bewegingsapparaat
- Röntgenfoto
- CT (Computed Tomography): fracturen, dislocaties, misvorming van botten en (pathologische)
calcificaties
- MRI of MR: is op basis van hoeveelheid water, dus kijkt naar de weke delen
- Laboratorium onderzoek: BSE, CRP, Calcium en vitamine D (voor het opbouwen van calcium)
- Artoscopie: kijkoperatie in een gewricht waar (synoviaal) vocht en/of weefsels weg gehaald kunnen
worden voor onderzoek
- Echografie: ultrageluid
- PET-scan: voor het opsporen van ontsteking door gebruik van radioactieve stoffen
- Elektromyografie (EMG): meten van elektrische activiteit van de spieren, om afwijkingen van de
spierfunctie op te sporen (elektrofysiologie)
- Spierbiopt: aantonen van afwijkingen in de spiercellen of het botweefsel
Botaandoeningen
Osteomyelitis
Is een ontsteking in bot door een zeldzame bacteriële botinfectie: vooral na botletsel en bij Diabetes
Mellitus. Er zijn 3 stadia, de beginfase hierbij heeft de patiënt het nog niet in de gaten, acute osteomyelitis
dit kan overgaan in de volgende fase, chronische osteomyelitis. Symptomen zijn:
- Zeer pijnlijk (door zwelling in het bot)
- Pijnlijk bij belasten en in rust
- Verder afhankelijk van diepte zie je ook ontstekingsverschijnselen evt. systemische verschijnselen
zoals koorts en soms zelfs sepsis
De diagnose wordt gesteld door:
Bloedonderzoek (leukocytentelling (verhoogd, leukocytose) en sterk verhoogde
ontstekingsparameters BSE (bloedbezinking) en CRP (bepaling van het C-Reactive Protein)
Bacteriekweek van bloedmonster en/of botbiopt.
Beeldvormend onderzoek (Röntgenonderzoek, botscan, CT-of MRI-scan)
Behandeling bestaat uit antibiotica door langdurig intraveneus en/of een eventuele operatie (met name het
verwijderen van necrotisch bot). Preventie van osteomyelitis is door een snelle behandeling van infecties en
gecompliceerde breuken.
Skeletafwijkingen door vitamine of mineraaltekort
Gezond bot: vitaminen en mineralen (essentieel). Botvorming en botonderhoud door calcium en fosfor.
Calcium kan niet zonder vitamine D uit het voedsel worden opgenomen dat zorgt zachte en vervormde
breekbare botten door tekort aan vitamine D.
Osteoporose (botontkalking)
Osteoporose (botontkalking) wat zorgt dat broze botten vaak breken. De echte oorzaak is onbekend, er zijn
wel risicofactoren bekend. Als de wervels inzakken kan dat osteoporose als gevolg hebben.
Wervelcompressiefractuur is een abnormale kromming van wervelkolom en verlies van lengte.
, Risicofactoren:
Lage botdichtheid
Vrouwelijk geslacht
Hogere leeftijd (> 60 jaar)
Voedingstekorten (vitamine D-gebrek, lage calciuminname)
Chronisch corticosteroiden gebruik
Tenger en klein postuur
Laag lichaamsgewicht
Heupfracturen in de familie
Een eerdere fractuur boven de 50 jaar
Bedlegerigheid
Mannen hebben van jongsaf aan hogere botdichtheid dan vrouwen. Ook afname gaat sneller bij mannen.
Vrouwen worden tot aan menopauze beschermd door vrouwelijke hormonen. Vanaf menopauze gaat
afname bij man en vrouw even snel. Resultaat: osteoporose treedt eerder op bij vrouwen. De diagnose
wordt gesteld door: een dexameting (botdichtheidsmeting, X-stralen, meestal Nucleaire Geneeskunde) of
een X-foto van de wervelkolom, waar wordt gekeken naar ingezakte wervels. Ontstaat meestal
onopgemerkt. Er is geen genezing mogelijk. Preventie wordt gedaan door voldoende inname van calcium,
vitamine D, gewichtsdragende activiteiten voor het vertragen van het botverlies en niet roken en niet te veel
alcohol. Medicijnen kunnen verder botverlies tegengaan en botbreuken voorkomen.
Rachitis
Rachitis is een zeldzame aandoening bij kinderen. Kinderen met rachitis ontwikkelen botten die zacht en
buigzaam zijn en op den duur misvormd raken. Typisch is de zogenaamde ‘rozenkrans’ als gevolg van
verdikking van de overgang van de ribben naar het borstbeen. Ook schedelafwijkingen komen veel voor.
Voldoende vitamine D in de voeding en blootstelling aan zonlicht spelen een grote rol bij de preventie van
rachitis. Onder invloed van zonlicht (UV-licht) wordt 7-dehydrocholesterol in de huid omgezet in vitamine D.
Osteomalacie
Osteomalacie is de verweking van botten bij volwassen. Deze aandoening komt maar zelden voor en vooral
bij ouderen mensen en immigranten. De belangrijkste symptomen zijn spierzwakte, botpijn en
gewichtsverlies. Onder invloed van druk kunnen de botten van de wervelkolom, benen en bekken makkelijk
buigen en breken. Osteomalacie wordt meestal veroorzaakt door onvoldoende vitamine D en een tekort aan
de mineralen calcium of fosfor. Hieruit bestaat ook de behandeling, door de tekorten aan te vullen.
Andere botafwijkingen:
Ziekte van Paget (osteitis deformans)
Er is sprake van een versnelde botstofwisseling in de botten, waardoor er lokaal botafwijkingen ontstaan,
voornamelijk in de schedel, wervels en heupen. Ongeveer 3% van de bevolking ouder dan 50 jaar heeft de
ziekte van Paget. Risicofactoren zijn niet bekend wel speelt erfelijkheid een rol. De ziekte geeft niet altijd
klachten. Door de versnelde botstofwisseling ontstaan zachte, breekbare botten, die misvormd en soms ook
verdikt kunnen zijn. Patiënten hebben soms last van pijn in de botten die aangedaan. Door misvorming en
verdikking van de schedel kan er druk ontstaan op de hersenzenuwen; dit kan leiden tot visus- en
gehoorverlies. Een zeldzame complicatie van de ziekte is de vorming van een osteosarcoom. Bij de
diagnostiek van de ziekte spelen röntgenonderzoek, botscans en bloedonderzoek (alkalische fosfatase) een
belangrijke rol. De behandeling bestaat uit het toedienen van pijnstillers en middelen die de botafbraak
remmen (bifosfonaten, risedroninezuur, tiludroninezuur en calcitonine).
Diagnostiek bewegingsapparaat
- Röntgenfoto
- CT (Computed Tomography): fracturen, dislocaties, misvorming van botten en (pathologische)
calcificaties
- MRI of MR: is op basis van hoeveelheid water, dus kijkt naar de weke delen
- Laboratorium onderzoek: BSE, CRP, Calcium en vitamine D (voor het opbouwen van calcium)
- Artoscopie: kijkoperatie in een gewricht waar (synoviaal) vocht en/of weefsels weg gehaald kunnen
worden voor onderzoek
- Echografie: ultrageluid
- PET-scan: voor het opsporen van ontsteking door gebruik van radioactieve stoffen
- Elektromyografie (EMG): meten van elektrische activiteit van de spieren, om afwijkingen van de
spierfunctie op te sporen (elektrofysiologie)
- Spierbiopt: aantonen van afwijkingen in de spiercellen of het botweefsel
Botaandoeningen
Osteomyelitis
Is een ontsteking in bot door een zeldzame bacteriële botinfectie: vooral na botletsel en bij Diabetes
Mellitus. Er zijn 3 stadia, de beginfase hierbij heeft de patiënt het nog niet in de gaten, acute osteomyelitis
dit kan overgaan in de volgende fase, chronische osteomyelitis. Symptomen zijn:
- Zeer pijnlijk (door zwelling in het bot)
- Pijnlijk bij belasten en in rust
- Verder afhankelijk van diepte zie je ook ontstekingsverschijnselen evt. systemische verschijnselen
zoals koorts en soms zelfs sepsis
De diagnose wordt gesteld door:
Bloedonderzoek (leukocytentelling (verhoogd, leukocytose) en sterk verhoogde
ontstekingsparameters BSE (bloedbezinking) en CRP (bepaling van het C-Reactive Protein)
Bacteriekweek van bloedmonster en/of botbiopt.
Beeldvormend onderzoek (Röntgenonderzoek, botscan, CT-of MRI-scan)
Behandeling bestaat uit antibiotica door langdurig intraveneus en/of een eventuele operatie (met name het
verwijderen van necrotisch bot). Preventie van osteomyelitis is door een snelle behandeling van infecties en
gecompliceerde breuken.
Skeletafwijkingen door vitamine of mineraaltekort
Gezond bot: vitaminen en mineralen (essentieel). Botvorming en botonderhoud door calcium en fosfor.
Calcium kan niet zonder vitamine D uit het voedsel worden opgenomen dat zorgt zachte en vervormde
breekbare botten door tekort aan vitamine D.
Osteoporose (botontkalking)
Osteoporose (botontkalking) wat zorgt dat broze botten vaak breken. De echte oorzaak is onbekend, er zijn
wel risicofactoren bekend. Als de wervels inzakken kan dat osteoporose als gevolg hebben.
Wervelcompressiefractuur is een abnormale kromming van wervelkolom en verlies van lengte.
, Risicofactoren:
Lage botdichtheid
Vrouwelijk geslacht
Hogere leeftijd (> 60 jaar)
Voedingstekorten (vitamine D-gebrek, lage calciuminname)
Chronisch corticosteroiden gebruik
Tenger en klein postuur
Laag lichaamsgewicht
Heupfracturen in de familie
Een eerdere fractuur boven de 50 jaar
Bedlegerigheid
Mannen hebben van jongsaf aan hogere botdichtheid dan vrouwen. Ook afname gaat sneller bij mannen.
Vrouwen worden tot aan menopauze beschermd door vrouwelijke hormonen. Vanaf menopauze gaat
afname bij man en vrouw even snel. Resultaat: osteoporose treedt eerder op bij vrouwen. De diagnose
wordt gesteld door: een dexameting (botdichtheidsmeting, X-stralen, meestal Nucleaire Geneeskunde) of
een X-foto van de wervelkolom, waar wordt gekeken naar ingezakte wervels. Ontstaat meestal
onopgemerkt. Er is geen genezing mogelijk. Preventie wordt gedaan door voldoende inname van calcium,
vitamine D, gewichtsdragende activiteiten voor het vertragen van het botverlies en niet roken en niet te veel
alcohol. Medicijnen kunnen verder botverlies tegengaan en botbreuken voorkomen.
Rachitis
Rachitis is een zeldzame aandoening bij kinderen. Kinderen met rachitis ontwikkelen botten die zacht en
buigzaam zijn en op den duur misvormd raken. Typisch is de zogenaamde ‘rozenkrans’ als gevolg van
verdikking van de overgang van de ribben naar het borstbeen. Ook schedelafwijkingen komen veel voor.
Voldoende vitamine D in de voeding en blootstelling aan zonlicht spelen een grote rol bij de preventie van
rachitis. Onder invloed van zonlicht (UV-licht) wordt 7-dehydrocholesterol in de huid omgezet in vitamine D.
Osteomalacie
Osteomalacie is de verweking van botten bij volwassen. Deze aandoening komt maar zelden voor en vooral
bij ouderen mensen en immigranten. De belangrijkste symptomen zijn spierzwakte, botpijn en
gewichtsverlies. Onder invloed van druk kunnen de botten van de wervelkolom, benen en bekken makkelijk
buigen en breken. Osteomalacie wordt meestal veroorzaakt door onvoldoende vitamine D en een tekort aan
de mineralen calcium of fosfor. Hieruit bestaat ook de behandeling, door de tekorten aan te vullen.
Andere botafwijkingen:
Ziekte van Paget (osteitis deformans)
Er is sprake van een versnelde botstofwisseling in de botten, waardoor er lokaal botafwijkingen ontstaan,
voornamelijk in de schedel, wervels en heupen. Ongeveer 3% van de bevolking ouder dan 50 jaar heeft de
ziekte van Paget. Risicofactoren zijn niet bekend wel speelt erfelijkheid een rol. De ziekte geeft niet altijd
klachten. Door de versnelde botstofwisseling ontstaan zachte, breekbare botten, die misvormd en soms ook
verdikt kunnen zijn. Patiënten hebben soms last van pijn in de botten die aangedaan. Door misvorming en
verdikking van de schedel kan er druk ontstaan op de hersenzenuwen; dit kan leiden tot visus- en
gehoorverlies. Een zeldzame complicatie van de ziekte is de vorming van een osteosarcoom. Bij de
diagnostiek van de ziekte spelen röntgenonderzoek, botscans en bloedonderzoek (alkalische fosfatase) een
belangrijke rol. De behandeling bestaat uit het toedienen van pijnstillers en middelen die de botafbraak
remmen (bifosfonaten, risedroninezuur, tiludroninezuur en calcitonine).
