Mens & Media
Media-explosie; trends en issues in massacommunicatie – Kees van
Wijk, druk 4
Samenvatting H6, 11, 13, 14, 15, 16, 17,18,19 & 21
Lotte Zandvliet, Propedeuse MIC
,Inhoud
Hoofdstuk 6 – De mediaboodschap.......................................................4
6.1 De vier kanten van de boodschap.............................................................4
6.2 Teken en betekenis.................................................................................... 4
6.3 Denotaties en connotaties.........................................................................5
6.4 Verschillende soorten tekens.....................................................................5
Hoofdstuk 11 – De eigenschappen van het medium...............................6
11.1 Verschillen in mediawerking......................................................................6
11.2 Kenmerken van internet............................................................................ 6
11.3 Het gedrukte woord tegenover het televisiebeeld.....................................7
11.4 Gedrukte media versus interactieve media...............................................8
11.5 Internet versus televisie............................................................................ 9
Hoofdstuk 13 – Communicatieonderzoek in de eenentwintigste eeuw....9
13.1 Fundamenteel en toegepast communicatieonderzoek..............................9
13.2 Soorten communicatieonderzoek..............................................................9
13.4 Vijf fasen in de theorievorming................................................................10
Hoofdstuk 14 – De almacht van de media...........................................10
14.1 Massamedia als injectienaald..................................................................10
14.2 Commentaar op de one-step-flow-theory................................................11
14.3 Demonisering als injectienaald................................................................11
Hoofdstuk 15 – De opinieleider..........................................................13
15.1 De two-step-flow-theory..........................................................................13
15.2 Herziening van het tweetrapsmodel: multi-step-flow-theory...................14
Hoofdstuk 16 – De aandacht voor de ontvanger..................................16
16.1 De aandacht voor het publiek..................................................................16
16.2 Het zwamvlokmodel (Brouwer)................................................................17
16.3 Uses and gratifications: nut en beloningen..............................................18
Hoofdstuk 17 – De sturende macht van de media onderzocht..............19
17.1 De sturende macht van de massamedia.................................................19
17.2 Agendasetting......................................................................................... 19
17.3 Culturele indicatoren............................................................................... 20
17.4 De kenniskloofhypothese.........................................................................21
17.5 Specifieke mediawerking.........................................................................22
Hoofdstuk 18 – De macht van de media bekritiseerd...........................24
18.1. Kritische mediatheorie..........................................................................24
18.2 Cultuurindustrie....................................................................................... 25
, 18.3 Media-imperialisme................................................................................. 27
Hoofdstuk 19 – Een nieuwe fase in het denken over massacommunicatie
........................................................................................................27
19.1 Van klassieke massacommunicatie naar interactief gerichte
mediacommunicatie.......................................................................................... 27
19.2 De introductie van een nieuw medium....................................................28
Hoofdstuk 21 – Massacommunicatie nieuwe stijl.................................30
21.1 Het herzien van de klassieke benadering................................................30
21.2 Spelen met theorie.................................................................................. 32
21.3 Op zoek naar de beste combinaties.........................................................33
5 fasen in de theorievorming over massacommunicatie......................33
Woorden met gele markering = Belangrijke begrippen
Zinnen met groene markering = Belangrijke informatie
Woorden met paarse markering = Belangrijke personen
, Hoofdstuk 6 – De mediaboodschap
6.1 De vier kanten van de boodschap
Het referentiële aspect
De zakelijke inhoud van de tekst. De tekst of het beeld verwijst direct naar
voorstellingen uit de werkelijkheid. Hierbij gaat het om het uitwisselen van
informatie en argumenten en het begrijpelijk formuleren van de inhoud.
Het expressieve aspect
De manier waarop een boodschap wordt gebracht; zacht, hard, leuk, boos of
kleurrijk (bv. schilderij). Iets bijzonders van de zender. Door jezelf op een
bepaalde manier te presenteren geef je als zender informatie over je
persoonlijkheid.
Het relationele aspect
De manier waarop de zender de ontvanger toespreekt; informeel of formeel (u of
jij). De emotionele dimensie van de boodschap.
Het appellerende aspect
Een beroep op de ontvanger. Wat de zender wil bereiken bij het doen en/of laten
van de ontvanger (bv. reclame spoort ontvangers aan tot aanschaf van een
product).
De vier kanten zijn niet altijd even dominant aanwezig, dat ligt aan de soort
boodschap.
6.2 Teken en betekenis
Elke boodschap bestaat uit tekens en betekenissen. Elk teken heeft een eigen
betekenis. Er zijn visuele (beelden), verbale (woorden) en muzikale tekens
(muzieknoten).
Print & audiovisuele media Verbaal & visueel
Een ‘teken’ is iets dat voor iemand voor iets anders staat, anders wordt opgevat.
Tekens kunnen woorden, beelden of geluiden zijn. Iedere boodschap is multi-
interpretabel: een boodschap kun je op meerdere verschillende manieren
interpreteren/opvatten.
Wanneer een zender een boodschap codeert, zet hij haar persoonlijke gedacht
om in tekens die voor anderen te begrijpen zijn.
Coderen
Gebruik van tekens voor vorm en inhoud van een mediaboodschap (zender).
Decoderen
Ontcijferen van tekens uit een mediaboodschap (ontvanger).
Bv. Code van de Nederlandse taal: stoel verwijst naar een voorwerp en woede
naar een bepaald gevoel.
Media-explosie; trends en issues in massacommunicatie – Kees van
Wijk, druk 4
Samenvatting H6, 11, 13, 14, 15, 16, 17,18,19 & 21
Lotte Zandvliet, Propedeuse MIC
,Inhoud
Hoofdstuk 6 – De mediaboodschap.......................................................4
6.1 De vier kanten van de boodschap.............................................................4
6.2 Teken en betekenis.................................................................................... 4
6.3 Denotaties en connotaties.........................................................................5
6.4 Verschillende soorten tekens.....................................................................5
Hoofdstuk 11 – De eigenschappen van het medium...............................6
11.1 Verschillen in mediawerking......................................................................6
11.2 Kenmerken van internet............................................................................ 6
11.3 Het gedrukte woord tegenover het televisiebeeld.....................................7
11.4 Gedrukte media versus interactieve media...............................................8
11.5 Internet versus televisie............................................................................ 9
Hoofdstuk 13 – Communicatieonderzoek in de eenentwintigste eeuw....9
13.1 Fundamenteel en toegepast communicatieonderzoek..............................9
13.2 Soorten communicatieonderzoek..............................................................9
13.4 Vijf fasen in de theorievorming................................................................10
Hoofdstuk 14 – De almacht van de media...........................................10
14.1 Massamedia als injectienaald..................................................................10
14.2 Commentaar op de one-step-flow-theory................................................11
14.3 Demonisering als injectienaald................................................................11
Hoofdstuk 15 – De opinieleider..........................................................13
15.1 De two-step-flow-theory..........................................................................13
15.2 Herziening van het tweetrapsmodel: multi-step-flow-theory...................14
Hoofdstuk 16 – De aandacht voor de ontvanger..................................16
16.1 De aandacht voor het publiek..................................................................16
16.2 Het zwamvlokmodel (Brouwer)................................................................17
16.3 Uses and gratifications: nut en beloningen..............................................18
Hoofdstuk 17 – De sturende macht van de media onderzocht..............19
17.1 De sturende macht van de massamedia.................................................19
17.2 Agendasetting......................................................................................... 19
17.3 Culturele indicatoren............................................................................... 20
17.4 De kenniskloofhypothese.........................................................................21
17.5 Specifieke mediawerking.........................................................................22
Hoofdstuk 18 – De macht van de media bekritiseerd...........................24
18.1. Kritische mediatheorie..........................................................................24
18.2 Cultuurindustrie....................................................................................... 25
, 18.3 Media-imperialisme................................................................................. 27
Hoofdstuk 19 – Een nieuwe fase in het denken over massacommunicatie
........................................................................................................27
19.1 Van klassieke massacommunicatie naar interactief gerichte
mediacommunicatie.......................................................................................... 27
19.2 De introductie van een nieuw medium....................................................28
Hoofdstuk 21 – Massacommunicatie nieuwe stijl.................................30
21.1 Het herzien van de klassieke benadering................................................30
21.2 Spelen met theorie.................................................................................. 32
21.3 Op zoek naar de beste combinaties.........................................................33
5 fasen in de theorievorming over massacommunicatie......................33
Woorden met gele markering = Belangrijke begrippen
Zinnen met groene markering = Belangrijke informatie
Woorden met paarse markering = Belangrijke personen
, Hoofdstuk 6 – De mediaboodschap
6.1 De vier kanten van de boodschap
Het referentiële aspect
De zakelijke inhoud van de tekst. De tekst of het beeld verwijst direct naar
voorstellingen uit de werkelijkheid. Hierbij gaat het om het uitwisselen van
informatie en argumenten en het begrijpelijk formuleren van de inhoud.
Het expressieve aspect
De manier waarop een boodschap wordt gebracht; zacht, hard, leuk, boos of
kleurrijk (bv. schilderij). Iets bijzonders van de zender. Door jezelf op een
bepaalde manier te presenteren geef je als zender informatie over je
persoonlijkheid.
Het relationele aspect
De manier waarop de zender de ontvanger toespreekt; informeel of formeel (u of
jij). De emotionele dimensie van de boodschap.
Het appellerende aspect
Een beroep op de ontvanger. Wat de zender wil bereiken bij het doen en/of laten
van de ontvanger (bv. reclame spoort ontvangers aan tot aanschaf van een
product).
De vier kanten zijn niet altijd even dominant aanwezig, dat ligt aan de soort
boodschap.
6.2 Teken en betekenis
Elke boodschap bestaat uit tekens en betekenissen. Elk teken heeft een eigen
betekenis. Er zijn visuele (beelden), verbale (woorden) en muzikale tekens
(muzieknoten).
Print & audiovisuele media Verbaal & visueel
Een ‘teken’ is iets dat voor iemand voor iets anders staat, anders wordt opgevat.
Tekens kunnen woorden, beelden of geluiden zijn. Iedere boodschap is multi-
interpretabel: een boodschap kun je op meerdere verschillende manieren
interpreteren/opvatten.
Wanneer een zender een boodschap codeert, zet hij haar persoonlijke gedacht
om in tekens die voor anderen te begrijpen zijn.
Coderen
Gebruik van tekens voor vorm en inhoud van een mediaboodschap (zender).
Decoderen
Ontcijferen van tekens uit een mediaboodschap (ontvanger).
Bv. Code van de Nederlandse taal: stoel verwijst naar een voorwerp en woede
naar een bepaald gevoel.
