Modegeschiedenis en -Theorie
De negentiende eeuw: deel 1
Emantipatie/verzet tegen mode, straatmode, elegantie, crossdressing
Thema identiteit
Veblen en Simmel concept imitatie naar voor, hogere klasse bepaald en lage imiteert
Vb dames jasje vorige les. Simmel bevraagt de spanning tussen imitatie en differentiatie.
Groepsvorming vs eigen identiteit.
Bij identiteit horen bijzonderheden en gelijkenissen met anderen (groep).
- Sociale identiteit: identiteit van een groep
- Individuele identiteit
Bij mode is er spanning over hoe je je identificeert als individueel en als deel van een groep.
Simmel zegt dat wij als individu mee kunnen spelen, kunnen over drijven; verder gaan dan
een bepaalde groep of ons verzetten tegen de normen van een bepaalde groep. Door zich te
verzetten kan je ook een andere groep vormen. Je bent dan niet per se een individu. Dit gaan
we zien in voorbeelden van de 19e eeuw.
Dandyisme, wat gebeurt er na de Franse revolutie (FR). Voor de revolutie volgde groepen een
bepaald vorsthuis. Na FR was er geen koningshuis of vorst die gevolgd kan worden en
moeten mensen denken aan de natie in andere termen. Hoe wordt de sociale identiteit
gevormd wordt zonder die vorsten?
Context 19e eeuw: industriële revolutie met zijn gevolgen voor het dagelijks leven, opkomst
wereldtentoonstellingen waar producten tentoongesteld worden; nationale identiteit, verdere
ontwikkeling consumptiemaatschappij, opkomst burgerij en zijn toenemende rol; hierdoor kan
FR ontstaan, Napoleon, etc.
Mannen
1790-1820 Het Directoire en de Empirestijl
1820-1850 De Romantiek
1850-1869 De Crinolineperiode
1789-1850
Frankrijk
- Vb belangrijk figuur FR met redelijk traditionele kleding.
Kniebroek, kousen, gepoederde pruik, vest, jas
Aspecten van continuïteit
- Nieuwe burger die heeft gevochten in FR en dient als rolmodel = werkklasse.
Droegen kostuum du fre patriot? Droegen een pantalon. Afgeleid uit kleiding
van matrossen. Ze werden Sans coullot genoemd ‘geen broek’. Naast pantalon
droegen ze de kleuren van de Franse vlag voor de vorming van een sociale
identiteit. Geen koningshuis meer maar gaan kleuren Franse vlag als teken
patriotisme. Dragen klompen van hout. Bicorne hoed met 3 flappen omhoog
geplooid.
1
, Phrygische muts droegen ze ook. Stond in
verband met het belang van referentie met de
nieuwe maatschappij. Frankrijk is van een
monarchie naar een republiek gegaan
(democratischer). Elementen van oudheid komen
terug door het politieke systeem wat Griekenland
had, democratisch. Zichtbaar bij de muts.
- Politieke elementen in de mannenmode naast
pantalon ook cocades ronde elementen op de
hoed. Cirkels over elkaar met kleuren Franse vlag.
- David (schilder) gevraagd om kostuums te
ontwerpen voor Franse burgers. Ook ergens
verbonden aan de oudheid. Bijvoorbeeld
element als een soort cape en toga, gebruik van
linten of koorden en een tuniek wat in dit geval
kort is zoals in vroege middeleeuw, en met
lange mouwen. Gecombineerd met hose.
Elementen vertaald naar 19e eeuw. Wel veel
draperingen en stof. Gedragen door
stadsmannen maar niet alle mannen droegen dit
gelijk.
- 1799 einde consulaat en begin bewind napoleon, maar tot
1814.
1799 Consulaat (Napoleon)
1804 Eerste Keizerrijk (Napoleon) 1814 Bourbon Restauratie
1830 julirevolutie
1848 Tweede Republiek
1852 Tweede Keizerrijk
1870 Derde Republiek
- Napoleon een keizer en produceert macht schema die niks te
maken hebben met democratisch systeem. Ziet zichzelf als
product van Franse revolutie. Hij was niet van adel maar een
generaal die opgeklommen is. Maar reproduceert schema van
oude systeem. Rechts krans van oudheid en adelaar van staf
ook referentie oude Rome. Ook cape van hermelijn. Dus een
referentie naar het nieuwe systeem (rome) en tegelijk oude
2
De negentiende eeuw: deel 1
Emantipatie/verzet tegen mode, straatmode, elegantie, crossdressing
Thema identiteit
Veblen en Simmel concept imitatie naar voor, hogere klasse bepaald en lage imiteert
Vb dames jasje vorige les. Simmel bevraagt de spanning tussen imitatie en differentiatie.
Groepsvorming vs eigen identiteit.
Bij identiteit horen bijzonderheden en gelijkenissen met anderen (groep).
- Sociale identiteit: identiteit van een groep
- Individuele identiteit
Bij mode is er spanning over hoe je je identificeert als individueel en als deel van een groep.
Simmel zegt dat wij als individu mee kunnen spelen, kunnen over drijven; verder gaan dan
een bepaalde groep of ons verzetten tegen de normen van een bepaalde groep. Door zich te
verzetten kan je ook een andere groep vormen. Je bent dan niet per se een individu. Dit gaan
we zien in voorbeelden van de 19e eeuw.
Dandyisme, wat gebeurt er na de Franse revolutie (FR). Voor de revolutie volgde groepen een
bepaald vorsthuis. Na FR was er geen koningshuis of vorst die gevolgd kan worden en
moeten mensen denken aan de natie in andere termen. Hoe wordt de sociale identiteit
gevormd wordt zonder die vorsten?
Context 19e eeuw: industriële revolutie met zijn gevolgen voor het dagelijks leven, opkomst
wereldtentoonstellingen waar producten tentoongesteld worden; nationale identiteit, verdere
ontwikkeling consumptiemaatschappij, opkomst burgerij en zijn toenemende rol; hierdoor kan
FR ontstaan, Napoleon, etc.
Mannen
1790-1820 Het Directoire en de Empirestijl
1820-1850 De Romantiek
1850-1869 De Crinolineperiode
1789-1850
Frankrijk
- Vb belangrijk figuur FR met redelijk traditionele kleding.
Kniebroek, kousen, gepoederde pruik, vest, jas
Aspecten van continuïteit
- Nieuwe burger die heeft gevochten in FR en dient als rolmodel = werkklasse.
Droegen kostuum du fre patriot? Droegen een pantalon. Afgeleid uit kleiding
van matrossen. Ze werden Sans coullot genoemd ‘geen broek’. Naast pantalon
droegen ze de kleuren van de Franse vlag voor de vorming van een sociale
identiteit. Geen koningshuis meer maar gaan kleuren Franse vlag als teken
patriotisme. Dragen klompen van hout. Bicorne hoed met 3 flappen omhoog
geplooid.
1
, Phrygische muts droegen ze ook. Stond in
verband met het belang van referentie met de
nieuwe maatschappij. Frankrijk is van een
monarchie naar een republiek gegaan
(democratischer). Elementen van oudheid komen
terug door het politieke systeem wat Griekenland
had, democratisch. Zichtbaar bij de muts.
- Politieke elementen in de mannenmode naast
pantalon ook cocades ronde elementen op de
hoed. Cirkels over elkaar met kleuren Franse vlag.
- David (schilder) gevraagd om kostuums te
ontwerpen voor Franse burgers. Ook ergens
verbonden aan de oudheid. Bijvoorbeeld
element als een soort cape en toga, gebruik van
linten of koorden en een tuniek wat in dit geval
kort is zoals in vroege middeleeuw, en met
lange mouwen. Gecombineerd met hose.
Elementen vertaald naar 19e eeuw. Wel veel
draperingen en stof. Gedragen door
stadsmannen maar niet alle mannen droegen dit
gelijk.
- 1799 einde consulaat en begin bewind napoleon, maar tot
1814.
1799 Consulaat (Napoleon)
1804 Eerste Keizerrijk (Napoleon) 1814 Bourbon Restauratie
1830 julirevolutie
1848 Tweede Republiek
1852 Tweede Keizerrijk
1870 Derde Republiek
- Napoleon een keizer en produceert macht schema die niks te
maken hebben met democratisch systeem. Ziet zichzelf als
product van Franse revolutie. Hij was niet van adel maar een
generaal die opgeklommen is. Maar reproduceert schema van
oude systeem. Rechts krans van oudheid en adelaar van staf
ook referentie oude Rome. Ook cape van hermelijn. Dus een
referentie naar het nieuwe systeem (rome) en tegelijk oude
2
