Sociale psychologie
Artikelen
Inhoud
Behavioral study of obedience – Stanley Milgram.................................................................................2
Sex differences in jealousy – Buss et al...................................................................................................4
Misattribution of arousal - Dutton & Aron..............................................................................................6
The effect of severity of initiation on liking for a group - Aronson & Mills.............................................8
Cognitive consequences of forced compliance - Festinger & Carlsmith...............................................10
Reciprocal Concessions Procedure for Inducing Compliance: The Door-in-the-Face Technique –
Cialdini et al..........................................................................................................................................11
Bystandereffect – Darley & Latané.......................................................................................................13
Spotlight-effect – Gilovich et al.............................................................................................................14
Halo effect – Nisbett & Wilson..............................................................................................................16
In dit document staat alles wat je moet weten over de artikelen die zijn behandeld tijdens de
werkcolleges.
, Behavioral study of obedience – Stanley Milgram
Opzet:
Het Milgram experiment is een experiment naar gehoorzaamheid. Om proefpersonen te
werven, zette hij een advertentie in de krant. Het experiment werd gehouden op Yale
University in een heel fancy lab. Aan de proefpersonen werd verteld dat ze meededen aan
een onderzoek naar het effect van straf op geheugen/leren. Ze zouden paren van woorden
moeten leren en vervolgens werd de proefpersoon overhoord. Bij een fout zou hij een schok
krijgen. Er was altijd een andere man bij, een acteur en zij mochten samen lootjes trekken
wie ‘leraar’ en wie ‘leerling’ zou zijn. De proefpersoon dacht dat dit ook gewoon een man was
die gereageerd had op de advertentie. De proefpersoon werd altijd leraar (op beide lootjes
stond ‘Teacher’). Voor het experiment kreeg de proefpersoon ook nog een schokje om hem
te laten voelen hoe het voelde. De proefpersoon ging vervolgens bij een schokmachine zitten
en de zogenaamde leerling (acteur) in een andere ruimte op een schokstoel. De
proefpersoon kon de leerling (acteur) niet zien. Zowel de examinator en de acteur kregen
een script zodat elke participant hetzelfde meemaakte. Het begon met een schokje van 15
volt, maar iedere keer dat de leerling een fout maakte, gaf een man in een witte
laboratoriumjas de opdracht om verder te gaan. Van 15 volt naar 30 volt. Van 30 volt naar 45
volt. En zo door - tot de schakelaar van 450 volt, waar de woorden ‘GEVAAR, ZWARE
SCHOK’ boven stonden. Bij 315 volt bonkte de leerling nog op de muur. Daarna werd het
stil. 40 mannen tussen de 20 en 50 jaar deden mee aan het onderzoek.
Aanleiding
Milgram was zelf Joods en had tijdens WO2 meegekregen hoe miljoenen mensen vermoord
werden. Dit heeft plaats kunnen vinden, omdat veel mensen (Duitsers) gehoorzaamde
(vooral aan Hitler en zijn partners). Milgram wilde weten waarom mensen destijds zo goed
gehoorzaamde en zelfs zo ver gingen in het uitroeien van een volk.
Hoofdvraag
In hoeverre zijn proefpersonen bereid te gehoorzamen aan autoriteit?
Metingen
De afhankelijke variabele was de maximale shock die een leraar (de proefpersoon) bereid
was te geven aan de leerling (de acteur). Het experiment werd achteraf uitgelegd zodat de
proefpersoon ‘in een gelukkige staat’ (zonder enige schuldgevoelens etc.) het laboratorium
kon verlaten. Er was geen sprake van een onafhankelijke variabele, dus ook geen
controlegroep (slecht). Omdat er geen onafhankelijke variabele was, kun je het eigenlijk ook
geen experiment noemen.
Verwachtingen
Milgram had voorafgaand aan het experiment aan zijn collega’s gevraagd wat de
verwachtingen waren. Zij verwachtte dat een enkeling, de echte psychopaten, tot het
maximale zou gaan. Ongeveer 1.3 %.
Resultaten
Vijf van de 40 proefpersonen weigerde door te gaan bij een shock van 300 volt. Bij
deze sterkte slaat de acteur tegen de muur aan en beantwoordt hij geen
meerkeuzevragen meer.
Vier van de 40 proefpersonen deden hierna nog een schok en stopte daarna.
Twee stopten bij de 330 volt, één person bij 345 volt, één persoon bij 360 volt en één
bij 375.
o Deze proefpersonen, die dus stopten, zeiden dingen als “this is crazy”, “what
a hell of an experiment” enz. Ze vertoonden vooral boosheid.
, De andere 26 proefpersonen gingen door tot de maximale shock. Ze waren vaak wel
erg bang en hadden veel stress (zweten enz.), maar sommigen vertoonden bijna
geen spanning en leken erg kalm.
Verbeterpunten:
Er deden alleen witte mannen mee en dus is de externe validiteit niet goed. Amerika
is een land met een mengelmoes aan culturen, dus geen goede weergave van de
werkelijkheid.
De steekproef was best klein: maar 40 mannen. Een kleine groep kan veel in
uitkomsten verschillen.
De oorspronkelijke vraag ging over oorlog (waarom mensen destijds zo goed
gehoorzaamde), maar deze vraag wordt niet beantwoordt. De oorlog duurde namelijk
relatief lang, met pauzes en dwang, terwijl het experiment relatief kort was, zonder
pauzes en er was geen dwang.
Het hele experiment is niet heel ethisch: mensen kunnen psychische klachten over
houden aan het feit dat zij in staat waren iemand te vermoorden, ook al werd achteraf
verteld dat het nep was. Ook kregen drie van de 40 personen een fysieke aanval en
moesten stoppen met het experiment.
Het experiment werd afgenomen op Yale University, een universiteit met een
ontzettend goede reputatie. Proefpersonen kunnen hebben gedacht dat de mensen
die daar werken bekwaam en slim genoeg zijn om ‘geen rare dingen’ uit te halen.
Daarom worden nu onderzoeken uitgevoerd op andere plekken met andere mensen
waar dat effect hopelijk niet plaatsvindt.
Er was geen controlegroep.
Gehoorzaamheid komt vaak voor in situaties waarin een persoon de significantie van
iets ziet. De proefpersoon kan in dit onderzoek de significantie misschien niet
helemaal zien, maar gaat ervan uit dat de onderzoeksleider dat wel doet, het is
immers een betekenisvol onderzoek naar straf en leren (dat dacht hij dan…).
De proefpersoon deed vrijwillig mee en voelde een bepaalde drang om de proefleider
te helpen. Stoppen met het experiment zou een schuldgevoel naar de proefleider
kunnen opleveren.
Belangrijk (wekcollege)
Fundamentele attributiefout
Iedereen is in staat om destructief te handelen.
4 belangrijke situationele kenmerken:
Geleidelijke toename van de eisen (foot-in-door).
Beperkte informatie in een nieuwe situatie.
Geen/verspreide verantwoordelijkheid (bystander-effect)
Weinig tijd om te reflecteren
Voordelen van het onderzoek
Belangrijk voor vervolgonderzoek. Goede vervolgonderzoeken zouden kunnen zijn
met vrouwen, gelovigen, verantwoordelijkheid van schoksterkte bij ppn leggen enz.
Het heeft veel invloed gehad op de samenleving, bepaald besef ontstaan dat mensen
tot veel dingen in staat zijn als zij onder gezag staan.
Goede zelfreflectie in de discussie
Positief voor Duitsers die onterecht in een slecht daglicht werden gezet (Amerikanen
waren dus ook tot erge dingen in staat).
Tijdens het onderzoek moesten sommige mensen glimlachen. Voorheen zou dit
misschien gezien worden als een teken dat mensen ervan genoten om anderen een
schok te geven, maar hier bleek het een teken van nervositeit te zijn.
Artikelen
Inhoud
Behavioral study of obedience – Stanley Milgram.................................................................................2
Sex differences in jealousy – Buss et al...................................................................................................4
Misattribution of arousal - Dutton & Aron..............................................................................................6
The effect of severity of initiation on liking for a group - Aronson & Mills.............................................8
Cognitive consequences of forced compliance - Festinger & Carlsmith...............................................10
Reciprocal Concessions Procedure for Inducing Compliance: The Door-in-the-Face Technique –
Cialdini et al..........................................................................................................................................11
Bystandereffect – Darley & Latané.......................................................................................................13
Spotlight-effect – Gilovich et al.............................................................................................................14
Halo effect – Nisbett & Wilson..............................................................................................................16
In dit document staat alles wat je moet weten over de artikelen die zijn behandeld tijdens de
werkcolleges.
, Behavioral study of obedience – Stanley Milgram
Opzet:
Het Milgram experiment is een experiment naar gehoorzaamheid. Om proefpersonen te
werven, zette hij een advertentie in de krant. Het experiment werd gehouden op Yale
University in een heel fancy lab. Aan de proefpersonen werd verteld dat ze meededen aan
een onderzoek naar het effect van straf op geheugen/leren. Ze zouden paren van woorden
moeten leren en vervolgens werd de proefpersoon overhoord. Bij een fout zou hij een schok
krijgen. Er was altijd een andere man bij, een acteur en zij mochten samen lootjes trekken
wie ‘leraar’ en wie ‘leerling’ zou zijn. De proefpersoon dacht dat dit ook gewoon een man was
die gereageerd had op de advertentie. De proefpersoon werd altijd leraar (op beide lootjes
stond ‘Teacher’). Voor het experiment kreeg de proefpersoon ook nog een schokje om hem
te laten voelen hoe het voelde. De proefpersoon ging vervolgens bij een schokmachine zitten
en de zogenaamde leerling (acteur) in een andere ruimte op een schokstoel. De
proefpersoon kon de leerling (acteur) niet zien. Zowel de examinator en de acteur kregen
een script zodat elke participant hetzelfde meemaakte. Het begon met een schokje van 15
volt, maar iedere keer dat de leerling een fout maakte, gaf een man in een witte
laboratoriumjas de opdracht om verder te gaan. Van 15 volt naar 30 volt. Van 30 volt naar 45
volt. En zo door - tot de schakelaar van 450 volt, waar de woorden ‘GEVAAR, ZWARE
SCHOK’ boven stonden. Bij 315 volt bonkte de leerling nog op de muur. Daarna werd het
stil. 40 mannen tussen de 20 en 50 jaar deden mee aan het onderzoek.
Aanleiding
Milgram was zelf Joods en had tijdens WO2 meegekregen hoe miljoenen mensen vermoord
werden. Dit heeft plaats kunnen vinden, omdat veel mensen (Duitsers) gehoorzaamde
(vooral aan Hitler en zijn partners). Milgram wilde weten waarom mensen destijds zo goed
gehoorzaamde en zelfs zo ver gingen in het uitroeien van een volk.
Hoofdvraag
In hoeverre zijn proefpersonen bereid te gehoorzamen aan autoriteit?
Metingen
De afhankelijke variabele was de maximale shock die een leraar (de proefpersoon) bereid
was te geven aan de leerling (de acteur). Het experiment werd achteraf uitgelegd zodat de
proefpersoon ‘in een gelukkige staat’ (zonder enige schuldgevoelens etc.) het laboratorium
kon verlaten. Er was geen sprake van een onafhankelijke variabele, dus ook geen
controlegroep (slecht). Omdat er geen onafhankelijke variabele was, kun je het eigenlijk ook
geen experiment noemen.
Verwachtingen
Milgram had voorafgaand aan het experiment aan zijn collega’s gevraagd wat de
verwachtingen waren. Zij verwachtte dat een enkeling, de echte psychopaten, tot het
maximale zou gaan. Ongeveer 1.3 %.
Resultaten
Vijf van de 40 proefpersonen weigerde door te gaan bij een shock van 300 volt. Bij
deze sterkte slaat de acteur tegen de muur aan en beantwoordt hij geen
meerkeuzevragen meer.
Vier van de 40 proefpersonen deden hierna nog een schok en stopte daarna.
Twee stopten bij de 330 volt, één person bij 345 volt, één persoon bij 360 volt en één
bij 375.
o Deze proefpersonen, die dus stopten, zeiden dingen als “this is crazy”, “what
a hell of an experiment” enz. Ze vertoonden vooral boosheid.
, De andere 26 proefpersonen gingen door tot de maximale shock. Ze waren vaak wel
erg bang en hadden veel stress (zweten enz.), maar sommigen vertoonden bijna
geen spanning en leken erg kalm.
Verbeterpunten:
Er deden alleen witte mannen mee en dus is de externe validiteit niet goed. Amerika
is een land met een mengelmoes aan culturen, dus geen goede weergave van de
werkelijkheid.
De steekproef was best klein: maar 40 mannen. Een kleine groep kan veel in
uitkomsten verschillen.
De oorspronkelijke vraag ging over oorlog (waarom mensen destijds zo goed
gehoorzaamde), maar deze vraag wordt niet beantwoordt. De oorlog duurde namelijk
relatief lang, met pauzes en dwang, terwijl het experiment relatief kort was, zonder
pauzes en er was geen dwang.
Het hele experiment is niet heel ethisch: mensen kunnen psychische klachten over
houden aan het feit dat zij in staat waren iemand te vermoorden, ook al werd achteraf
verteld dat het nep was. Ook kregen drie van de 40 personen een fysieke aanval en
moesten stoppen met het experiment.
Het experiment werd afgenomen op Yale University, een universiteit met een
ontzettend goede reputatie. Proefpersonen kunnen hebben gedacht dat de mensen
die daar werken bekwaam en slim genoeg zijn om ‘geen rare dingen’ uit te halen.
Daarom worden nu onderzoeken uitgevoerd op andere plekken met andere mensen
waar dat effect hopelijk niet plaatsvindt.
Er was geen controlegroep.
Gehoorzaamheid komt vaak voor in situaties waarin een persoon de significantie van
iets ziet. De proefpersoon kan in dit onderzoek de significantie misschien niet
helemaal zien, maar gaat ervan uit dat de onderzoeksleider dat wel doet, het is
immers een betekenisvol onderzoek naar straf en leren (dat dacht hij dan…).
De proefpersoon deed vrijwillig mee en voelde een bepaalde drang om de proefleider
te helpen. Stoppen met het experiment zou een schuldgevoel naar de proefleider
kunnen opleveren.
Belangrijk (wekcollege)
Fundamentele attributiefout
Iedereen is in staat om destructief te handelen.
4 belangrijke situationele kenmerken:
Geleidelijke toename van de eisen (foot-in-door).
Beperkte informatie in een nieuwe situatie.
Geen/verspreide verantwoordelijkheid (bystander-effect)
Weinig tijd om te reflecteren
Voordelen van het onderzoek
Belangrijk voor vervolgonderzoek. Goede vervolgonderzoeken zouden kunnen zijn
met vrouwen, gelovigen, verantwoordelijkheid van schoksterkte bij ppn leggen enz.
Het heeft veel invloed gehad op de samenleving, bepaald besef ontstaan dat mensen
tot veel dingen in staat zijn als zij onder gezag staan.
Goede zelfreflectie in de discussie
Positief voor Duitsers die onterecht in een slecht daglicht werden gezet (Amerikanen
waren dus ook tot erge dingen in staat).
Tijdens het onderzoek moesten sommige mensen glimlachen. Voorheen zou dit
misschien gezien worden als een teken dat mensen ervan genoten om anderen een
schok te geven, maar hier bleek het een teken van nervositeit te zijn.
