Alle HC's Strafrecht!

Vrije Universiteit 2021/2022


Beginselen Strafrecht Yvanka Piekhaar –


1. Wat is strafrecht?

Soort zaken? > verhouding burger vs. Overheid
Waarom het strafrecht?
Legaliteitsbeginsel: geen misdaad/straf zonder wet

2. Formeel strafrecht:
Hoofddoelstelling
Dilemma binnen het strafrecht

Soort zaken strafrecht?

In NL kan je een groep mensen niet beledigen, ook al is men politicus
- Geen straf, maar gaat om schuldigheid aan aanzette tot discriminatie
 Hof heeft veroordeeld voor groepsbelediging
 Cassatie onherroepelijk veroordeeld, zonder straf
- Straf = hoge beveiliging die nodig is

Art.12 SV- Belanghebbende kan richting Hof voor mogelijke vervolging

Waarom strafrecht?
Ultimum remedium: laatste redmiddel, als het niet anders kan.
1. Taakstraf
2. Geldboete
3. Gevangenis
- Voorwaardelijk: voordeel van de twijfel van de rechter
- Onvoorwaardelijk:

Proportioneel: afgestemd op de daad
Disproportioneel: als de straf niet overeenstemt met de daad

Doel straffen:
Vergelding: leedtoevoeging van de verdachte
 Vertrouwen burger tegenover de overheid & rechtssysteem
Preventie: voorkomen dat men strafbare feiten pleegt
A. Generale preventie: gericht op andere dan de gestrafte,
B. Speciale preventie: afhankelijk persoonlijke omstandigheden, doet men er goed aan
om een straf op te leggen/toekomstige herhaling tegen te gaan.




1

,Vrije Universiteit 2021/2022

1548 Willem van Oranje, aanhanger Katholisme
- Aanhanger Philip II,
- Weggestuurd door
 Vermoord Balthasar Gerards
- Ter dood veroordeeld door de rechter

Art.1 Sr
Legaliteitsbeginsel: geen feit is strafvaar dan uit de kracht van de wet een wettelijke
strafbepaling
Bij verandering van de wet, wordt er gekeken naar de gunstigheid voor de verdachte
- Democratische wetgever beslist wat strafbaar is = draagkracht van de samenleving
 Rechtszekerheid
 Voorkomt willekeur/machtsmisbruik

Een strafbepaling bestaat uit;
1. Delictsomschrijving
2. Kwalificatie: ‘als schuldig aan’
3. Strafbedreiging: de straf

Incidenten politiek: zodra er een incident plaatsvindt, gaat de politiek mee aan de slag.

Materiële strafrecht: welke gedraging onder welke omstandigheden strafbvaar zijn en welke
personen daarvoor verantwoordelijk = strafrechtelijk verantwoordelijk

Uitbreidingen strafbaarheid;
1. Poging (art.45 Sr)
2. Noodweer (art.41 lid 1 Sr)

Formeel strafrecht: verzekeren van dec juiste toepassing van het matriele strafrecht
- Schuldige bestraffen
- Voorkomen betraffen van onschuldige
 Achterhalen van matriele waarheid
Middelen om matriele waarheid te achterhalen;
1. Aanhouding verdachte (art.53 lid 1 Sv)
2. Hore verdachten (art.53 lid 2 Sv)
3. Huiszoeking (art.97 Sv)

Rechten verdachte
A. Zwijgrecht (art 29 lid 1 Sr)
B. Niet gefolterd mogen worden (art.3 EVRM)

Bewijsregel: meer dan 1 bewijsstuk (art.342 lid 2 Sv)

Dilemma van het strafrecht;
Respecteren rechten van verdachte vs. Bevoegdheid van de politie/ (over de schreef)
Hoofddoelstelling; Balans worden gezocht tussen het vervorderen van bestraffing schuldigen
en het voorkomen van bestraffing onschuldige

2

,Vrije Universiteit 2021/2022

Collegeclip – Het rechtelijke beslissingsmodel;

Voorwaarde strafbaar feit;
1. Menselijke gedraging
2. Wettelijke delictsomschrijving -> bestandsdelen: korte onderdelen (moet worden
bewezen verklaard door de rechter)
3. Wederrechtelijkheid -> elementen: onderliggende voorwaarde strafbaar feit (kan
worden weggehaald door rechtvaardigheidsgronden)
 Wederrechtelijkheid -> in DO -> bestandsdeel ipv element
4. Verwijtbaarheid -> elementen: onderliggende voorwaarde strafbaar feit (kan worden
weggehaald door schulduitsluitingsgronden)




Rechtvaardigheidsgronden + schulduitsluitingsgronden = strafuitsluitingsgronden

Formele vragen: art.348 Sv - de procesvragen
1. Dagvaarding?
2. Rechter bevoegd?
3. OVJ bevoegd?
4. Schorsing der vervolging?
 Bij een NEE op 1 van de 4 vragen -> Einduitspraak (Art.349 Sv )
 Bij ja, zie materiële vragen
Materiële vragen: art.350 Sv – het feit zelf
1. Ten laste gelegd bewezen?
2. Delictsomschrijving gekwalificeerd?
3. Wederrechtelijk: feit strafbaar?
4. Verwijtbaarheid: verdachte schuldig?
 Art.351 Sv – Einduitspraak

Formele vragen uitgebreid;
I. Dagvaarding
A. Interne eis: voldoet het aan de formele eisen = is correct omschreven (art.261
Sv)
B. Externe eis: correct uitgereikt aan de verdachte (art.585 Sv)
 Nee? -> nietigheid dagvaarding (art.349 Sv)
II. Rechter bevoegd?
A. Relatieve competentie: welke rechtbank geschikt?
B. Absolute competentie: welke rechter bevoegd?
 Incorrecte bevoegd? -> art.349 Sv




3

, Vrije Universiteit 2021/2022

III. OVJ ontvankelijk?
- OVJ = heeft vervolgingsmonopolie: enige bevoegd om strafbare feiten te vervolgen
 Vervolgingsbeletselen: functies om niet te mogen vervolgen
A. Verdachte is overleden (art.59 Sr)
B. Feit is verjaard (art.70 Sr)
C. Verdachte is onder de 12 jaar
 Bij een vervolgingsbeletsel -> ontvankelijkheid van de OVJ (art.349 Sv)

IV. Redenen tot schorsing (art.14-16 Sv)
1. Begrijpt niks, door een geestelijke stoornis (dementie) (art.16 Sv)
 Schorsing van zaak (art.349 Sv)

Art.349 Sv;
a. Nietigheid dagvaarding
b. Rechter onbevoegd
c. OVJ nietig verklaard
d. Schorsing der vervolging

Ne bis idem: verdachte mag niet tweemaal vervolgd worden voor hetzelfde feit.
Bij formele vragen = beginsel van ne bes idem niet geldig -> OVJ mag nogmaals de verdachte
dagvaardingen

Eisen materiële vragen;
I. Ten laste gelegd moet worden bewezen
1. Alle bestandsdelen van het strafbaar feit worden benoemd
2. Bestaat uit divers bewijs
3. Dubio pro reof: Rechter moet overtuigd zijn
 Als er 1 van de 3 criteria niet voldoet -> vrijspraak verdachte (art.352 lid 2 Sv)

JA -> VRAAG 2
II. Feit worden gekwalificeerd?
Staat het feit strafbaar gesteld in de wet?
 Nee? = Gedraging is niet wettelijk omschreven-> OVAR (art.352 lid 2 Sv)

JA? -> VRAAG 3
III. Wederrechtelijk?
Feit is strafbaar gesteld op basis van de wet
 Nee? = Bij rechtvaardigheidsgronden -> OVAR (Art.352 lid 2 Sv)

JA -> VRAAG 4
IV. Verwijtbaarheid?
Verdachte is schuldig aan het strafbaar feit
 Nee? = schulduitsluitingsgronden -> OVAR (art.352 lid 2 Sv)



Materiële vragen;

4