Brymans Social Research Methods - 6th edition
Samenvatting voor het vak Methodologie van sociaal-
wetenschappelijk onderzoek op de Vrije Universiteit.
Alle cursusstof voor dit vak is samengevat. Dat is ongeveer 80% van
het boek
Door Anke Folkerts
Niet opgenomen in deze samenvatting:
- Delen van hoofdstuk 4
- Deel van hoofdstuk 8
- Hoofdstuk 15
- Hoofdstuk 21
- Hoofdstuk 22
- Deel van hoofdstuk 23
- Deel van hoofdstuk 24
- Hoofdstuk 25
,Inhoudsopgave
Brymans Social Research Methods - 6th edition.............................................................................................1
Samenvatting voor het vak Methodologie van sociaal-wetenschappelijk onderzoek op de Vrije Universiteit....1
Alle cursusstof voor dit vak is samengevat. Dat is ongeveer 80% van het boek..................................................1
Hoofdstuk 1 - De aard en het proces van sociaal onderzoek..........................................................................11
1.1 Introductie....................................................................................................................................................11
1.2 Sociaal onderzoek: wat is het en waarom doen we het?.............................................................................11
Wat is sociaal onderzoek?..............................................................................................................................11
Waarom doen we sociaal onderzoek?...........................................................................................................11
1.3 De context van onderzoeksmethoden voor sociaal onderzoek....................................................................11
De rol van theorie in onderzoek.....................................................................................................................11
Bestaande literatuur.......................................................................................................................................11
Epistemologische en ontologische vragen.....................................................................................................12
Waarden, ethiek en politiek...........................................................................................................................12
1.4 De belangrijkste elementen van sociaal onderzoek.....................................................................................12
Literatuur bestuderen (Literature review).....................................................................................................12
Concepten en theorieën.................................................................................................................................12
Onderzoeksvragen..........................................................................................................................................13
Selectie van onderzoekseenheden (sampling)...............................................................................................13
Dataverzameling.............................................................................................................................................13
Data-analyse...................................................................................................................................................13
Rapportage (writing-up).................................................................................................................................14
1.5 De rommeligheid van sociaal onderzoek......................................................................................................14
Hoofdpunten.......................................................................................................................................................14
Hoofdstuk 2 - Strategieën van sociaal onderzoek.......................................................................................... 14
2.1 Introductie....................................................................................................................................................14
2.2 Theorie en onderzoek...................................................................................................................................15
Welk type theorie?.........................................................................................................................................15
Deductieve en inductieve theorie..................................................................................................................15
2.3 Epistemologische overwegingen..................................................................................................................16
Positivisme......................................................................................................................................................16
Interpretivisme...............................................................................................................................................17
2.4 Ontologische overwegingen.........................................................................................................................18
Objectivisme...................................................................................................................................................18
Constructivisme..............................................................................................................................................18
Intersectionaliteit...........................................................................................................................................18
Ontologie en sociaal onderzoek.....................................................................................................................19
2.5 Onderzoeksstrategie: kwantitatief en kwalitatief........................................................................................19
2.6 Verdere invloeden op sociaal onderzoek......................................................................................................19
Waarden.........................................................................................................................................................19
Praktische overwegingen...............................................................................................................................20
Hoofdpunten.......................................................................................................................................................20
Hoofdstuk 3: Onderzoeksontwerp................................................................................................................ 20
3.1 Introductie....................................................................................................................................................20
, Onderzoeksontwerp.......................................................................................................................................20
Onderzoeksmethode......................................................................................................................................20
3.2 Kwaliteitscriteria in sociaal onderzoek.........................................................................................................21
Betrouwbaarheid............................................................................................................................................21
Replication......................................................................................................................................................21
Validiteit.........................................................................................................................................................21
Variabele.........................................................................................................................................................21
Het verband tussen kwaliteitscriteria en onderzoeksstrategie.....................................................................21
3.3 Experimental design - Ontwerpen van een experiment...............................................................................22
Functies van het klassieke experiment..........................................................................................................22
Klassieke experimenten en validiteit..............................................................................................................22
Het laboratoriumexperiment.........................................................................................................................23
Quasi-experimenten.......................................................................................................................................23
Het belang van experimenteel ontwerp........................................................................................................24
3.4 Cross-sectioneel ontwerp..............................................................................................................................24
Kenmerken van cross-sectioneel ontwerp.....................................................................................................24
Betrouwbaarheid, reproduceerbaarheid en validiteit...................................................................................24
Niet-manipuleerbare variabelen....................................................................................................................24
Onderzoeksstrategie van cross-sectioneel ontwerp......................................................................................25
3.5 Longitudinale ontwerpen..............................................................................................................................25
Kenmerken van longitudinaal ontwerp..........................................................................................................25
Betrouwbaarheid, reproduceerbaarheid en validiteit...................................................................................25
Problemen geassocieerd met longitudinaal ontwerp....................................................................................25
Onderzoeksstrategie en longitudinaal ontwerp.............................................................................................26
3.6 Casestudy ontwerp.......................................................................................................................................26
Kenmerken van casestudy..............................................................................................................................26
Type cases.......................................................................................................................................................26
Longitudinaal onderzoek en casestudy..........................................................................................................26
Betrouwbaarheid, reproduceerbaarheid en validiteit...................................................................................26
3.7 Vergelijkend ontwerp (comparative)............................................................................................................27
Kenmerken van vergelijkend ontwerp...........................................................................................................27
Betrouwbaarheid, reproduceerbaarheid en validiteit...................................................................................27
Multiple-casestudy.........................................................................................................................................27
3.8 Het samenbrengen van onderzoeksstrategie en -ontwerp..........................................................................27
Hoofdpunten.......................................................................................................................................................28
Hoofdstuk 4 - Het plannen van een onderzoeksproject en het formuleren van onderzoeksvragen................28
4.3 Het starten van je project.............................................................................................................................28
Formuleren van passende onderzoeksvragen...............................................................................................28
Hoofdstuk 5 - Herzien van de literatuur........................................................................................................ 29
5.6 Plagiaat vermijden........................................................................................................................................29
Wat is plagiaat?..............................................................................................................................................29
Waarom is het belangrijk om plagiaat te voorkomen?..................................................................................29
Hoe kun je plagiaat vermijden?......................................................................................................................30
Hoofdstuk 6 - Ethiek en politiek in sociaal onderzoek...................................................................................30
6.1 Introductie....................................................................................................................................................30
6.2 Bestaande ethische richtlijnen......................................................................................................................30
Richtlijnen van beroepsverenigingen.............................................................................................................30
Richtlijnen van jouw instituut (universiteit)...................................................................................................30
, 6.3 Nadenken over ethiek in sociaal onderzoek.................................................................................................30
De moeilijkheden bij het bespreken van ethiek.............................................................................................30
Standpunten over ethiek................................................................................................................................31
6.4 Ethische principes voor het uitvoeren van sociaal onderzoek......................................................................32
Voorkomen van schade voor deelnemers......................................................................................................32
Voorkomen van schade voor onderzoekers...................................................................................................32
Geïnformeerde toestemming (Informed consent)........................................................................................32
Privacy............................................................................................................................................................32
Teleurstelling/misleiding................................................................................................................................33
6.5 De moeilijkheden van ethische besluitvorming............................................................................................33
Ethische dilemma's.........................................................................................................................................33
Ethische kwesties voor secundaire data........................................................................................................34
Ethische problemen voor online data............................................................................................................34
Ethische issues voor visuele data...................................................................................................................34
6.6 Politiek in sociaal onderzoek........................................................................................................................35
Partij kiezen in onderzoek..............................................................................................................................35
Financiering van onderzoek............................................................................................................................35
Toegang krijgen..............................................................................................................................................36
Werken met en binnen een onderzoekssetting.............................................................................................36
In een team werken........................................................................................................................................36
Bevindingen publiceren..................................................................................................................................36
Methode en expertise....................................................................................................................................36
Hoofdpunten.......................................................................................................................................................36
Hoofdstuk 7 - de aard van kwantitatief onderzoek.......................................................................................37
7.1 Introductie....................................................................................................................................................37
7.2 Wat is kwantitatief onderzoek?....................................................................................................................37
7.3 De belangrijkste zorgen van kwantitatieve onderzoekers...........................................................................38
Metingen........................................................................................................................................................38
Causaliteit.......................................................................................................................................................38
Generaliseren.................................................................................................................................................38
Repliceerbaarheid..........................................................................................................................................38
7.4 De belangrijkste stappen in kwantitatief onderzoek....................................................................................39
7.5 Concepten en hun meting.............................................................................................................................39
Wat is een concept?.......................................................................................................................................39
Waarom meten?.............................................................................................................................................40
Hoe meten?....................................................................................................................................................40
Dimensies van concepten...............................................................................................................................40
7.6 Betrouwbaarheid en validiteit van metingen...............................................................................................41
Betrouwbaarheid (reliability).........................................................................................................................41
Validiteit.........................................................................................................................................................41
Reflectie op betrouwbaarheid en validiteit....................................................................................................41
7.7 Kritiek op kwantitatief onderzoek................................................................................................................41
De sociale wereld gelijk behandelen als ‘de wereld van de natuur’..............................................................42
Een kunstmatig meetproces...........................................................................................................................42
Beperkte verbinding met het dagelijks leven.................................................................................................42
Een statische kijk op het sociale leven...........................................................................................................42
De feministische kritiek..................................................................................................................................42
7.8 Van theorie naar praktijk..............................................................................................................................42
Omgekeerd operationalisme..........................................................................................................................42
Testen van betrouwbaarheid en validiteit.....................................................................................................43
Samenvatting voor het vak Methodologie van sociaal-
wetenschappelijk onderzoek op de Vrije Universiteit.
Alle cursusstof voor dit vak is samengevat. Dat is ongeveer 80% van
het boek
Door Anke Folkerts
Niet opgenomen in deze samenvatting:
- Delen van hoofdstuk 4
- Deel van hoofdstuk 8
- Hoofdstuk 15
- Hoofdstuk 21
- Hoofdstuk 22
- Deel van hoofdstuk 23
- Deel van hoofdstuk 24
- Hoofdstuk 25
,Inhoudsopgave
Brymans Social Research Methods - 6th edition.............................................................................................1
Samenvatting voor het vak Methodologie van sociaal-wetenschappelijk onderzoek op de Vrije Universiteit....1
Alle cursusstof voor dit vak is samengevat. Dat is ongeveer 80% van het boek..................................................1
Hoofdstuk 1 - De aard en het proces van sociaal onderzoek..........................................................................11
1.1 Introductie....................................................................................................................................................11
1.2 Sociaal onderzoek: wat is het en waarom doen we het?.............................................................................11
Wat is sociaal onderzoek?..............................................................................................................................11
Waarom doen we sociaal onderzoek?...........................................................................................................11
1.3 De context van onderzoeksmethoden voor sociaal onderzoek....................................................................11
De rol van theorie in onderzoek.....................................................................................................................11
Bestaande literatuur.......................................................................................................................................11
Epistemologische en ontologische vragen.....................................................................................................12
Waarden, ethiek en politiek...........................................................................................................................12
1.4 De belangrijkste elementen van sociaal onderzoek.....................................................................................12
Literatuur bestuderen (Literature review).....................................................................................................12
Concepten en theorieën.................................................................................................................................12
Onderzoeksvragen..........................................................................................................................................13
Selectie van onderzoekseenheden (sampling)...............................................................................................13
Dataverzameling.............................................................................................................................................13
Data-analyse...................................................................................................................................................13
Rapportage (writing-up).................................................................................................................................14
1.5 De rommeligheid van sociaal onderzoek......................................................................................................14
Hoofdpunten.......................................................................................................................................................14
Hoofdstuk 2 - Strategieën van sociaal onderzoek.......................................................................................... 14
2.1 Introductie....................................................................................................................................................14
2.2 Theorie en onderzoek...................................................................................................................................15
Welk type theorie?.........................................................................................................................................15
Deductieve en inductieve theorie..................................................................................................................15
2.3 Epistemologische overwegingen..................................................................................................................16
Positivisme......................................................................................................................................................16
Interpretivisme...............................................................................................................................................17
2.4 Ontologische overwegingen.........................................................................................................................18
Objectivisme...................................................................................................................................................18
Constructivisme..............................................................................................................................................18
Intersectionaliteit...........................................................................................................................................18
Ontologie en sociaal onderzoek.....................................................................................................................19
2.5 Onderzoeksstrategie: kwantitatief en kwalitatief........................................................................................19
2.6 Verdere invloeden op sociaal onderzoek......................................................................................................19
Waarden.........................................................................................................................................................19
Praktische overwegingen...............................................................................................................................20
Hoofdpunten.......................................................................................................................................................20
Hoofdstuk 3: Onderzoeksontwerp................................................................................................................ 20
3.1 Introductie....................................................................................................................................................20
, Onderzoeksontwerp.......................................................................................................................................20
Onderzoeksmethode......................................................................................................................................20
3.2 Kwaliteitscriteria in sociaal onderzoek.........................................................................................................21
Betrouwbaarheid............................................................................................................................................21
Replication......................................................................................................................................................21
Validiteit.........................................................................................................................................................21
Variabele.........................................................................................................................................................21
Het verband tussen kwaliteitscriteria en onderzoeksstrategie.....................................................................21
3.3 Experimental design - Ontwerpen van een experiment...............................................................................22
Functies van het klassieke experiment..........................................................................................................22
Klassieke experimenten en validiteit..............................................................................................................22
Het laboratoriumexperiment.........................................................................................................................23
Quasi-experimenten.......................................................................................................................................23
Het belang van experimenteel ontwerp........................................................................................................24
3.4 Cross-sectioneel ontwerp..............................................................................................................................24
Kenmerken van cross-sectioneel ontwerp.....................................................................................................24
Betrouwbaarheid, reproduceerbaarheid en validiteit...................................................................................24
Niet-manipuleerbare variabelen....................................................................................................................24
Onderzoeksstrategie van cross-sectioneel ontwerp......................................................................................25
3.5 Longitudinale ontwerpen..............................................................................................................................25
Kenmerken van longitudinaal ontwerp..........................................................................................................25
Betrouwbaarheid, reproduceerbaarheid en validiteit...................................................................................25
Problemen geassocieerd met longitudinaal ontwerp....................................................................................25
Onderzoeksstrategie en longitudinaal ontwerp.............................................................................................26
3.6 Casestudy ontwerp.......................................................................................................................................26
Kenmerken van casestudy..............................................................................................................................26
Type cases.......................................................................................................................................................26
Longitudinaal onderzoek en casestudy..........................................................................................................26
Betrouwbaarheid, reproduceerbaarheid en validiteit...................................................................................26
3.7 Vergelijkend ontwerp (comparative)............................................................................................................27
Kenmerken van vergelijkend ontwerp...........................................................................................................27
Betrouwbaarheid, reproduceerbaarheid en validiteit...................................................................................27
Multiple-casestudy.........................................................................................................................................27
3.8 Het samenbrengen van onderzoeksstrategie en -ontwerp..........................................................................27
Hoofdpunten.......................................................................................................................................................28
Hoofdstuk 4 - Het plannen van een onderzoeksproject en het formuleren van onderzoeksvragen................28
4.3 Het starten van je project.............................................................................................................................28
Formuleren van passende onderzoeksvragen...............................................................................................28
Hoofdstuk 5 - Herzien van de literatuur........................................................................................................ 29
5.6 Plagiaat vermijden........................................................................................................................................29
Wat is plagiaat?..............................................................................................................................................29
Waarom is het belangrijk om plagiaat te voorkomen?..................................................................................29
Hoe kun je plagiaat vermijden?......................................................................................................................30
Hoofdstuk 6 - Ethiek en politiek in sociaal onderzoek...................................................................................30
6.1 Introductie....................................................................................................................................................30
6.2 Bestaande ethische richtlijnen......................................................................................................................30
Richtlijnen van beroepsverenigingen.............................................................................................................30
Richtlijnen van jouw instituut (universiteit)...................................................................................................30
, 6.3 Nadenken over ethiek in sociaal onderzoek.................................................................................................30
De moeilijkheden bij het bespreken van ethiek.............................................................................................30
Standpunten over ethiek................................................................................................................................31
6.4 Ethische principes voor het uitvoeren van sociaal onderzoek......................................................................32
Voorkomen van schade voor deelnemers......................................................................................................32
Voorkomen van schade voor onderzoekers...................................................................................................32
Geïnformeerde toestemming (Informed consent)........................................................................................32
Privacy............................................................................................................................................................32
Teleurstelling/misleiding................................................................................................................................33
6.5 De moeilijkheden van ethische besluitvorming............................................................................................33
Ethische dilemma's.........................................................................................................................................33
Ethische kwesties voor secundaire data........................................................................................................34
Ethische problemen voor online data............................................................................................................34
Ethische issues voor visuele data...................................................................................................................34
6.6 Politiek in sociaal onderzoek........................................................................................................................35
Partij kiezen in onderzoek..............................................................................................................................35
Financiering van onderzoek............................................................................................................................35
Toegang krijgen..............................................................................................................................................36
Werken met en binnen een onderzoekssetting.............................................................................................36
In een team werken........................................................................................................................................36
Bevindingen publiceren..................................................................................................................................36
Methode en expertise....................................................................................................................................36
Hoofdpunten.......................................................................................................................................................36
Hoofdstuk 7 - de aard van kwantitatief onderzoek.......................................................................................37
7.1 Introductie....................................................................................................................................................37
7.2 Wat is kwantitatief onderzoek?....................................................................................................................37
7.3 De belangrijkste zorgen van kwantitatieve onderzoekers...........................................................................38
Metingen........................................................................................................................................................38
Causaliteit.......................................................................................................................................................38
Generaliseren.................................................................................................................................................38
Repliceerbaarheid..........................................................................................................................................38
7.4 De belangrijkste stappen in kwantitatief onderzoek....................................................................................39
7.5 Concepten en hun meting.............................................................................................................................39
Wat is een concept?.......................................................................................................................................39
Waarom meten?.............................................................................................................................................40
Hoe meten?....................................................................................................................................................40
Dimensies van concepten...............................................................................................................................40
7.6 Betrouwbaarheid en validiteit van metingen...............................................................................................41
Betrouwbaarheid (reliability).........................................................................................................................41
Validiteit.........................................................................................................................................................41
Reflectie op betrouwbaarheid en validiteit....................................................................................................41
7.7 Kritiek op kwantitatief onderzoek................................................................................................................41
De sociale wereld gelijk behandelen als ‘de wereld van de natuur’..............................................................42
Een kunstmatig meetproces...........................................................................................................................42
Beperkte verbinding met het dagelijks leven.................................................................................................42
Een statische kijk op het sociale leven...........................................................................................................42
De feministische kritiek..................................................................................................................................42
7.8 Van theorie naar praktijk..............................................................................................................................42
Omgekeerd operationalisme..........................................................................................................................42
Testen van betrouwbaarheid en validiteit.....................................................................................................43
