H.5 Koningen, heren en denkers:
5.1 Absolutisme:
Met het absolutisme wordt bedoeld dat de centrale macht bij de koning ligt, in dit geval
Lodewijk XIV, de veertiende. Lodewijk XIV heeft van 1643 tot 1715 geregeerd. Met 5 jaar
oud was hij de koning van Frankrijk. Zijn moeder (adel) en kardinaal Mazarin (kerk)
regeerden toen voor hem. Door het absolutisme was er ook een standensamenleving.
- Lodewijk XIV
- 1e stand: geestelijken
- 2e stand: adel
- 3e stand: iedereen die niet 1, 2 of 3 is
Men zegt dat dit de door god gegeven orde is. Lodewijk is volgens hem aangewezen door
God om te besturen, dit noem je het droit divin. Dit zegt dat de koning de vervanger voor
God op aarde is. Frankrijk wordt in deze tijd steeds absoluter en Engeland steeds
parlementaire. Fondé is de opstand van de adel tegen Lodewijk, hij vlucht naar Versailles.
Z’n hele regeerperiode wantrouwd hij de adel door wat er in zijn jeugd gebeurt is. Waar
mogelijk zet hij de adel buiten spel. Lodewijk XIV wil Frankrijk tot 1 staat hebben met hem
als absolute macht. Lodewijk is heel erg tegen de Trias Politica waar de rechterlijke,
wetgevende en uitvoerende macht gesplitst zijn, hij wil het allemaal zelf regeren. Frankrijk is
in deze tijd agrarisch-urbaan, 80 % van de bevolking is in het boerenbedrijf. Één procent is
geestelijk en 2 procent is De rest zijn ambachtslieden zoals rijke kooplui en ambtenaren. De
1 procent van de kerk heeft 15 procent van het landoppervlak, de adel heeft 20 procent. De
1e en 2e stand dus kerk en adel betalen geen belasting terwijl zij het meest geld hebben,
maar zij vinden zichzelf belangrijk dus dat niet nodig. Lodewijk XIV had namelijk continu te
weinig geld, het mercantilisme gebruikt hij hierbij. Dat betekend dat je je eigen economie
beschermt. De koning gaat dan de export subsidiëren, omdat het proces dan goedkoper is.
In Engeland verkopen ze dat en gaat het concurreren met anderen, waardoor het veel meer
verkocht wordt. Aan de andere kant gaat hij ook import belasting heffen, waardoor andere
producten van andere landen minder aantrekkelijk worden. Dit werkt alleen bij het
absolutisme, omdat de koning de macht dan vol heeft en anderen niet kunnen
tegenstribbelen.
Begin 17e eeuw kregen Franse koningen er genoeg van dat ze steeds moesten overleggen.
Vanaf 1614 riepen zij geen vergaderingen van de de Staten-Generaal meer bijeen, een
politiek die zij volhielden tot 1789. Nadat Mazarin was overleden kreeg Lodewijk XIV zelf de
touwtjes in handen en zette het proces van centralisatie verder door.
Bij het absolutisme zijn vier terreinen te onderscheiden:
- Op politiek terrein hield het in dat de koning alle beslissingen zelf nam en geen
tegenspraak accepteerde.
- Op militair gebied werd er veel aandacht besteed aan het hebben van een ‘staand’
(permanent) leger van beroepssoldaten. De professionalisering van het leger
bestond uit een goede training en uitrusting en uit een behoorlijk salaris.
- De economische kant was het mercantilisme wat moest zorgen voor voldoende
reserves ter bekostiging van Lodewijks buitenlandse avonturen, van het leger en alle
pracht en praal van Lodewijk.
- Op religieus gebied streefde Lodewijk naar eenvormigheid.
Eind 16e eeuw hadden de protestantse gemeenschappen in Frankrijk volgens het Edict van
Nantes een mate van geloofsvrijheid gekregen. In 1685 besloot Lodewijk om dit edict te
herroepen en ging hij over tot vervolging.
Buiten Frankrijk waren er ook vorsten die pogingen ondernamen om macht te centraliseren.
Rusland ontwikkelde zich in de 17e eeuw tot een absolute monarchie. Nog nadrukkelijker
dan voorheen werd de Russisch-orthodoxe kerk een instrument in handen van de staat. Ook
5.1 Absolutisme:
Met het absolutisme wordt bedoeld dat de centrale macht bij de koning ligt, in dit geval
Lodewijk XIV, de veertiende. Lodewijk XIV heeft van 1643 tot 1715 geregeerd. Met 5 jaar
oud was hij de koning van Frankrijk. Zijn moeder (adel) en kardinaal Mazarin (kerk)
regeerden toen voor hem. Door het absolutisme was er ook een standensamenleving.
- Lodewijk XIV
- 1e stand: geestelijken
- 2e stand: adel
- 3e stand: iedereen die niet 1, 2 of 3 is
Men zegt dat dit de door god gegeven orde is. Lodewijk is volgens hem aangewezen door
God om te besturen, dit noem je het droit divin. Dit zegt dat de koning de vervanger voor
God op aarde is. Frankrijk wordt in deze tijd steeds absoluter en Engeland steeds
parlementaire. Fondé is de opstand van de adel tegen Lodewijk, hij vlucht naar Versailles.
Z’n hele regeerperiode wantrouwd hij de adel door wat er in zijn jeugd gebeurt is. Waar
mogelijk zet hij de adel buiten spel. Lodewijk XIV wil Frankrijk tot 1 staat hebben met hem
als absolute macht. Lodewijk is heel erg tegen de Trias Politica waar de rechterlijke,
wetgevende en uitvoerende macht gesplitst zijn, hij wil het allemaal zelf regeren. Frankrijk is
in deze tijd agrarisch-urbaan, 80 % van de bevolking is in het boerenbedrijf. Één procent is
geestelijk en 2 procent is De rest zijn ambachtslieden zoals rijke kooplui en ambtenaren. De
1 procent van de kerk heeft 15 procent van het landoppervlak, de adel heeft 20 procent. De
1e en 2e stand dus kerk en adel betalen geen belasting terwijl zij het meest geld hebben,
maar zij vinden zichzelf belangrijk dus dat niet nodig. Lodewijk XIV had namelijk continu te
weinig geld, het mercantilisme gebruikt hij hierbij. Dat betekend dat je je eigen economie
beschermt. De koning gaat dan de export subsidiëren, omdat het proces dan goedkoper is.
In Engeland verkopen ze dat en gaat het concurreren met anderen, waardoor het veel meer
verkocht wordt. Aan de andere kant gaat hij ook import belasting heffen, waardoor andere
producten van andere landen minder aantrekkelijk worden. Dit werkt alleen bij het
absolutisme, omdat de koning de macht dan vol heeft en anderen niet kunnen
tegenstribbelen.
Begin 17e eeuw kregen Franse koningen er genoeg van dat ze steeds moesten overleggen.
Vanaf 1614 riepen zij geen vergaderingen van de de Staten-Generaal meer bijeen, een
politiek die zij volhielden tot 1789. Nadat Mazarin was overleden kreeg Lodewijk XIV zelf de
touwtjes in handen en zette het proces van centralisatie verder door.
Bij het absolutisme zijn vier terreinen te onderscheiden:
- Op politiek terrein hield het in dat de koning alle beslissingen zelf nam en geen
tegenspraak accepteerde.
- Op militair gebied werd er veel aandacht besteed aan het hebben van een ‘staand’
(permanent) leger van beroepssoldaten. De professionalisering van het leger
bestond uit een goede training en uitrusting en uit een behoorlijk salaris.
- De economische kant was het mercantilisme wat moest zorgen voor voldoende
reserves ter bekostiging van Lodewijks buitenlandse avonturen, van het leger en alle
pracht en praal van Lodewijk.
- Op religieus gebied streefde Lodewijk naar eenvormigheid.
Eind 16e eeuw hadden de protestantse gemeenschappen in Frankrijk volgens het Edict van
Nantes een mate van geloofsvrijheid gekregen. In 1685 besloot Lodewijk om dit edict te
herroepen en ging hij over tot vervolging.
Buiten Frankrijk waren er ook vorsten die pogingen ondernamen om macht te centraliseren.
Rusland ontwikkelde zich in de 17e eeuw tot een absolute monarchie. Nog nadrukkelijker
dan voorheen werd de Russisch-orthodoxe kerk een instrument in handen van de staat. Ook
