Tentamen financieel-economisch strafrecht
1. De financiële sector en de regulering ervan
Waarom is er financiële regulering?
De financiële sector en de markten zijn. Belangrijk voor de reëele economie. Financiële
regulering waarborgt het vertrouwen in de sector en de markten. Dit zodat wij, bedrijven of
overheden geld laten stromen wat voor innovatie en verduurzaming zorgt. Door financiële
regulering wordt er een correctie op marktimperfecties gedaan en het bestrijdt schadelijk en
onethisch gedrag (denk hierbij aan beleggingsfraude, handel met voorwetenschap en
marktmanipulatie)
Beschrijf hoe negatieve informatie uiteindelijk in de koers van een aandeel wordt
verwerkt.
Begrippen gebruiken: orders, koersverandering, herwaardering van het aandeel, nieuwe
informatie, transacties
Welke drie ontwikkelingen ten aanzien van het handhavingsmodel, naast de opkomst
van het punitief bestuursrecht, noemt Nelemans in zijn oratie “verantwoord financieel
strafrecht” ?
- De toename van open normen: aan de ene kant van het spectrum staan de nauwkeurige
regels, en aan de andere kant van het spectrum staan de open normen. Het idee is dat
dit soort principle-based regelgeving voordelen heeft boven rule-based regelgeving.
Het is flexibeler bij veranderingen. Zolang de norm ruim genoeg is, hoeven er geen
niuewe regels te worden ontwikkeld. Daarnaast leidt deze wetgevingstechniek tot
minder regels. Een consequentie van open normen is dat toezichthouders
beoordelingsvrijheid of beoordelingsruimte krijgen.
- De ontwikkeling van toezichthouders tot spelverdeler: tegenwoordig wil de AFM geen
boetemachine meer zijn, maar wil de organisatie via verschillende instrumenten een
blijvende impact op de financiële sector hebben. Toezichthouders zijn opgeschoven
van reactief optreden naar proactief beleid. Ook zijn zij meer gaan sturen op risico’s.
- Een verschuiving van gerechtelijke naar buitengerechtelijke afdoening: voornaamste
oorzaak is de opkomst van het punitief bestuursrecht. Dit is van nature
buitengerechtelijk, omdat de toezichthouder zonder tussenkomst van een rechter een
maatregel op kan leggen. Kunnen ook de zelfstandige last, de bindende aanwijzing, de
last onder dwangsom, de bestuurlijke boete (en publicatie ervan), de openbare
waarschuwing, de aanwijzing van een curator etc. daarnaast is er een buitenwettelijke
vorm van handhaving: een gesprek of brief waarin de normen goed onder de aandacht
worden gebracht.
Het CBb kwam in de Corporate Express-zaak tot de conclusie dat de
openbaarmakingsplicht door C.E. niet was nageleefd maar dat de be boete toch moest
worden vernietigd. Op basis van welke bepaling in de Awb had het CBb deze
bevoegdheid?
Art. 5:41 Awb het bestuursorgaan legt geen bestuurlijke boete op voor zover de
overtreding niet aan de overtreder kan worden verweten. Het CBb is van oordeel dat de AFM
geen gebruik mocht maken van haar bevoegdheid om een bestuurlijke boete op te leggen,
omdat de overtreding niet zodanig verwijtbaar is dat een boete gerechtvaardigd is.
, Wat moet een uitgevende instelling vanaf de inwerkingtreding van de MAR extra doen
als zij beschikt over KGI en zich beroept op uitstel?
art. 17 lid 4 MAR: naast de drie cumulatieve voorwaarden voor uitstel moet de uitgevende
instelling die de openbaarmaking van de KGI heeft uitgesteld, de bevoegde autoriteit daarvan
onmiddellijk in kennis stellen nadat de informatie openbaar is gemaakt en hij moet schriftelijk
uiteenzetten op welke wijze aan de voorwaarden voor het uitstel is voldaan.
Noem vijf verschillende soorten bedrijfstakken binnen de financiële sector (behalve
banken en verzekeraars)
- Vermogensbeheerders
- Investment banks
- Beurzen en handelsplatformen
- Aanbieders van beleggingen
- Investeerders
- Tussenpersonen en adviseurs
Hoe komt een koers op de beurs tot stand?
Wanneer een bedrijf geld nodig heeft kan zij een lening aangaan bij de bank of aandelen
uitgeven via een beursgang. Dit wordt ook wel een IPO genoemd. Hiermee krijgen beleggers
de kans om geld in het bedrijf te investeren, door een stukje te kopen. Een beursgang wordt
vaak geleid door investeringsbanken. Zij begeleiden het traject en schatten de waarde van het
bedrijf. Aan de hand van de vraag naar het aandeel wordt de daadwerkelijke startprijs bepaald
en de eerste aandelen verkocht.
Vanaf de beursgang wordt de prijs bepaald door vraag en aanbod op de markt. De prijs per
aandeel heet ook wel de koers. De resultaten van een bedrijf spelen een rol bij de bepaling van
koersbewegingen, evenals nieuws omtrent het bedrijf. Vindt er bijvoorbeeld een schandaal
plaats, dan zal de koers vrijwel zeker dalen.
De waarde van een aandeel wordt bepaald door wat de markt denkt dat een aandeel is. Dit
gebeurt op basis van informatie (feiten en verwachtingen), transacties (vraag en aanbod) en
prijsvorming. De prijsvorming van een aandeel kan afwijken van de werkelijke waarde
doordat de markt overspannen is, er hoge verwachtingen zijn of andersom dat het bedrijf niet
helemaal vertrouwd wordt.
Wat is het materiele financiële strafrecht volgens de oratie van Nelemans?
Hij vat het materiele recht in één getal samen: grofweg 2000 artikelen. Dat is het materiele
financieel strafrecht op dit moment. Financieel strafrecht heeft betrekking op financiële
delicten die strafrechtelijk kunnen worden vervolgd. Maar ook overtredingen van
toezichtwetgeving die kunnen worden beboet horen bij het financieel strafrecht. Een ruim
begrip van het financieel strafrecht sluit aan bij de trend dat bijzonder strafrecht en punitief
bestuursrecht steeds meer naar elkaar toe groeien. Het financieel strafrecht kan het beste
worden gezien als een verstrengeling van financieel recht, strafrecht en bestuursrecht.
Het materiele financieel strafrecht bestaat uit financieel recht, voor zover overtredingen van
de bepaling tot een bestuurlijke boete of strafrechtelijke sanctie kan leiden; en commuun
strafrecht, voor zover het wordt aangewend in de context van financiële criminaliteit. (Vier
schillen noemen)
Welke interpretatiemethoden kan een rechter hanteren bij de uitleg van de Verordening
marktmisbruik, en welke twee methoden zijn in het bijzonder nuttig?
Met het bepalen van de inhoud en de betekenis is men in belangrijke mate aangewezen op hun
tekst en preambules.
1. De financiële sector en de regulering ervan
Waarom is er financiële regulering?
De financiële sector en de markten zijn. Belangrijk voor de reëele economie. Financiële
regulering waarborgt het vertrouwen in de sector en de markten. Dit zodat wij, bedrijven of
overheden geld laten stromen wat voor innovatie en verduurzaming zorgt. Door financiële
regulering wordt er een correctie op marktimperfecties gedaan en het bestrijdt schadelijk en
onethisch gedrag (denk hierbij aan beleggingsfraude, handel met voorwetenschap en
marktmanipulatie)
Beschrijf hoe negatieve informatie uiteindelijk in de koers van een aandeel wordt
verwerkt.
Begrippen gebruiken: orders, koersverandering, herwaardering van het aandeel, nieuwe
informatie, transacties
Welke drie ontwikkelingen ten aanzien van het handhavingsmodel, naast de opkomst
van het punitief bestuursrecht, noemt Nelemans in zijn oratie “verantwoord financieel
strafrecht” ?
- De toename van open normen: aan de ene kant van het spectrum staan de nauwkeurige
regels, en aan de andere kant van het spectrum staan de open normen. Het idee is dat
dit soort principle-based regelgeving voordelen heeft boven rule-based regelgeving.
Het is flexibeler bij veranderingen. Zolang de norm ruim genoeg is, hoeven er geen
niuewe regels te worden ontwikkeld. Daarnaast leidt deze wetgevingstechniek tot
minder regels. Een consequentie van open normen is dat toezichthouders
beoordelingsvrijheid of beoordelingsruimte krijgen.
- De ontwikkeling van toezichthouders tot spelverdeler: tegenwoordig wil de AFM geen
boetemachine meer zijn, maar wil de organisatie via verschillende instrumenten een
blijvende impact op de financiële sector hebben. Toezichthouders zijn opgeschoven
van reactief optreden naar proactief beleid. Ook zijn zij meer gaan sturen op risico’s.
- Een verschuiving van gerechtelijke naar buitengerechtelijke afdoening: voornaamste
oorzaak is de opkomst van het punitief bestuursrecht. Dit is van nature
buitengerechtelijk, omdat de toezichthouder zonder tussenkomst van een rechter een
maatregel op kan leggen. Kunnen ook de zelfstandige last, de bindende aanwijzing, de
last onder dwangsom, de bestuurlijke boete (en publicatie ervan), de openbare
waarschuwing, de aanwijzing van een curator etc. daarnaast is er een buitenwettelijke
vorm van handhaving: een gesprek of brief waarin de normen goed onder de aandacht
worden gebracht.
Het CBb kwam in de Corporate Express-zaak tot de conclusie dat de
openbaarmakingsplicht door C.E. niet was nageleefd maar dat de be boete toch moest
worden vernietigd. Op basis van welke bepaling in de Awb had het CBb deze
bevoegdheid?
Art. 5:41 Awb het bestuursorgaan legt geen bestuurlijke boete op voor zover de
overtreding niet aan de overtreder kan worden verweten. Het CBb is van oordeel dat de AFM
geen gebruik mocht maken van haar bevoegdheid om een bestuurlijke boete op te leggen,
omdat de overtreding niet zodanig verwijtbaar is dat een boete gerechtvaardigd is.
, Wat moet een uitgevende instelling vanaf de inwerkingtreding van de MAR extra doen
als zij beschikt over KGI en zich beroept op uitstel?
art. 17 lid 4 MAR: naast de drie cumulatieve voorwaarden voor uitstel moet de uitgevende
instelling die de openbaarmaking van de KGI heeft uitgesteld, de bevoegde autoriteit daarvan
onmiddellijk in kennis stellen nadat de informatie openbaar is gemaakt en hij moet schriftelijk
uiteenzetten op welke wijze aan de voorwaarden voor het uitstel is voldaan.
Noem vijf verschillende soorten bedrijfstakken binnen de financiële sector (behalve
banken en verzekeraars)
- Vermogensbeheerders
- Investment banks
- Beurzen en handelsplatformen
- Aanbieders van beleggingen
- Investeerders
- Tussenpersonen en adviseurs
Hoe komt een koers op de beurs tot stand?
Wanneer een bedrijf geld nodig heeft kan zij een lening aangaan bij de bank of aandelen
uitgeven via een beursgang. Dit wordt ook wel een IPO genoemd. Hiermee krijgen beleggers
de kans om geld in het bedrijf te investeren, door een stukje te kopen. Een beursgang wordt
vaak geleid door investeringsbanken. Zij begeleiden het traject en schatten de waarde van het
bedrijf. Aan de hand van de vraag naar het aandeel wordt de daadwerkelijke startprijs bepaald
en de eerste aandelen verkocht.
Vanaf de beursgang wordt de prijs bepaald door vraag en aanbod op de markt. De prijs per
aandeel heet ook wel de koers. De resultaten van een bedrijf spelen een rol bij de bepaling van
koersbewegingen, evenals nieuws omtrent het bedrijf. Vindt er bijvoorbeeld een schandaal
plaats, dan zal de koers vrijwel zeker dalen.
De waarde van een aandeel wordt bepaald door wat de markt denkt dat een aandeel is. Dit
gebeurt op basis van informatie (feiten en verwachtingen), transacties (vraag en aanbod) en
prijsvorming. De prijsvorming van een aandeel kan afwijken van de werkelijke waarde
doordat de markt overspannen is, er hoge verwachtingen zijn of andersom dat het bedrijf niet
helemaal vertrouwd wordt.
Wat is het materiele financiële strafrecht volgens de oratie van Nelemans?
Hij vat het materiele recht in één getal samen: grofweg 2000 artikelen. Dat is het materiele
financieel strafrecht op dit moment. Financieel strafrecht heeft betrekking op financiële
delicten die strafrechtelijk kunnen worden vervolgd. Maar ook overtredingen van
toezichtwetgeving die kunnen worden beboet horen bij het financieel strafrecht. Een ruim
begrip van het financieel strafrecht sluit aan bij de trend dat bijzonder strafrecht en punitief
bestuursrecht steeds meer naar elkaar toe groeien. Het financieel strafrecht kan het beste
worden gezien als een verstrengeling van financieel recht, strafrecht en bestuursrecht.
Het materiele financieel strafrecht bestaat uit financieel recht, voor zover overtredingen van
de bepaling tot een bestuurlijke boete of strafrechtelijke sanctie kan leiden; en commuun
strafrecht, voor zover het wordt aangewend in de context van financiële criminaliteit. (Vier
schillen noemen)
Welke interpretatiemethoden kan een rechter hanteren bij de uitleg van de Verordening
marktmisbruik, en welke twee methoden zijn in het bijzonder nuttig?
Met het bepalen van de inhoud en de betekenis is men in belangrijke mate aangewezen op hun
tekst en preambules.
